در حال بار گذاری
امروز: جمعه ۱۴ بهمن ۱۴۰۱

گزارش استانی > شيره جان درياچه اروميه را کشيدند

تانيا شعفي گروه گزارش:طي چهار سال اخير بيش از 31 هزار حلقه چاه بر تعداد حلقه چاه هاي غير مجاز حوزه آبريز درياچه اروميه اضافه شده تا 21 درصد کل چاه‌هاي غيرمجاز ايران در حاشيه درياچه اروميه باشد و همين آمار آذربايجان غربي را به صدر استان هاي داراي بيشترين چاه‌هاي غيرمجاز کشور رسانده است.

    گروه گزارش:طي چهار سال اخير بيش از 31 هزار حلقه چاه بر تعداد حلقه چاه هاي غير مجاز حوزه آبريز درياچه اروميه اضافه شده تا 21 درصد کل چاه‌هاي غيرمجاز ايران در حاشيه درياچه اروميه باشد و همين آمار آذربايجان غربي را به صدر استان هاي داراي بيشترين چاه‌هاي غيرمجاز کشور رسانده است. آماري که حاکي از غفلت و نبود برنامه ريزي مسئولان است و شاهد آن هم شوره زار شدن درياچه اروميه و افزايش دشت هاي ممنوعه است.
     دي ماه سال 97، تعداد چاه هاي غير مجاز در حوضه آبريز درياچه اروميه بيش از 22هزار حلقه بود که به گفته مديرعامل وقت شرکت آب منطقه‌اي آذربايجان غربي »در حوضه آبريز درياچه اروميه در مجموع 61هزار و  965حلقه چاه با تخليه سالانه بيش از يک ميليون و 108 هزار متر مکعب آب حفر شده که از اين تعداد 22هزار و  297حلقه چاه غيرمجاز با تخليه سالانه بيش از 296هزار و 865 متر مکعب آب شناسايي شده است«.
    کيومرث دانشجو در آن زمان همچنين اعلام کرد: »22هزار و  828 حلقه چاه فاقد پروانه نيز از سال 85 تاکنون شناسايي شده که از اين تعداد 22هزار و  206حلقه چاه مشمول تعيين تکليف چاه هاي فاقد پروانه بوده که در صورت اضرار به منابع مجاز، پروانه بهره برداري خواهند گرفت و مابقي جز اولويت‌هاي شرکت براي برخورد قضايي جهت پر و مسلوب المنفعه نمودن قرار دارند«.
    مدير عامل وقت شرکت آب منطقه‌اي آذربايجان غربي بيشترين تعداد چاه هاي غير مجاز حفر شده را در اروميه و بخش مرکزي استان اعلام کرد که نتيجه آن برداشت بالاي غير مجاز آب و افت مستمر سطح آب زير زميني در محدوده دشت اروميه شد.
    در واقع سال 97، دشت اروميه به دليل برداشت هاي غيرمجاز جز دشت‌هاي ممنوعه شناخته شده و هرگونه توسعه برداشت از منابع آب زير زميني از آن ممنوع و مشمول اخذ خسارت وارده به آبخوان معرفي شد.
    دولت اما به دليل بار مالي زياد هزينه کردن از محل اعتبارات دولتي براي تهيه و نصب کنتورهاي هوشمند اين امر را غيرممکن دانست و به گفته دانشجو؛ »فرايند تجهيز هم با کندي پيش مي رفت بطوري که در همان سال 97 تنها 91دستگاه کنتور حجمي هوشمند  و در کل 3714 دستگاه در استان خريداري و نصب شد«.
    از سويي ديگر در پي سياست هاي غير معقول ستاد احياي درياچه اروميه جهت کاهش 8 درصدي سالانه حقابه کشاورزان، برداشت بي رويه آب زيرزميني هم افزايش يافت و بر تعداد حلقه هاي چاه غير مجاز افزوده شد، به نحوي که از تعداد 22 هزار حلقه چاه غير مجاز در سال 97 و در محدوده حوضه آبريز درياچه اروميه  به 53هزار و 869 حلقه چاه غيرمجاز در سال 1400 رسيده ايم! روزنامه فرهيختگان با استناد به گزارش تفريغ بودجه 1400، مي نويسد: »در کل کشور درمجموع ليست 295هزار و 121حلقه چاه غيرمجاز تا پايان سال 1400شناسايي شده است. نکته قابل‌تامل اينکه بالاترين و بيشترين چاه‌هاي غيرمجاز کشور مربوط به استان آذربايجان غربي است. 
    اين استان که با بحران زيست‌محيطي درياچه اروميه روبه‌روست، در سال 1400 تعداد 53هزار و 869حلقه چاه غيرمجاز در آن شناسايي شده که اغلب آنها در شهرها و روستاهاي حاشيه درياچه واقع شده‌اند. به عبارتي، طي 10سال اخير درحالي هزينه‌هاي سنگيني براي احياي درياچه اروميه شده که استان آذربايجان غربي به تنهايي 21درصد از چاه‌هاي غيرمجاز کشور را به خود اختصاص داده است؛ گفتني است سهم اين استان از جمعيت کشور حدود 4 درصد و سهم استان از مساحت کشور حدود 2.2 درصد است«.
     رشد31 هزار حلقه چاه غير مجاز ديگر نشان از عدم کنترل و نبود برنامه مدون و علمي براي مديريت آب در حوزه درياچه اروميه است و حال مسئولان براي جبران اين وضعيت به انتقال آب بين حوزه اي (تونل انتقال آب کاني سيب به درياچه اروميه) با بيش از 3 هزار ميليارد تومان هزينه اقدام مي کنند دريغ از آنکه وضعيت سفره هاي آب زير زميني در استان بحراني است!
    به عبارتي، طي 10 سال اخير درحالي هزينه‌هاي سنگيني براي احياي درياچه اروميه شده که استان آذربايجان غربي به تنهايي 21 درصد از چاه‌هاي غيرمجاز کشور را به خود اختصاص داده است.
    عدم هزينه کرد دولت براي تهيه و نصب کنتورهاي هوشمند، اجراي ناقص سيستم هاي آبياري نوين در اراضي کشاورزي حوزه آبريز درياچه اروميه، کاهش حق آبه کشاورزان و .... در سال هاي اخير و کارنامه ضعيف ستاد احياي درياچه اروميه، در نهايت استان آذربايجان غربي در صدر استان هاي داراي بيشترين حلقه چاه غير مجاز قرار داد. وضعيتي که به بحران خشک شدن درياچه اروميه و افزايش دشت هاي ممنوعه در استان منجر شده  است و مي توان ردپاي کم کاري هاي گسترده مديريت امور منابع آب، جهاد کشاورزي، ستاد احياي درياچه اروميه و .... را به وضوع ديد، اما هر بار مسئولان با فرافکني از مسئوليتشان، تقصير وضعيت شکل گرفته را بر دوش کشاورزاني مي گذارند که براي کشت آبي در مضيقه بودند.
    در 5 سال اخير حدود 50 درصد حقابه کشاورزان آذربايجان غربي در راستاي مصوبات ستاد احياي درياچه اروميه کاهش يافته اما پيشرفتي در راندمان آبياري نوين در استان حاصل نشده است و هم اکنون بيش از هزار پرونده آبياري تحت فشار در آذربايجان_غربي بدون تامين اعتبار مانده است!
    طبق مصوبه ستاد احياي درياچه اروميه بر اساس ميزان بهره برداري از طرح‌هاي آبياري هر ساله 8 درصد از حقابه بايد کاهش پيدا کند اما در جنوب استان اين کاهش ميزان آب کشاورزي بدون در نظر گرفتن درصد پيشرفت طرح‌هاي آبياري بوده است. 
    براي مثال از مجموع 12 هزار هکتار اراضي کشاورزي پاياب سد مهاباد تنها 340 هکتار به سيستم آبياري نوين مجهز شده است و ميزان حق آبه بخش کشاورزي هم از حدود 145 ميليون مترمکعب در سال 1392، بدون در نظر گرفتن پروژه‌هاي بهره برداري شده به 90 ميليون مترمکعب و حتي کمتر در سال هاي اخير کاهش يافته است!
    نبود مديريت يکپارچه و اصولي در بحث پروژه‌هاي آبياري استان با سياست هاي کاهش حقابه کشاورزي ستاد احياي درياچه همخواني نداشت.
     ستاد احياي درياچه تغيير الگوي کشت را در برنامه قرار داده بود اما اين امر هم محقق نشد و امروز شاهد عدم توازن آب مصرفي و الگوي کشت هستيم. در همان حال ستاد احياي درياچه در طول 8 سال فعاليت خود از توسعه واحد هاي گلخانه اي در استان ممانعت مي کرد! 
    اما در اين سال ها که کشاورزان آذربايجان_غربي در مضيقه بي آبي بودند، ستاد احياي درياچه اروميه، به بهانه هاي واهي همين حق آبه درياچه را براي شرب و صنعت! راهي آذربايجان شرقي مي کرد. حالا هم که حدود 95 درصد درياچه اروميه خشک شده و بحران طوفان نمکي در پيش رو است، همه به دنبال مقصر مي گردند!
    به گزارش امانت به نقل از کردپرس،درياچه ايي که 8 سال زمان داشتند تا آن را نجات دهند، اما در اين سالها بالغ بر 15 هزار ميليارد تومان خرج کردند و عاقبت به غير از رهاسازي آب از سدها کاري انجام نگرفت و درياچه اروميه تنها بازيچه عده اي براي بازي هاي انتخاباتي شد و حالا به غير از شوره زار نمک چيز ديگري از آن باقي نمانده است/.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی