صنعت گردشگري سلامت آذربايجان غربي در دست دلالان

همسايگي آذربايجان غربي با سه کشور ترکيه، عراق و جمهوري آذربايجان، وجود مراکز درماني پيشرفته در زمينه‌هاي تخصصي در کنار کمبود امکانات بهداشتي و درماني در کشورهاي همجوار بخشي از زير ساخت‌هاي لازم براي توسعه صنعت گردشگري سلامت در استان هستند.
آذربايجان‌غربي به‌واسطه موقعيت ژئوپليتيکي ويژه، هم‌مرزي با چند کشور و دسترسي به کريدورهاي بين‌المللي، يکي از استان‌هاي مستعد توسعه گردشگري سلامت در کشور به‌شمار مي‌رود، هم‌زمان، تنوع اقليمي، ظرفيت‌هاي آب‌درماني و توان‌بخشي طبيعي، گردشگري سلامت آذربايجان‌غربي را از صرف درمان فراتر برده و آن را به يک زنجيره مکمل خدمات سلامت و تندرستي تبديل کرده است.
يکي از مهم‌ترين آسيب‌هاي گردشگري سلامت در آذربايجان‌غربي، فعاليت دلالان و واسطه‌هاي غيررسمي است که خارج از چارچوب‌هاي قانوني، فرآيند جذب، هدايت و درمان بيماران خارجي را در اختيار گرفته‌اند.اين واسطه‌ها با ايجاد شبکه‌هاي غيرشفاف، علاوه بر اخلال در نظام تعرفه‌گذاري و کاهش اعتماد بيماران، موجب تضعيف برند درماني استان و خروج منافع اقتصادي از مسيرهاي رسمي مي‌شوند، با وجود اين ظرفيت‌ها درآمد و سود حاصل از گردشگري سلامت سال‌ها به جيب دلالان و واسطه‌هايي مي‌رود که سلامت گردشگران سلامت را به بازي گرفته و با آن تجارت مي‌کنند.
عدم انجام تبليغات مناسب براي شناسايي توانمنديهاي پزشکي و داشتن متوليان متعدد و نبود سيستم يکپارچه براي هدايت و جذب گردشگر سلامت نيز از جمله دلايلي است که منجر شده ضمن اينکه سهم درآمدهاي ارزي از طريق ارائه خدمات پزشکي به گردشگران در اقتصاد استان ناچيز باشد بلکه واسطه‌ها در اين بخش همچنان جولان دهند.
حضور 10 هزار گردشگر سلامت در آذربايجان غربي
رئيس دانشگاه علوم پزشکي و خدمات درماني آذربايجان غربي در خصوص وضعيت گردشگري سلامت در استان گفت: آذربايجان غربي به دلايل ويژگي‌هاي مرزي و ظرفيت‌هاي درماني يکي از مقاصد گردشگري سلامت در کشور به شمار مي‌رود ولي اين صنعت با چالش‌هاي جدي از جمله وجود واسطه‌ها و دلالان مواجه است.
محمدامين ولي زاد با بيان اينکه با گذشت سال‌ها هنوز اين چالش در حوزه توريسم درماني پابرجاست، عنوان کرد: براي ساماندهي اين موضوع فعاليت شرکت‌هاي تخصصي با مجوز در حوزه گردشگري سلامت بايد سازماندهي شود و با برنامه ريزي اصولي و دقيق در اين زمينه گام برداشت.وي با بيان اينکه چندين شرکت در سال‌هاي اخير مجوز فعاليت گردشگري سلامت را دريافت کرده‌اند، گفت: اما بيشتر اين شرکت‌ها هنوز به صورت ساماندهي شده در اين حوزه فعاليت ندارند و توسعه صنعت گردشگري سلامت استان نيازمند تعامل و همکاري بيشتر دستگاه‌هاي اجرايي ذيربط است.
ولي زاد با بيان اينکه بر اساس آمار رسمي بين دو الي سه هزار بستري گردشگر خارجي در استان داريم گفت: اما بر اساس آمارهاي غيررسمي اين ميزان سه تا 4 برابر بيشتر بوده و اگر خدمات سرپايي را حساب کنيم بيش از 10 هزار گردشگر سلامت از خدمات درماني استان استفاده مي‌کنند.
رئيس دانشگاه علوم پزشکي آذربايجان غربي با اشاره به ظرفيت‌هاي گردشگري سلامت استان، اضافه کرد: آذربايجان‌غربي با بهره‌مندي از نيروي انساني متخصص، طبيعت متنوع و امکانات مناسب، مي‌تواند به قطب توريسم سلامت در کشور تبديل شود.
وي ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکي اروميه نخستين دانشکده طب در کشور به‌شمار مي‌رود، همچنين نخستين مرکز آموزشي‌درماني، نخستين دانشکده پرستاري و نخستين خانه بهداشت در اينجا راه‌اندازي شده است، که همه اين موارد يک منظومه ارزشمند از افتخارات نظام سلامت استان به‌شمار مي‌رود.آذربايجان غربي به دليل موقعيت جغرافيايي از پتانسيل‌هاي ويژه اي براي توسعه بهداشت و درمان در غرب کشور و کشورهاي همجوار برخوردار است ولي متأسفانه روند نامناسب موجود در بحث گردشگري سلامت استان، نبض توريسم را کند کرده است.فعاليت 26 دفتر خدمات مسافرتي آذربايجان غربي در حوزه گردشگري سلامت
مديرکل ميراث‌فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي آذربايجان غربي در خصوص وضعيت گردشگري سلامت گفت: در سطح استان 26 دفتر خدمات مسافرتي و گردشگري در حوزه گردشگري سلامت فعاليت دارند.
مرتضي صفري، گردشگري سلامت را يکي از محورهاي راهبردي توسعه گردشگري استان دانست و گفت: موقعيت جغرافيايي ويژه، هم‌مرزي با چند کشور و هزينه‌هاي رقابتي خدمات درماني، آذربايجان غربي را به مقصدي مستعد در اين حوزه تبديل کرده است.
وي با اشاره به اقدامات انجام‌شده براي ساماندهي گردشگري سلامت افزود: در حال حاضر 26 دفتر خدمات مسافرتي و گردشگري داراي مجوز در استان به‌صورت رسمي در اين حوزه فعاليت مي‌کنند و نقش مؤثري در هدايت و مديريت گردشگران سلامت دارند.صفري با تأکيد بر ضرورت ارائه خدمات استاندارد اظهار کرد: گردشگري سلامت صرفاً به درمان محدود نمي‌شود و دفاتر مجاز، بسته‌هاي کامل شامل برنامه‌ريزي سفر، هماهنگي درمان، اقامت، حمل‌ونقل، خدمات ترجمه و پيگيري درمان را به گردشگران خارجي ارائه مي‌دهند.
مديرکل ميراث‌فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي آذربايجان غربي فعاليت واسطه‌ها و دلالان غيرمجاز را از چالش‌هاي اين حوزه عنوان کرد و گفت: اين‌گونه فعاليت‌ها به اعتبار گردشگري سلامت استان آسيب مي‌زند و ساماندهي اين بخش تنها از مسير دفاتر مجاز امکان‌پذير است.
وي با اشاره به تعامل ميان دستگاه‌هاي مرتبط تصريح کرد: توسعه گردشگري سلامت نيازمند هماهنگي ميان دانشگاه علوم پزشکي، مراکز درماني، بخش خصوصي و نهادهاي نظارتي است و اين تعامل در استان به‌صورت جدي دنبال مي‌شود.
صفري خاطرنشان کرد: هدف‌گذاري استان حرکت به سمت توسعه‌اي پايدار و مبتني بر کيفيت خدمات است و آذربايجان غربي مي‌تواند با تقويت دفاتر مجاز گردشگري سلامت، سهم قابل‌توجهي از بازار منطقه را به خود اختصاص دهد.
يکي از مهم‌ترين ضعف‌هاي گردشگري سلامت در آذربايجان غربي، فعاليت واسطه‌ها و دلالان خارج از چارچوب‌هاي رسمي است؛ جرياني که با برهم‌زدن نظم ارائه خدمات، به تضعيف اعتماد گردشگران خارجي و خدشه‌دار شدن اعتبار مراکز درماني و دفاتر مجاز منجر مي‌شود. اين واسطه‌گري غيرشفاف، علاوه بر افزايش هزينه‌هاي درمان، فرآيند ارائه خدمات را از مسير استاندارد خارج کرده و زمينه نارضايتي بيماران را فراهم مي‌کند.
به گزارش امانت به نقل از مهر، تداوم اين وضعيت، توسعه پايدار گردشگري سلامت را با چالش جدي مواجه کرده است. تا زماني که نظارت مؤثر، برخورد قاطع با فعاليت‌هاي غيرمجاز و تقويت نقش دفاتر رسمي گردشگري سلامت در دستور کار قرار نگيرد، ظرفيت‌هاي بالقوه آذربايجان غربي در اين حوزه به‌طور کامل بالفعل نخواهد شد و رقابت‌پذيري استان در بازار منطقه‌اي گردشگري سلامت کاهش مي‌يابد.