گروه دين و انديشه: در منابع اسلامي روايات بسياري در لزوم دفاع از مظلوم وجود دارد. پيامبر(ص) در حديثي ميفرمايند: »کسي که حقّ مظلوم را از ظالم بگيرد در بهشت با من خواهد بود.«
در واقع اهميت ياري رساندن به مظلوم و گرفتن حق او از ظالم، به قدري است که انسان را در بهشت همنشين پيامبر(ص) ميگرداند. ظلم و ستم امري نکوهيده و مخالف فطرت انساني و بشري است. در دين اسلام نيز همواره به جهاد و مبارزه عليه ظلم و ستم دعوت شده است. همين طور ائمه اطهار(ع) و به ويژه امام علي (ع) در سخنان خود به اين امراشاره کردهاند. قسط و عدل و دشمني با ظلم و ظالم موضوعاتي است که در فرهنگ اسلامي و در قلمرو معارف نهجالبلاغه اهميتي خاص دارد و بخش عمدهاي از گفتارها و نوشتارهاي امام (ع) در نهج البلاغه به طور مستقيم يا غير مستقيم به اين موضوع اشاره شده است.
نهج البلاغه کتابي حيات بخش و ارمغاني الهي براي جامعه بشري است شدت علاقه حضرت به مساله عدالت و سعي در اجراي آن داشتهاند وبه نوعي تمام عمر خودشان را در اين صرف کردند چنانکه که بسياري معتقدند حضرت صرفا به دليل اجراي عدالت در محراب به شهادت رسيده است.
در اين گزارش سعي داريم به بخشي کوچک از ديدگاههاي قرآن و اهل بيت(ع) در خصوص مبارزه با ظلم و دفاع از مظلوم بپردازيم چرا که اسلام ديني کامل و جامع است که همواره سعادت و تعالي بشر را در نظر داشته است و به اين موضوع مهم توجه ويژهاي داشته است.
يکي از مهمترين موضوعات مطرح شده در اسلام و آموزههاي ديني، دفاع است. دفاع به معني دفع کردن يا مقابله با مهاجم يا مهاجمين است. زيرا کرامت انسانها به آزادي از زير يوغ ستم و ستمگران معني و مفهوم پيدا ميکند و نيرو يا عاملي که آزادي انسان را سلب کند، مانع بزرگي در جهت تعالي و کرامت انسان است. به همين منظور خداوند در قرآن مومنان را به جهاد ترغيب و تشويق کرده است و فلسف? دفاع از خويشتن در اين مرحله نهفته است.
مصداق بارز دفاعي بودن جنگ و هرگونه اقدام دفاعي در قرآن کريم آيه 251 سوره بقره آمده که »…لَولاَ دَفع اللهِ النَّاسُ بَعضَهُم بِبَعٌضٍ لَّفَسَدَت الاَرض…« »چنانچه خداوند گروهي از مردم را با گروه ديگر دفع ننمايد همانا زمين دچار فساد ميگردد...«
در منابع اسلامي روايات بسياري در لزوم دفاع از مظلوم وجود دارد. پيامبر(ص) در حديثي ميفرمايند: »کسي که حقّ مظلوم را از ظالم بگيرد در بهشت با من خواهد بود.«
در واقع اهميت ياري رساندن به مظلوم و گرفتن حق او از ظالم، به قدري است که انسان را در بهشت همنشين پيامبر(ص) ميگرداند.
هم چنين امام علي(ع) خطاب به حسنين(ع) فرمود: «دشمن ظالم و يار و کمک کار مظلوم باشيد». در اين روايت نيز دفاع از مظلوم را وظيفه هر مسلماني دانسته؛ هر چند مظلوم غير مسلمان باشد.
پيامبر اسلام(ص) در حديث ديگري ميفرمايند: »مَنْ سَمِعَ رَجُلاً يُنادي يا لَلْمُسْلِمينْ فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَيْسَ بِمُسْلِم؛ هر کس صداي مظلومي را بشنود که از مسلمانان کمک ميطلبد، و به کمک او نشتابد مسلمان نيست.«
اين روايت نيز عام است و شامل غير مسلمانان نيز ميشود. بنابراين، طبق روايت فوق هر کس نداي مظلوميت مظلومي را بشنود و استغاثهاش به گوش او برسد، و توانايي ياري رساندن به او را داشته باشد، و به ياريش نشتابد مسلمان نيست.
به گزارش امانت به نقل از ايسنا،اين مسأله که حکومت اسلامي بايد مدافع مظلومان و يار و ياور آنها باشد و در برابر هجوم ستمگران از آنان حمايت و دفاع کند، در عبارات متعددي از نهج البلاغه منعکس است. امام علي(ع) اصولا فلسفه حکومت را قيام در برابر ستمگران و ياري ستمديدگان ميداند و در آخرين وصايا در بستر شهادت نيز به فرزندانش تأکيد ميکند که همواره دشمن ظالمان و ياور مظلومان باشند. ايشان از قول پيغمبر(ص) ميفرمود: »امتي که حق ضعيفان را از زورمندان با صراحت نگيرد، هرگز پاک نميشود و روي سعادت را نميبيند.«