در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۱ تير ۱۴۰۰

گزارش استانی > نبود هماهنگي بين بخشي مانع احياي کامل درياچه اروميه

گروه گزارش: طرح احياي درياچه اروميه از جمله مهمترين پروژه‌هاي ملي طي چندسال گذشته است، طرحي که در کنار بارش‌هاي مناسب و با برنامه‌ريزي و اقداماتي مفيد تاکنون توانسته وضعيت درياچه را بهبود بخشد.

    گروه گزارش: طرح احياي درياچه اروميه از جمله مهمترين پروژه‌هاي ملي طي چندسال گذشته است، طرحي که در کنار بارش‌هاي مناسب و با برنامه‌ريزي و اقداماتي مفيد تاکنون توانسته وضعيت درياچه را بهبود بخشد.
    اگر چه امروز وضعيت اين درياچه بهتر از گذشته است اما هنوز تا احياي کامل فاصله دارد، نيمه کاره ماندن برخي پروژه‌هاي طرح احيا و عدم تخصيص اعتبارات لازم و کم توجهي مسوولان باعث شده روند رو به رشد درياچه باکندي مواجه شود وحتي امکان عقب گرد وجود داشته باشد. هر چند خشک شدن درياچه اروميه از سال‌هاي گذشته مورد بحث است ولي سال 92 بود که با قرارگيري درياچ? اروميه در آستان? بحران زيست‌محيطي در مقياس بين‌المللي، هيات وزيران، تشکيل کارگروه نجات درياچ? اروميه را به تصويب رسانند که در اين راستا و پس از بررسي‌هاي گروه‌هاي کارشناسي  19 طرح اولويت‌دار جهت نجات درياچ? اروميه تصويب شد که مهم‌ترين آنها انتقال آب بين حوزه‌اي، انتقال آب سدها، توقف سدسازي در حاشيه درياچه اروميه  رهاسازي آب سدهاي حوضه درياچه اروميه، انتقال پساب تصفيه‌شده به درياچه اروميه، اصلاح الگوي کشت، بارورسازي ابرها و جلوگيري از حفر چاه‌هاي غيرمجاز بود.
    با وجود اينکه ستاد احياي درياچه اروميه کار مطالعاتي خود را بر روي طرح‌هاي نجات بخشي درياچه اروميه از اسفند ماه سال 92 آغاز و براي مطالعه طرح‌هاي پيشنهادي، علاوه بر اعتبارهاي قابل توجهي که هزينه شد، از توان متخصّصين داخلي و بين‌المللي استفاده کرد ولي تعدادي از طرح‌ها  با شکست مواجه شد به طوري که پس از انجام مطالعات و کلنگ‌زني پروژه انتقال آب ارس به درياچه اروميه، اين طرح منتفي و انتقال آب کاني سيب به درياچه اروميه نهايي شد.در اين ميان، به نظر مي‌رسد زور ستاد احياي درياچه اروميه فقط به بخش کشاورزي رسيد و با دستور توقف کشت گياهاني با نياز آبي بالا در حوضه درياچه اروميه، آب مصرفي بخش کشاورزي را در اين حوضه کاهش داد و از سوي ديگر با مسلوب‌المنفعه کردن چاه‌هاي کشاورزي فاقد مجوز که در سال‌هاي گذشته کشاورزان از آن بهره‌برداري مي‌کردند، آن‌ها را وادار کرد تا آب را حساب شده‌تر مصرف کنند.
    ستاد احياي درياچه اروميه در سال 93 که در بسياري از موارد مطالعات دقيقي روي طرح‌ها انجام نداده بود در برنامه زمان‌بندي شده نقشه راه، سه دور? »تثبيت«، «احياي درياچ? اروميه» و «احياي نهايي» در چشم‌انداز آيند? درياچه اروميه که هدف آن تحقّق احياي درياچه در سال 1406 بود در پيش گرفت، پس از موفّقيت طرح ملّي نجات درياچه اروميه در تثبيت و حفظ وضعيت درياچه، احياي کامل درياچه در دستور کار قرار گرفت ولي آنچه در اين سال‌ها جاي تامل داشت، عدم واريز به موقع و موظفي حق آبه درياچه اروميه توسط دو استان آذربايجان‌شرقي و کردستان بود و به عبارتي در اين سال‌ها مي‌توان گفت که آذربايجان‌غربي بخش عمده‌اي از حق‌آبه درياچه اروميه را عهده‌دار بود.
     با کاهش ميزان بارش در سال جاري و کاهش ذخاير آب سدها، امروزه رهاسازي آب درياچه اروميه متوقف شده و اختلاف بين وزارت نيرو و ستاد احياي درياچه اروميه آغاز شده است و ستاد احياي درياچه اروميه بدون توجه به پروژه‌هاي راکد که به دليل کمبود اعتبار طي سال‌هاي گذشته نيمه تمام مانده و يا به کندي در حال اجرا هستند، وزارت نيرو را مکلف مي‌کند تا آب سدها را رهاسازي کند و وزارت نيرو نيز تامين آب شرب را اولويت اصلي برنامه‌هاي خود عنوان کرده و رهاسازي را متوقف کرده است.موضوعي که مي‌تواند مانعي جدي در پيش برد روند احياي درياچه باشد و روند مناسب سال‌هاي اخير را به چالش بکشد.
    وزارت نيرو غيرقانوني عمل مي‌کند
    مدير استاني ستاد احياي درياچه اروميه در اين خصوص  گفت: وزارت نيرو رهاسازي آب به درياچه اروميه را از طريق سدهاي استان آذربايجان‌غربي متوقف کرد.
    فرهاد سرخوش تصريح کرد: وزارت نيرو بر خلاف مصوبات ستاد احياي درياچه اروميه، غيرقانوني عمل کرده و به تعهداتش در خصوص رهاسازي آب به درياچه اروميه پايبند نبوده است.
    وي با بيان اينکه بر اساس مصوبات ستاد احياي درياچه اروميه در سال آبي 99 و 1400 بايد 640 ميليون مترمکعب آب از سدهاي حوزه آبريز درياچه اروميه رهاسازي شود، عنوان کرد: تاکنون تنها 165 ميليون مترمکعب آب از سدهاي حوزه آبريز به سمت درياچه اروميه رهاسازي شده که کمتر از تعهدات قانوني وزارت نيرو است.
    مدير استاني ستاد احياي درياچه اروميه اضافه کرد: بر اين اساس مقرر بود از سد بوکان 450 ميليون مترمکعب، از سد مهاباد ?? ميليون مترمکعب، سد زولا 10 ميليون مترمکعب، سد ساروق 25 ميليون مترمکعب و از سد دريک 5 ميليون مترمکعب و سد شهرچايي 40 ميليون مترمکعب به سمت درياچه اروميه رهاسازي شود که تاکنون از سد بوکان 132 ميليون مترمکعب، سد مهاباد 26 ميليون مترمکعب، سد شهرچايي 2 ميليون متر مکعب رهاسازي شده و از سدهاي زولا و ساروق رهاسازي صورت نگرفته است.
    سرخوش با بيان اينکه سال گذشته يک ميليارد و 400 ميليون مترمکعب آب مازاد سدهاي استان و يک ميليارد و 200 ميليون مترمکعب از روان آب‌ها وارد درياچه اروميه شده است، گفت: بر اساس برنامه زمان‌بندي در صورت اتمام طرح‌هاي سخت افزاري در سال جاري سالانه 3.5 ميليارد مترمکعب آب به سمت درياچه رهاسازي مي‌شود.
    سرخوش با بيان اينکه، بر اساس مصوبات شوراي عالي آب و ستاد احياي درياچه اروميه آب شرب و پرداخت حق‌آبه محيط زيست بايد در اولويت وزارت نيرو باشند، اظهار داشت: متاسفانه وزارت نيرو به تعهدات خود در اين زمينه و البته مصوبات قانوني عمل نکرده است و مکاتبات ستاد احيا با وزير نيرو بي‌فايده بوده است.
    تداوم روند فعلي سبب بازگشت وضعيت درياچه اروميه به شرايط کم آبي در تابستان امسال مي‌شود
    سرخوش ادامه داد: با توجه به ايجاد لايه‌هاي نمکي زياد در سال‌هاي 92 و 93 کمترين سطح تراز درياچه اروميه را داشتيم که از سال 96 تا 99 بر اساس طرح پژوهشکده فضايي، لايه‌هاي نمکي درياچه از بين رفته و در حال حاضر هر آبي وارد درياچه مي‌شود حجم آن را افزايش داده ولي تراز افزايش نمي‌يابد و چنانچه رهاسازي‌ها به سمت درياچه اروميه قطع شود وضعيت درياچه با توجه به نزديک شدن به فصل گرما و تبخير آب، بحراني خواهد شد و با بازگشت وضعيت درياچه اروميه به شرايط کم آبي، معيشت و زندگي نزديک به 15 ميليون نفر از مردم منطقه به خطر خواهد افتاد.وي افزود: تا زماني که خلاهاي قانوني درخصوص حق‌آبه‌هاي زيست محيطي داشته باشيم، وضعيت همين خواهد بود و با کاهش بارش‌ها در کشور تضاد منافع بين بهره‌برداران و محيط زيست بيشتر مي‌شود و در اين راستا خلا قانوني داريم.
    مدير استاني ستاد احياي درياچه اروميه با بيان اينکه حق‌آبه درياچه اروميه عملا طي امسال از دست رفته است، افزود: عملا حق‌آبه درياچه اروميه طي امسال از دست رفته است چراکه اکنون فصل کشاورزي است و اگر آب به سمت درياچه اروميه رهاسازي شود، کشاورزان آن را مصرف خواهند کرد.وي با بيان اينکه درخصوص درياچه اروميه ما توافق کرده بوديم که کشاورزي، شرب و درياچه اروميه را در کنار هم داشته باشيم، گفت: در کشورهاي پيشرفته ابتدا سهم محيط زيست پرداخت مي‌شود سپس براي ساير مصارف برنامه‌ريزي مي‌شود اما متاسفانه در کشور ما تمام آب موجود مصرف مي‌شود و به محيط زيست چيزي تعلق نمي‌گيرد.
    مدير استاني ستاد احياي درياچه اروميه با بيان اينکه تراز فعلي درياچه اروميه 1271.43 و درياچه اروميه 60 سانتي متر عمق يافته است، تصريح کرد: در حال حاضر درياچه اروميه 3ميليارد و 810 ميليون مترمکعب آب دارد.
    تامين آب شرب در اولويت قرار دارد
    معاون حفاظت و بهره‌برداري شرکت آب منطقه‌اي آذربايجان‌غربي نيز در اين خصوص گفت: در حال حاضر و با توجه به بارندگي‌هاي سال آبي جاري تامين آب شرب و کشاورزي استان در اولويت کاري اين شرکت قرار دارد.رهبردين افزود: همه ساله رهاسازي از سدهاي مخزني حوضه آبريز درياچه اروميه جهت تأمين بخشي از نياز درياچه، بر اساس حجم ابلاغي در برنامه مديريت منابع و مصارف سدهاي مخزني ابلاغي از سوي شرکت مديريت منابع آب ايران و همچنين پايش وضعيت بهره‌برداري مخازن سدها به لحاظ احجام ورودي به مخازن، ذخاير برفي حوضه، پيش‌بيني‌هاي هواشناسي و محدوديت‌هاي بهره‌برداري از مخازن صورت مي‌گيرد.
     وي افزود: با توجه به پايش وضعيت بهره‌برداري مخازن سدها از ابتداي سال آبي جاري تا تاريخ 20 فروردين ماه سال جاري ملاحظه شد حجم آب ورودي به مخازن سدها نسبت به سال آبي گذشته داراي کاهش 25 درصدي و ذخاير برفي داراي کاهش 50 درصدي بوده است که اين روند کاهش بارش‌ها بر اساس پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي بهار امسال نيز ادامه خواهد داشت.معاون حفاظت و بهره‌برداري شرکت آب منطقه‌اي آذربايجان‌غربي گفت: با توجه به وظيفه خطير وزارت نيرو در تأمين آب مصارف بخش‌هاي مختلف علي‌الخصوص آب شرب به عنوان متولي امر  رهاسازي از سدهاي مخزني حوضه آبريز درياچه اروميه به استثناي سد مخزني دريک سلماس از تاريخ 16 فروردين متوقف و حجم رهاسازي از سدهاي استان تا تاريخ مذکور معادل 220 ميليون مترمکعب است.
    رهبردين اظهار داشت: در صورت افزايش حجم ورودي سدها و وقوع بارش‌هاي بهاره مناسب، نسبت به انجام عمليات رهاسازي اقدام خواهد شد.
    وي خاطرنشان کرد: مسئوليت تأمين و پاسخگويي به کليه نيازهاي آبي حوضه آبريز درياچه اروميه بر عهده شرکت آب منطقه‌اي بوده و طبيعتاً تأمين نيازهاي شرب در منطقه از اولويت اول برخوردار است.
    به گزارش امانت به نقل از فارس،با توجه به اينکه درياچه اروميه بحثي فراملي و منطقه اي است و با اشرافيت به اينکه اولويت تامين آب شرب و کاهش ميزان بارش و ذخيره آب پشت سدهاي استان، ضرورت دارد مسوولين با هماهنگي و جديت بيشتر پيگير روند احياي اين درياچه باشند و ستاد احياي درياچه اروميه نسبت به تخصيص به موقع اعتبارات و تسريع در روند اجراي پروژه‌ها از منابع تعريف شده ديگر جهت تامين آب درياچه اروميه اقدام کند تا علاوه بر تامين آب شرب، بتوانيم کشاورزي، صنعت و درياچه اروميه را نيز حفظ کنيم چرا که در صورت خشک شدن نگين فيروزه اي ايران، شاهد ايجاد بياباني خواهيم بود که اين امر به نوبه خود تبعات اقتصادي و اجتماعي غيرقابل جبراني به همراه خواهد داشت.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی