در حال بار گذاری
امروز: يکشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۷

گزارش استانی > درياچه اروميه 500 سال آينده پر مي‌شود

نصيبه نيک‌زاد قوشچي گروه جامعه:مدير دفتر برنامه‌ريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه گفت: براساس اعتقاد زمين‌شناس‌ها که به ميليون سال صحبت مي‌کنند، درياچه اروميه 500 سال ديگر پر مي‌شود.

      گروه جامعه:مدير دفتر برنامه‌ريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه گفت: براساس اعتقاد زمين‌شناس‌ها که به ميليون سال صحبت مي‌کنند، درياچه اروميه 500 سال ديگر پر مي‌شود.
     موضوع احياي درياچه اروميه و مسائل و مشکلات ناشي از خشکي آن، از سال‌هاي گذشته مورد توجه مردم و مسئولان بوده و دولت يازدهم و دوازدهم قول احياي درياچه اروميه را داده است.
    اين در حالي است که اعتبارات تخصيصي به پروژه‌هاي مربوط به احياء، ضعيف بوده و همين خود سبب تاخير در افتتاح آنها شده است.
    در اين زمينه با»مسعود تجريشي«دير دفتر برنامه ريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه در رابطه با بودجه و پروژه هاي احياي درياچه اروميه گفت‌وگويي انجام داده است که در پي مي‌آيد.
    * با توجه به اينکه فصل کاري در آذربايجان‌غربي به پايان رسيده، اما از اول امسال هيچ تخصيص بودجه‌اي براي احياي درياچه اروميه انجام نشده و اگر در نيمه دوم سال اين تخصيص بودجه انجام شود با توجه به بارش و يخبندان، زيرساخت‌ها و سازه‌ها دچار آسيب مي‌شوند، پس با توجه به اينکه دولت نيز بر احياي درياچه اروميه تاکيد دارد  تخصيص بودجه چه زماني انجام مي‌شود و براي حفظ سازه‌ها و تخريب آن در فصل زمستان، چه تدابيري انديشيده شده است؟
    متاسفانه بخش اعظمي از بودجه‌هاي ستاد احياي درياچه اروميه، از رديف ماده 10 و 12 يعني ستاد مديريت بحران تامين شده و معمولا اين بودجه، در مرداد و شهريور در ستاد به استان‌ها اعلام مي‌شود و در شهريور به برنامه و بودجه داده شده و سازمان برنامه و بودجه نيز در شهريور و مهر آن را به هيئت دولت مي‌دهد.
    هيئت دولت نيز در مهر و آبان ماه آن را تاييد و به سازمان برنامه و بودجه ارائه داده و در نهايت اين سازمان نيز آن را ابلاغ و به خزانه مي‌دهد که از آنجا تخصيص يابد.
    پس اين موضوع به طور خودکار به بهمن و اسفند موکول مي‌شود و بنابراين ستاد احياي درياچه اروميه، اعتبار سال‌ گذشته را که گرفته، اکنون هزينه مي‌کند و اعتباراتي که بهمن و اسفند امسال تخصيص داده مي‌شود را در سال آينده هزينه خواهد کرد.
    *با اين حال، يک سال پروژهاي احياي درياچه اروميه به خاطر عدم تخصيص به موقع بودجه عقب افتاده است؟
     پول‌هايي که به احياي درياچه اروميه داده مي شود از سه محل بودجه‌هاي جاري دستگاه‌هاي اجرايي، صندوق توسعه ملي و رديف هاي ماده 10 و 12 مديريت بحران کشور را تامين مي‌شود، براي مثال رديف آبياري تحت فشار و تونل از صندوق توسعه ملي تامين شده که محدويت ندارد، بودجه‌هاي جاري نيز که بسيار محدود بوده و رديف‌هاي ماده 10 و 12 هم شامل مديريت بحران مي‌شود. اعتباري هم که امسال تقاضا شده و قرار است تا پايان امسال تخصيص يابد، 500 ميليارد تومان است که در مرحله اول واگذار مي شود.
    پيش‌بيني مي‌شود که دولت در مهر ماه اين بودجه را تصويب کرده و سپس به سازمان برنامه و بودجه ابلاغ کند و اين سازمان نيز تا دو سه ماه بعد آن را به خزانه داده و خزانه نيز هر زمان اعتبار داشته باشد، بودجه را تخصيص مي‌دهد.
    *چند پروژه عمراني مربوط به احياي درياچه اروميه تا پايان سال افتتاح مي شود
    هم اکنون بيشتر نگراني‌ها، از افزايش قيمت براي خريد ميلگرد و هزينه‌هاي عمراني است چون هدف بر اين است که چند پروژه عمراني تا پايان امسال افتتاح شود که يکي پساب تصفيه شده اروميه و تبريز است که با بهره‌برداري از آنها، 100 ميليون متر مکعب آب به درياچه وارد مي‌شود اما با توجه به افزايش قيمت‌ها، نمي‌توان قول داد که تا 22 بهمن ماه افتتاح مي‌شود.
    علاوه بر آن، اعتباري که از سوي صندوق توسعه ملي گرفته مي شود محدود است چون با توجه به افزايش قيمت ميلگرد و با توجه به اينکه در تونل ميلگرد و بتن بسياري مورد استقاده قرار مي‌گيرد، آن نيز دچار مشکل شده، اما پروژه‌هايي ريز مثل سردهنه_ها و کنترل غبار که در زمستان نمي‌توان آن را کار کرد خوشبختانه با برنامه پيش رفته و مشکلي از آن لحاظ وجود ندارد.
    اما متاسفانه پروژه‌هايي که مي‌توانست آب خوبي را به سمت درياچه اروميه رهسپار کند، احتمالا دچار مشکل خواهد کرد.
    * شما اشاره کرديد که تخصيص بودجه امسال احياي درياچه اروميه در بهمن و اسفند سال گذشته تخصيص يافته، اما متاسفانه در سال گذشته تنها بخشي از تخصيص بودجه انجام شده بود.
     دولت در سال گذشته حدود 45 درصد اعتبارات از محل 10 و 12 و تمامي اعتبارات مربوط به صندوق توسعه را تامين کرده و در مجموع در چهار سال گذشته 30 درصد اعتبارات مصوب از محل 10 و 12 دريافت شده و تقريبا تمامي اعتبارات مورد نياز از صندوق توسعه ملي تامين شده است.
    پس اين اعداد نشان مي‌دهد که اگر دولت بخواهد درياچه اروميه را بر اساس برنامه زمان بندي احيا کند، تامين منابع مالي آن يکي از شروط مهم آن است، بنابراين از برنامه عقب هستيم چون تزريق منابع مالي کافي صورت نگرفته اما انتظار اين است که بتوان پروژه هايي مثل تونل انتقال آب را در سال 98 به پايان رساند چون جزو پروژه‌هاي ماندگار دولت بوده و مي‌تواند 600 ميليون متر مکعب آب را وارد درياچه کند.
    * علاوه بر آن خطر ريزگردهاي نمکي نيز در صورت خشکي درياچه اروميه  سلامت مردم را به خطر مي‌اندازد.
     در اين مسئله، از سال گذشته مطالعاتي آغاز و به اين جمع‌بندي رسيده شد که اگر تا سه سال آينده يک متر تراز آب درياچه بالا آيد، حدود 90 درصد کانون‌هاي توليد ريزگرد زير آب رفته و رئيس جمهور در ارديبهشت ماه که از منطقه بازديد داشت از عيسي کلانتري خواست تا سه سال آينده يک متر تراز درياچه اروميه بايد افزايش يابد.
    * براي اينکه تراز درياچه اروميه يک متر بالا آيد، چه تمهيداتي انديشيده شده است؟ با توجه به اينکه قرار بود انتقال آب سد سيلوه به درياچه اروميه در سال گذشته انجام شود، اما نشد، شما آن يک متر را در کدام قالب ديده ايد؟
    اقداماتي که بدون سرمايه گذاري مي توان آب را به سمت درياچه هدايت کرد شامل ممنوعيت توسعه سطح زيرکشت آبي، جلوگيري از برداشت غيرمجاز از منابع آبي سطحي و زيرزميني، ممنوعيت خروج چغندرقند از استان هستند.
      با توجه به اينکه چغندرقند ميزان آب بري بالايي دارد امسال کشت آن کاهش يافت تا مديريت مصرف آب انجام شود و رهاسازي سدها نيز سال گذشته آغاز مطلوبي داشت هر چند که وزارت نيرو ناگهان آن را قطع کرد و حتي آب سد سيلوه مي توانست از طريق کانال جلديان وارد شود و بتوان رهاسازي را براساس برنامه به پيش برد.
    * آيا شما واقعا اميدي به احياي درياچه اروميه داريد؟! به خصوص اينکه صحبت‌هاي ضد و نقيضي در موضوع احياي درياچه اروميه وجود دارد و برخي کارشناسان اعتقاد راسخ به مسئله احياء داشته و برخي نيز هيچ اميدي به احياي آن ندارند.
     مطمئنا اميد به احيا وجود دارد، اگر چه اين درياچه به لحاظ زمين‌شناسي رو به پر شدن است و براساس اعتقاد زمين‌شناس‌ها که به ميليون سال صحبت مي‌کنند، درياچه اروميه 500 سال ديگر پر مي‌شود.
    تبخير از درياچه باعث مي شود تا نمک آن رسوب کرده و نقاط عميق آن به مرور زمان پر شده و درياچه حالت دق(پلايا) به خود بگيرد و اين براي اين درياچه حدودا 500 سال طول مي کشد.همچنين يک مطالعه توسط چند مجموعه بين المللي که در زمنيه انتقال درياي خزر به درياچه اروميه انجام شد، به اين نتيجه رسيدند که اگر آب درياي خزر را به درياچه انتقال دهند در 50 سال آينده پر مي شود.
     پس تمام درياچه‌هاي کشور در زمان 100 تا 500 سال تبديل به»پلايا« شده يعني کف درياچه‌ها صاف مي‌شوند و هم اکنون از اين پلايا در استراليا وجود دارد يعني زماني که آب به آن مي‌رسد، پخش مي‌شود اما چون عمق ندارد به سرعت تبخير شده و اگر بارش‌ها مناسب باشد در آنجا چمن‌زار به وجود مي‌آيد و اگر گرما و خشکسالي باشد به شوره‌زار تبديل مي‌شود.
    بنابراين داده‌هاي پژوهشکده فضايي شيراز، حکايت از آن دارد که نقاط پر عمق درياچه اروميه به علت ورود آب شيرين عميق تر شده و به سالهاي 1394 برگشته است و اين حکايت از اميدواري براي احيا در صورت ورود آب شيرين به آن است، پس درياچه اروميه قابل احياء بوده و نشان مي دهد که مي‌توان آن را احيا کرد.
    هم اينک با توجه به اينکه درياچه در انتهاي حوضه آبريز قرار دارد و تبخير بالا بوده و نيز بارش‌ها نيز به سمت کاهش در آينده است، پس درياچه اروميه به سمت پلايا شدن مي رود در حالي که پلايا شدن يک فرايند طبيعي زمين شناسي براي تمامي درياچه ها به شمار مي‌رود.
    بي شک هر سيستم طبيعي عمري دارد و تمامي درياچه‌ها نيز زماني از بين مي‌روند بنابراين نبايد اينگونه فکر کرد که چون انسان‌ها پير مي‌شوند نبايد غذا بخورند و درياچه نيز چون صاف مي‌شود نبايد آن را احيا کنيم.
    از بعد ديگر، چاره‌اي جز موضوع احياء وجود ندارد چون با توجه به موضوع ريزگردها، پنج ميليون در حاشيه درياچه و 8 ميليون در حوضه آبريز آن زندگي مي‌کنند و بايد سلامت ساکنان را در نظر گرفت و به هر قيمتي شده درياچه را در شرايط موقعيت تثبيت نگاه داشت.در چهار سال گذشته درياچه اروميه تنها تثبيت شده و در واقع نه بهتر و نه بدتر شده است پس نشان مي‌دهد که مي‌توان شرايط را حفظ کرد.
    * از قرار در جنوب استان و در مناطقي که ديگر قابل احياء نيست، يک پارک ملي ايجاد مي‌شود؟
    هم اکنون در 100 هزار هکتار از جنوب درياچه اروميه که قابليت احياء ندارد، مي‌توان مناطقي را قرق کرده تا کشاورزي در آن انجام نشود و علاوه بر آن، پوششي گياهي براي جلوگيري از توليد ريزگرد ايجاد کرد تا به تلطيف آب و هوا نيز کمک کند.
    *اما اخيرا درياچه اروميه 23 کيلومتر کوچکتر شده است.
     اين عددي نيست چون درياچه اروميه پنج هزار کيلومتر مربع است.
    *شما اشاره کرديد که اگر انتقال آب از درياي خزر به درياچه اروميه انجام مي‌شد، درياچه 50 ساله پر مي‌شد، آيا برنامه‌اي براي انتقال آب از وان ترکيه وجود دارد يا در حد مطالعه بوده است؟
    به گزارش امانت به نقل از فارس، با وجود اينکه مطالعه انتقال آب از خزر انجام شده اما قصدي براي انتقال آن به درياچه اروميه وجود ندارد، علاوه بر آن، مطالعه انتقال آب از وان نيز انجام شده که به لحاظ شيميايي مشکلاتي داشته است، بنابراين هيچ مذاکره‌اي با ترک‌ها انجام نشده و هيچ برنامه عملياتي براي انتقال آب از ترکيه وجود ندارد اما با اين حال دليل نمي‌شود که مطالعه انجام نشود.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی