در حال بار گذاری
امروز: شنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۹

گزارش استانی > تداوم حيات تنها موجود زنده درياچه اروميه

سکينه اسمي گروه گزارش:بعد از سه دهه بحران و بهبود حال درياچه اروميه، خطر انقراض از بيخ گوش تنها موجود زنده اين زيست‌بوم گذشته و شرايط مطلوب براي تداوم حيات آرتميا اروميانا فراهم شده است.

    گروه گزارش:بعد از سه دهه بحران و بهبود حال درياچه اروميه، خطر انقراض از بيخ گوش تنها موجود زنده اين زيست‌بوم گذشته و شرايط مطلوب براي تداوم حيات آرتميا اروميانا فراهم شده است.
    خشکسالي‌هاي سه دهه اخير در منطقه و تبخير آب درياچه اروميه به همراه تغيير وضعيت اکولوژيکي آن سبب شد که غلظت نمک به بالاترين حد رسيده و شرايط مطلوب براي تداوم حيات تنها موجود زنده درياچه اروميه از بين  رود.امسال در روزهايي که شيوع ويروس کرونا جوامع انساني را با مشکلات زيادي مواجه کرده است، در محيط‌زيست اوضاع کمي فرق مي‌کند.
     بهبود نسبي وضعيت گونه‌هاي گياهي و جانوري و فراهم شدن شرايط مطلوب براي تداوم حيات گونه‌هاي مختلف اميدها را به‌خصوص در »اروميه« قوت بخشيده است.
    آرتميا سخت‌پوست ريز و قرمزرنگي که در آب‌هاي لب‌شور و آب‌هاي خيلي شور زندگي مي‌کند، ارزش اقتصادي بسيار بالاي آن در دنيا از اين موجود به‌عنوان يکي از گونه‌هاي جانوري بسيار ارزشمند ساخته است. امروز بعد از سه دهه وضعيت بحراني در درياچه اروميه آرتميا به‌وفور در آب اين تالاب مشاهده مي‌شود.
    آرتميا غذاي اصلي ميگو، ماهيان دريايي، ماهي‌هاي زينتي و ماهيان خاوياري در مرحله اوليه رشد است و در مرحله لارو يا همان نوزاد، اين موجودات براي رشد به آرتميا نياز دارند به‌نحوي‌که اگر امروز آرتميا از سيستم تغذيه آبزيان حذف شود، صنعت آبزي‌پروري با مشکل مواجه و از بين خواهد رفت.
    آرتميا (اروميانا) يکي از هفت گونه شناخته شده آرتمياي دوجنسي در جهان بوده و ارزش غذايي آن در حد مطلوب و بيش از 52 درصد پروتئين و 4 درصد چربي است
    آرتميا اروميه (اروميانا) يکي از هفت گونه شناخته‌شده آرتمياي دوجنسي در جهان بوده و ارزش غذايي آن در حد مطلوب و داراي بيش از 52 درصد پروتئين و 4 درصد چربي است و ترکيب و ميزان اسيدهاي آمينه و اسيدهاي چرب آن در حدي است که نيازهاي آبزيان آب‌هاي شيرين را به‌طور کامل برآورده مي‌سازد.
    از آرتميا مي‌توان به‌صورت مستقيم پس از منجمد کردن و يا خشک‌کردن به‌عنوان يک خوراک پروتئيني مغذي براي پرورش انواع ماهيان، ميگوها و خرچنگ‌هاي آب شيرين استفاده کرد و يا مي‌توان پس از غني‌سازي براي پرورش ماهيان و ميگوهاي آب شور به کار برد.
    بازسازي و احياي ذخاير آرتميا، جلبک‌ها و ميکروارگانيسم‌هاي درياچه اروميه، توليد و پرورش آرتميا در محيط بسته، ايجاد خزانه ژنتيکي، فرآوري و پرورش »جلبک‌هاي دوناليلا و کلرلا« و توليد پودر خشک از آن‌ها و اجراي طرح پايلوت پرورش آرتميا در استخرهاي خاکي فسندورز مياندوآب، پرورش آرتميا در دو منطقه گلستان و خوزستان، به همراه فراهم کردن زمينه توليد آرتميا در تالاب ميقان استان مرکزي از اقداماتي است که سال‌هاي اخير براي صيانت از اين موجود ارزشمند انجام‌شده اما ادامه حيات اين جانور نيازمند تداوم طرح‌هاي در دست اجرا است.
    *آرتميا نباشد صنعت آبزي‌پروري دنيا از بين مي‌رود
    رئيس پژوهشکده آرتميا و آبزي‌پروري درياچه اروميه دانشگاه اروميه از آرتميا به‌عنوان نياز اوليه صنعت تکثير ميگو نام برد و گفت: به دليل ارزش غذايي و اقتصادي بالا اين گونه اگر نباشد صنعت آبزي‌پروري نيز در دنيا از بين مي‌رود.ناصر آق در خصوص آخرين وضعيت تنها موجود زنده درياچه اروميه با بيان اينکه بيش از سه دهه خشک‌سالي و خشک شدن درياچه اروميه وضعيت آرتميا نيز در حالت بحراني بود افزود: با بارش‌هاي مناسب در 2 سال اخير وضعيت اين زيست‌بوم بهبوديافته و امسال شاهد زنده شدن دوباره اين موجود باارزش اقتصادي بسيار بالا هستيم.
    وي با بيان اينکه آرتميا بزرگ‌ترين ظرفيت براي اشتغال منطقه است و در حال حاضر صنعت استراتژيک به شمار مي‌رود، ادامه داد: آمريکا از سال 1950 تا سال 1992 تنها کشور دنيا در زمينه بهره‌برداري از سيستم آرتميا بود و اکنون شاهد حضور چين و برخي کشورها در اين سيستم هستيم و امروزه ايران نيز با دانش فني خود در اين زمينه، دانش فني خود را به کشورهاي روسيه و قزاقستان در قالب امضاي تفاهم‌نامه‌اي انتقال مي‌دهد.
    آق با بيان اينکه سيستم و تخم آرتميا هرچقدر هم شرايط درياچه اروميه شرايط بحراني باشد قادر است سال‌هاي سال خود را در بستر درياچه حفظ کرده تا وقتي‌که شرايط مناسب باشد مجدد ادامه حيات دهد، اما آنچه موجب نگراني شده کمبود ذخاير بود، گفت: در حال حاضر سيست آرتميا به ميزان کافي در بستر درياچه اروميه وجود دارد.
    وي با اشاره به افزايش ورود آب به درياچه طي ماه‌هاي گذشته و بهبود شرايط تداوم بقاي آرتميا عنوان کرد: وضعيت تنها موجود زنده درياچه اروميه در شرايطي قرار دارد که مي‌توان به‌صورت علمي اقدام به برداشت سيست آرتميا کرد.
    رئيس پژوهشکده آرتميا و آبزي‌پروري درياچه اروميه دانشگاه اروميه با اشاره به اينکه آرتميا يک صنعت استراتژيک به شمار مي‌رود، گفت: اين موجود مختص درياهاي شور مي‌تواند در منطقه جايگزين کشاورزي شده و نقش پررنگي در اشتغال‌زايي ايفا کند.آق خاطرنشان کرد: هم‌اکنون شرايط زيست آرتميا در بخش جنوب درياچه اروميه به دليل ورود 90 درصدي آب از اين قسمت بهتر از ساير قسمت‌ها است، گفت: 90 درصد از ورود آب به درياچه اروميه از طريق رودخانه‌ها در بخش جنوبي اتفاق مي‌افتد که به دليل ورود املاح همراه آب بستر مناسبي براي تداوم حيات اين جانور ايجادشده است.
    *سالانه 30 تن سيست آرتميا وارد کشور مي‌شود
    وي با بيان اينکه سالانه 30 تن سيست آرتميا معادل 95 درصد نياز کشور به ارزش 30 ميليون دلار وارد مي‌شود، گفت: با بهبود شرايط آرتميا در درياچه اروميه و توليد سيست ديگر نيازي به واردات نداريم و با برداشت علمي نه‌تنها نياز کشور برطرف مي‌شود بلکه بخشي از سيست_هاي برداشت‌شده به کشور ترکيه نيز صادر خواهد شد.رئيس پژوهشکده آرتميا و آبزي‌پروري درياچه اروميه دانشگاه اروميه ادامه داد: با توجه به تداوم روند رهاسازي آب به سمت درياچه و ميزان ورودي آب هم‌اکنون ميزان سيست آرتميا در درياچه اروميه قابل تخمين نيست، هم‌اکنون صيد آرتميا در بخش جنوبي درياچه اروميه صورت مي‌گيرد و با توقف موقتي ميزان ورودي آب در ماه‌هاي آتي مي‌توان ميزان سيست موجود آرتميا در درياچه اروميه را تخمين زد.
    آق در خصوص پرورش آرتميا در استخرهاي خاکي هم گفت: در سال‌هاي گذشته با بحراني شدن شرايط درياچه اروميه و آرتميا براي جلوگيري از انقراض اين گونه با ارزش اقتصادي اقدام به برنامه‌ريزي در خصوص پرورش آرتميا در استخرهاي خاکي شد.
    وي عنوان کرد: در استان آذربايجان غربي در بخش فسندوز مياندوآب طرح پرورش آرتميا در استخرهاي خاکي آغاز شد ولي متأسفانه تاکنون به دليل طولاني شدن روند اخذ مجوز آب شور براي اين استخرهاي خاکي اين طرح هنوز به مرحله عملي نرسيده و همچنان منتظر اين مجوز هستيم.رئيس پژوهشکده آرتميا و آبزي‌پروري درياچه اروميه دانشگاه اروميه گفت: احياي طرح فازبندي درياچه اروميه در دو فاز جنوب و شمال به همراه پرورش آرتميا در استخرهاي مصنوعي 2 راهکار پيشنهادي من براي احياي درياچه اروميه و آرتميا است.
    *آرتمياي درياچه اروميه امسال به مرحله شکوفايي رسيده است
    معاون فني اداره کل حفاظت محيط‌زيست آذربايجان غربي نيز در خصوص وضعيت کنوني آرتميا گفت: در حال حاضر با توجه به بهبود و تثبيت شرايط درياچه اروميه شاهد بازگشت آرتميا به درياچه اروميه هستيم و آرتميا به مرحله شکوفايي خود رسيده است.حجت جباري با بيان اينکه به دليل شرايط بحراني درياچه اروميه از سال 76 تاکنون شاهد کاهش جمعيت، سيست و تخم آرتميا در درياچه بوده‌ايم، عنوان کرد: در سال‌هاي اخير با بارش‌هاي مناسب، اجراي طرح‌هاي احيا و نيز ورودي مناسب نه‌تنها شاهد بهبود روزانه درياچه اروميه بلکه شرايط مطلوب تنها موجود زنده اين زيست‌بوم نيز بوديم.
    وي با بيان اينکه به دليل تداوم ورودي آب به درياچه اروميه تخمين ميزان شوري آب مقدور نيست، گفت: آرتميا قادر به ادامه حيات در شرايط شوري بسيار بالا و بحراني است اما خطري که انقراض اين‌گونه را در سال‌هاي اخير تهديد مي‌کرد کاهش ذخاير سيست آرتميا بود.جباري گفت: اداره کل حفاظت محيط‌زيست استان براي حفاظت و ذخيره‌سازي آرتميا در درياچه اروميه اقدام به ايجاد بانک ژن و ذخيره‌سازي ژنتيکي کرد که در حال حاضر چهار تن براي حفظ ذخاير و نيز حفظ تنوع زيستي آرتميا اورميانا ذخيره کرده‌ايم که با بهبود شرايط اين جانور بايد برنامه‌ريزي اصولي در خصوص نگهداري اين ذخاير صورت بگيرد و در صورت امکان مي‌توان بخشي از آن را صادر کرد.معاون فني اداره کل حفاظت محيط‌زيست آذربايجان غربي با بيان اينکه در 2 سال گذشته با بهبود شرايط درياچه اروميه آرتميا به حالت شکوفايي خود رسيده است، گفت: با افزايش حجم آب و کاهش ميزان شوري، سيست هاي آرتميا هم‌اکنون از حالت سيست تبديل به آرتمياي بالغ شده‌اند و به‌راحتي در سطح آب درياچه مي‌توان آرتميا را مشاهده کرد.وي خاطرنشان کرد: بر اساس سيکل زندگي آرتميا همه‌ساله در فصل بهار به شکوفايي مي‌رسد و بعد از اتمام تابستان آنچه از آرتميا در آب شور درياچه بر جاي مي‌ماند، سيست اين گونه باارزش است، در 2 سال اميدها براي نجات اين جانور از خطر انقراض افزايش‌يافته، اما هنوز براي احياي درياچه و صنعتي سازي آرتميا راه‌هاي نرفته زيادي داريم.
    *آرتميا فرصت ارزشمندي براي اشتغال و درآمدزايي است
    مدير استاني ستاد احياي درياچه اروميه در آذربايجان غربي هم با اشاره به بازگشت حيات به آرتميا در اين پارک ملي، اظهار کرد: با توجه به افزايش حجم آب درياچه و کاهش درصد شوري در سال جديد شاهد بازگشت حيات آرتمياي درياچه هستيم و اين موجود زنده به حالت شکوفايي رسيده و تبديل به آرتمياي بالغ شده است.فرهاد سرخوش با اشاره به رهاسازي آب مازاد سدها، افزايش نزولات آسماني در سال‌هاي اخير، به همراه اجراي طرح‌هاي احياي درياچه اروميه را از مهم‌ترين عوامل بهبود شرايط درياچه و تنها موجود زنده اين زيست‌بوم عنوان کرد و افزود: از ارديبهشت‌ماه آرتميا شروع به تخم‌گذاري کرده و پيش‌بيني مي‌شود تعداد آن روزبه‌روز افزايش يابد تا به حد نرمال خود در زماني که آب درياچه بالا بود بازگردد.
    وي فرصت اشتغال‌زايي و درآمدزايي را از مهم‌ترين مزاياي بهبود شرايط درياچه اروميه و آرتميا اروميانا برشمرد و خاطرنشان کرد: آرتميا که تنها موجودي است که مي‌تواند در غلظت شوري بالاي درياچه اروميه زندگي کند. ازنظر اقتصادي، ارزش آرتميا در بازار جهاني رو به افزايش است و با بهبود شرايط پرورش آرتميا مي‌توان منبع مهم اقتصادي در استان و منطقه ايجاد کرد.سرخوش با بيان اينکه بر اساس آخرين ارزيابي‌هاي صورت گرفته سطح تراز درياچه اروميه 24 ارديبهشت‌ماه امسال 1271.90 بوده در مقايسه با مدت‌زمان مشابه پارسال که 1271.87 بود، سه سانتيمتر افزايش نشان مي‌دهد، گفت: حجم آب درياچه اروميه به بالاي پنج ميليارد و 25 ميليون مترمکعب و وسعت آن نيز به سه هزار و 239 کيلومترمربع رسيده است.
    بر اساس گزارش امانت به نقل از مهر، با بازگشت مجدد حيات به اکوسيستم درياچه اروميه حجم عظيمي از آرتميا در درياچه مشاهده مي‌شود لذا با توجه به ارزش غذايي و اقتصادي بالاي اين موجود زنده توجه به برداشت علمي، توسعه مراکز تکثير و پرورش آرتميا در آينده نزديک ضمن حفظ ذخاير اين جانور مهم مي‌تواند زمينه ارزآوري و صادرات آن را فراهم کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی