در حال بار گذاری
امروز: يکشنبه ۳ مهر ۱۴۰۱

گزارش استانی > درياچه‌ي اروميه محل چالش مسئولان

گروه گزارش:دست به دست هم دادن عوامل طبيعي و انساني باعث تشديد روند خشک شدن درياچه اروميه مي‌شود.

     گروه گزارش:دست به دست هم دادن عوامل طبيعي و انساني باعث تشديد روند خشک شدن درياچه اروميه مي‌شود.
       درياچه اروميه از سال 1346 جزء مناطق حفاظت‌ شده محسوب مي‌شود اين درياچه 16 متر عمق دارد؛ طبق آمار تا کنون حجم آب درياچه اروميه به چهار ميليارد و 70 ميليون مترمکعب رسيده است، درياچه‌ي اروميه از دهه 80 شروع به خشک شدن کرده و اکنون در معرض خطر خشک شدن کامل قرار دارد.
    کاهش سي و يک درصدي سطح عرصه‌ي آبي درياچه‌ي اروميه
     نادري گفت: سطح تراز درياچه اروميه در دهم تيرماه سال جاري نسبت به زمان مشابه در سال گذشته 48سانتي‌متر کاهش داشته است، بر اساس تصاوير ماهواره‌اي سطح عرصه آبي درياچه اروميه نسبت به سال گذشته 31 درصد کاهش يافته است؛ درياچه اروميه در قالب طرح‌هاي ستاد احيا، قرار بود از سال 1394، در مدت 10 سال به تراز اکولوژيک خود برسد، اما بعد از گذشت 7 سال و اجراي طرح‌هاي متفاوت، بحراني‌ترين روز‌هاي خود را سپري مي‌کند.
    اين فعال محيط زيست گفت: همان شخصي که زماني وزير جهاد کشاورزي بود و با سياست‌هاي اشتباه آبي خود و تبديل گندم‌زار‌ها و ديم زار‌ها به باغات سيب و توسعه وسيع ناپايدار کشاورزي که متاسفانه در دولت‌هاي بعدي نيز اصلاح نشد، باعث خشکيدگي آن شد، در چند دولت بعد رييس سازمان محيط زيست شد و بجاي نظارت تخصصي و تغيير ريل اشتباهي که در منطقه جريان داشت و باعث بحران اروميه شده بود، با راه اندازي اشتباه ستاد احياي درياچه و اتلاف هزينه کرد چند هزار ميلياردي باعث خسارت به بيت المال گرديد که ورود دستگاه‌هاي مقننه و قضاييه به اين موضوع را مي‌طلبد.
    نادري گفت: امروز وضعيت منطقه بسيار بحراني است؛ به طوري که  در 10 سال اخير تقريبا تمامي دشت‌ها و شهرستان‌هاي استان آذربايجان غربي به لحاظ کم‌آبي و وضعيت آب‌هاي زيرزميني جزء دشت‌هاي ممنوعه يا حتي برخي دشت‌ها ممنوعه بحراني شده‌اند و توسعه اراضي کشاورزي و به تبع آن صدور مجوز حفر چاه کشاورزي در استان طي دهه گذشته ممنوع بوده است.
    اين کارشناس محيط زيست گفت: تغيير اقليم، خشکسالي، افزايش مصرف آب، عامل انساني و کاهش بارندگي‌ها در کنار مديريت ضعيف دولت‌ها از جمله دلايل خشک شدن درياچه است؛ روزگاري درياچه اروميه، طغيان مي‌کرد و شايد هيچ کس باور نمي‌کرد که روزي 95 درياچه اروميه خشک شود، چنانچه درياچه اروميه احيا نشود، بيش از 14 ميليون نفر جانشان در خطر خواهد بود و انواع بيماري‌ها آن‌ها را تهديد مي‌کند.
    او گفت: کشاورزان و همه اقشار مختلف مردم بايد به نقش خود در مقابله با اين بحران عمل کرده و احساس مسئوليت کنند؛ هر ساله بايد به طور ميانگين هشت درصد از مصرف آب کشاورزي کاهش يابد تا در برنامه پنج ساله، مصرف آب 40 درصد براي احياي منابع آب کاهش يابد، متاسفانه بسياري از اقدامات ستاد منطبق بر اصول محيط زيستي نبود و به همين دليل از چاله به چاه افتاديم و امروز شاهديم که با اين هزينه مصرف شده، هيچ بهبودي در درياچه نسبت به زمان تشکيل آن شاهد نبوده ايم.
    مهمترين عوامل نابودي درياچه‌ي اروميه چيست؟
    يک کارشناس محيط زيست گفت: مهمترين عامل نابودي درياچه‌ي اروميه سوء‍مديريت و منفعت طلبي هاي سياسي و جناحي و مافياي پيمانکاري در حوزه‌ي پروژه هاي مرتبط با سدسازي و طرح هاي حوزه‌ي آب است که در سه دهه ي گذشته همگي عواملي با منشاء انساني بودند، اما بخشي از علل وضعيت بغرنج درياچه اروميه ريشه در طبيعت داشته که سهم طبيعي آن به تغييرات اقليمي، وقوع دوره هاي خشکسالي، کاهش نزولات جوي و افزايش ميزان تبخير در قياس با متوسط جهاني مربوط است.
    اسماعيلي ادامه داد: عوامل طبيعي که بخشي از آن نيز ناشي از عملکرد انسان ها است به تنهايي قادر نبودند تا درياچه‌ي اروميه را به وضعي که درحال حاضر با آن مواجه هستيم دچار کنند؛ بلکه در طول سه دهه‌ي گذشته با تصويب و اجراي پروژه هاي مختلف سدسازي بر روي رودخانه ها و سرشاخه هايي که به درياچه‌ي اروميه مي‌ريخت و توسعه‌ي بي رويه کشاورزي و صنعت و فشار بيش از ظرفيت بر منابع آبي زير زميني موجب عدم تامين حقابه‌ي اين درياچه در کنار وقوع دوره‌ هاي خشکسالي طولاني مدت و شکل گيري بحران کنوني شده است.
    او افزود: از سوي ديگر سوء‌مديريت و اقدامات غيرشفاف و مبهمي که توسط ستاد احياي درياچه‌ي اروميه و با هزينه‌ي چند هزار ميليارد توماني در طول نزديک به 10 سال گذشته رقم خورده، خود عاملي موثر براي تغيير حالت درياچه به وضعيتي فاجعه بار کنوني بوده است.
    اين فعال محيط زيست درباره‌ي احياي درياچه‌ي ‌اروميه اظهار کرد: در حال حاضر خشک شدن درياچه‌ي اروميه از هم اکنون تبعات خود را نشان داده که از جمله‌ي اين تبعات اثرات سوء بر سلامتي و حيات شهروندان و مردمي است که تحت تاثير وقوع ريزگرد هاي نمکي ناشي از برخواسته شدن ذرات نمک از سطح اين درياچه است قرار مي‌گيرند و همچنين از بين رفتن فعاليت هاي زراعي و دام داري و نيز تهديد حيات گونه هاي مختلف گياهي و جانوري در اين منطقه از اثرات سوء ديگري است که مي‌توان به آن اشاره کرد؛ شکل گيري و وقوع اين مسائل، حيات مردم اين ناحيه را به شدت تحت تاثير قرار خواهد داد که اين خود تبعات گسترده امنيتي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي گسترده اي در پي خواهد داشت.
    اين عضو هيات علمي گفت: باتوجه به اينکه طبق مصوبه‌ي سازمان ملل متحد برخورداري از محيط زيستي پاک و پايدار از حقوق اوليه‌ي بشري شناخته شده است، لذا عدم احياي درياچه‌ي اروميه مي‌تواند زمينه را براي بروز پرونده هاي حقوقي مختلف و تحريم ها و همچنين جهت‌گيري هاي منفي و سوء عليه کشورمان را در جوامع بين المللي به همراه داشته باشد.
    اين کارشناس تصريح کرد: مهمترين اثرات مثبت احياي درياچه‌ي اروميه حفظ يکي از مهمترين و ويژه ترين اکوسيستم‌هاي کشور و نيز جلوگيري از وقوع پديده‌ي ريزگردهاي نمکي است؛ همچنين کشاورزي، صنعت و زيست شهروندان در اين منطقه پايدار و برقرار باقي خواهد ماند. از طرفي صنعت اکوتوريسم جان دوباره اي خواهد گرفت و مي‌تواند به حيات خود در اين منطقه ادامه داده و موجبات رونق اقتصادي را فراهم آورد؛ احياي اين درياچه ايجاد اميد آفريني در ميان عامه مردم و به ويژه در ميان نخبگان را رقم خواهد زد.
    به گزارش امانت به نقل از باشگاه خبرنگاران،اخيرا سخنگوي صنعت آب اعلام کرده است تراز آبي درياچه اروميه هنوز به کمترين تراز در سال 94 هم نرسيده و خبر خشک شدن آن صحت ندارد؛ او همچنين گفت بر اساس آمار ايستگاه‌هاي وزرات نيرو، نسبت به سال گذشته 30 درصد افزايش بارندگي داشتيم که البته نسبت به شرايط عادي 18 درصد کاهش داشته است، درحال حاضر مخازن سد‌ها 41 درصد پر هستند که البته بايد در شرايط عادي اين ميزان به 50 درصد برسد اين در حالي است که پروفسور ناصر آق، عضو هيئت علمي دانشگاه اروميه معتقد است احيا کردن کل درياچه با آن عظمت ديگر امکان‌پذير نيست، مگر اينکه مجدد اقليم برگردد و دوباره بارندگي‌هاي خيلي شديد رخ دهد و مانند گذشته 3 ماه برف ببارد تا شاهد احياي کامل درياچه را باشيم؛ تنها راه احياي درياچه اروميه کوچک کردن آن است و فقط با کوچک کردن درياچه اروميه و کاهش ميزان تبخير مي‌توان آن را نجات داد.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی