در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۰

گزارش استانی > گياهان بهاري زينت سفره‌هاي رنگين آذربايجان‌غربي

گروه گزارش: دشت‌ها و دامنه کوه‌هاي آذربايجان غربي در بهار، رويشگاه گياهاني است که هم خوراکي هستند و هم خاصيت دارويي دارند؛ اين گياهان از پيچک و کنگر گرفته تا ريواس و بسياري از گونه‌هاي ديگر سفره هاي مردم استان را رنگين مي‌کنند.

     گروه گزارش: دشت‌ها و دامنه کوه‌هاي آذربايجان غربي در بهار، رويشگاه گياهاني است که هم خوراکي هستند و هم خاصيت دارويي دارند؛ اين گياهان از پيچک و کنگر گرفته تا ريواس و بسياري از گونه‌هاي ديگر سفره هاي مردم استان را رنگين مي‌کنند.
      سفره هاي پربرکت بهاري آذربايجان_غربي در فصل بهار با خوراکي هاي طبخ شده با گياهان کوهي رنگين مي شود و هنر بانوان اين سرزمين را که با سخاوتمندي طبيعت در هم آميخته به رخ مي کشد تا يادمانه و خاطرات اين روزهاي بهاري را براي ساليان سال در اذهان خانواده ها ماندگار کند.
    حکايت چيدن گياهان معطر کوهي و پختن غذاهاي محلي جورواجور، براي بسياري از مردم آذربايجان‌غربي نوستالژيک است و خاطره دل‌انگيز سفره‌هاي رنگين و قفسه عرقيات گياهي مادربزرگ‌ها را در ذهن‌ به تصوير مي‌کشد.به ويژه مردماني که به دليل شيوع کرونا از اين گياهان دوري کردند يا خارج‌نشيناني که امسال همچون گذشته گياهان کوهي خشک‌شده يا تر برايشان ارسال نمي‌شود، نگاهي همراه با حسرت نسبت به سفره‌هاي بهاري مادربرزگ‌ها دارند.
    به گفته يکي از شهروندان در اروميه اين گياهان کوهي به دليل همين نوستالژي طبخ غذا به خارج از مرزهاي ايران ريشه دوانده است و در بسياري از کشورها مورد استفاده قرار مي‌گيرد.ژيلا معلم  مي‌گويد: فرزندانش در آلمان زندگي مي‌کنند؛ سال‌ها پيش بذر اين گياهان را با خود به آنجا برده‌اند و هرساله از آنها برداشت و استفاده مي‌کنند. وي به ارسال گياهان خشک‌شده يا تر به برخي ديگر از خويشاوندان و بستگانش که مقيم کشورهاي ديگر هستند، اشاره دارد و مي‌گويد: آنان با فرا رسيدن فصل بهار و رويش گياهان طبيعت بارها و بارها تاکيد مي‌کنند که گياهان کوهي برايشان بفرستم.اما عده ديگري هم در آذربايجان‌غربي با وجود همزماني فصل رويش اين گياهان با شيوع بيماري کوويد – 19از مصرف غذايي و دارويي اين گياهان عقب نماندند و به نظر مي‌رسد عرق‌گيري با همان شورو حال سال‌هاي گذشته جريان دارد و تنها دورهمي‌هاي زنان روستايي براي عرق‌گيري از هم پاشيده است.عده اي هم هستندکه در اين روزها براي فرار از استرس کرونايي و دورهمي هاي خانوادگي چيدن و جمع آوري هر چند اندک اين گياهان را به عنوان يک تفريح يک ساعته در برنامه روزانه شان مي گنجانند.
    آذربايجان غربي رويشگاه 100 گياه خوراکي
    بهار فصلي براي رويش و زندگي دوباره گياهان دارويي و خوراکي در آذربايجان غربي است؛ بيش از يک هزار و 400 گونه از گياهان موجود کشور در اين استان تاکنون جمع آوري شده اند و ادامه اين روند در فازهاي بعدي مي تواند منجر به افزايش اين گونه هاي اين مجموعه شود.رييس مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان غربي معتقد است که رويشگاه هاي اين استان ظرفيت مناسبي براي انجام مطالعات تحقيقاتي در زمينه گياهان به شمار مي رود و از گونه هايي که تا کنون جمع آوري شده 520 گونه دارويي و 100 گونه خوراکي هستند.محمدرضايي گفت: از مجموع هشت هزار گونه گياهي کشور، آذربايجان‌غربي بيش از يک هزار و 400 گونه را در خود جاي داده و اين تعداد اگر امکان ادامه مراحل تحقيقات بعدي فراهم شود، بيش از اين مقدار است.وي با بيان اينکه رزماري، اسطوخودوس، انواع زنبق، انواع آويشن و نسترن از جمله گياهاني است که قابليت کشت دارد، گفت: رويشگاه برخي از گياهان به طور خاص شناسايي شده است.رييس مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان غربي ادامه داد: 60 گونه از گياهان شناسايي شده در اين استان از جمله بيزه، اله گز، نعناع کوهي، ريواس، کنگر و ثعلب بومي منطقه است.طبق اظهارات وي در موزه گياهان استان يا همان هرباريوم بيش از 11 هزار نمونه از گياهان اذربايجان غربي موجود است.
    زنگ خطر انقراض گياهان کوهي
    طبق اظهارات وي برداشت بي‌رويه و غيراصولي گياهان کوهي زنگ خطر انقراض بعضي از آنها را به صدا درآورده است و بيم آن مي‌رود که در آينده مردم براي هميشه با نوستالژي استفاده از اين گياهان زندگي کنند. رضايي اظهار داشت: برداشت بي رويه و کندن گياهان کوهي از ريشه، مجالي براي رشد مجدد آنها در سال‌هاي بعد باقي نمي‌گذارد چنانکه در حال حاضر برخي از گياهان کوهي کمياب شده است.وي آموزش صحيح برداشت گياهان کوهي و تلاش براي حفظ اين گياهان را ضروري خواند و افزود: بايد براي جلوگيري از نابودي گياهان کوهي آموزش و همچنين پرورش انواع اين گياهان در محوطه‌هاي مخصوص مورد توجه قرار گيرد. وي اضافه کرد: هر چند آمار دقيقي از ميزان برداشت گياهان خوراکي در اين استان وجود ندارد، اما هرساله به هنگام فصل بهار هزاران کيلوگرم از انواع گياهان خوراکي استان به بازارهاي محلي و استان‌هاي همجوار عرضه و ارسال مي‌شود.رييس مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان غربي افزود: اين گياهان اغلب نياز کمتري به آب و مراقبت دارد ولي بايد فرهنگ استفاده از آنها در جامعه نهادينه سازي شود.
    نجات بخشي گياهان کوهي از انقراض
     وي درباره روند نجات بخشي اين گياهان از خطر انقراض اظهار کرد: با هدف تعيين جايگاه حفاظتي گونه هاي گياهي کشور  به منظور تهيه برنامه هاي حفاظتي و مديريت منابع طبيعي، بررسي اکوسيستم هاي در معرض خطر به منظور تعيين جايگاه حفاظتي آنها و ارايه برنامه حفاظتي و تهيه و انتشار ليست قرمز گياهان و اکوسيستم هاي ايران در دستور کار قرار گرفته است.
    رضايي با اشاره به اينکه برخي از اين گونه ها جزء گياهان دارويي مهم نيز هستند، گفت: با جمع آوري اين تعداد گونه و حفاظت از آنها در هرباريوم گياهي استان مي توان از انقراض آنها پيشگيري کرد.طبق گفته هاي اين محقق با تاکيد بر اينکه رويشگاه برخي از گياهان به طور خاص شناسايي شده است، ادامه داد: کشت گياهان دارويي در فضاهاي سبز شهري را مي‌توان براي فرهنگ‌سازي در استفاده صحيح از اين گونه‌ها در دستور کار قرار داد؛ رزماري، اسطوخودوس، انواع زنبق، انواع آويشن و نسترن از جمله گياهاني است که قابليت کشت دارد.
    کرونا و بازار داغ عرقگيري
     گياهان کوهي نه تنها سفره‌هاي بهاري مردم آذربايجان‌غربي را زينت مي‌دهند بلکه عرق‌گيري از آنها منبع درآمدي مناسبي نيز براي برخي از مردم روستاها و شهرها به شمار مي‌رود.به نظر مي‌رسد امسال اين جنبه مصرف بيشتر مورد توجه قرار گرفت زيرا اين تصور در بين برخي از مردم وجود دارد که عرق اين گياهان به دليل حرارت بالا در روند استحصال موجب از بين رفتن احتمالي ويروس مي‌شود.به گفته مردم محلي برخي از اين گياهان داراي خواص دارويي بوده و به ظاهر نسخه‌هاي شفابخشي با استفاده از آنها در ميان مردم کاربرد دارد؛ مردم اين استان براي نمونه از شربت »ريواس« براي دفع باکتري‌هاي مضر از دستگاه گوارش و از گياه »بولاغ اوتي« براي کاهش قند خون و تسکين دردهاي عصبي استفاده مي‌کنند.گويا امسال و در پي شيوع بيماري کوويد – 19، جمع‌آوري گياهاني چون »پونه وحشي« و »بولاغ اوتي« هم بيشتر مورد توجه است زيرا به عقيده مردم محلي، عرق آنها در کنترل عفونت‌هاي ريوي و تسکين سرفه و ذات‌الريه موثر مي‌باشد.به گزارش امانت به نقل از ايرنا، استان آذربايجان غربي از ديرباز محل رويش انواع گياهان کوهي بوده و ‌ساکنان آن همه ساله با فرا رسيدن بهار، راهي طبيعت مي شوند تا از انواع گياهاني که با دست هاي خود آنها را مي چينند، سفره هايشان را زينت ببخشند.
    زنان علاوه بر طبخ غذاهاي محلي، اين گياهان را خشک يا فريز مي کنند تا جيره اي براي طبخ در زمستان داشته باشند و برخي از مردان نيز با چيدن و فروش اين گياهان کوهي به دنبال روزي هستند.»دوه داباني«، »غاز آياغي«، »يلميک«، »گندله«، »بولاغ اوتي«، »گلين بارماغي«، »قجي«، »ارمني قجسي«، »کنگر«، »مندي«، »اوشگون يا ريواس«، »چريش«، »داغ مرزه سي«، »اوليک«، »بولاغ اوتي« و »کهليگ اوتي« تنها بخشي از اين گياهان کوهي است که در اين فصل سال سفره هاي مردم استان را معطر مي کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی