در حال بار گذاری
امروز: دوشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۷

فناوری > فضا را دريابيم زمان از آن ماست

منصوره شوشتري گروه فناوري: درهم تنيدگي زندگي روزمره با انواع بهره مندي ها از فناوري هاي صنعت هوافضا و سطح بالاي اين فناوري ها که به معناي دست برتر دارندگان آن است؛ اهميت دست يافتن به اين مرتبه از دانش را افزايش داده است.

    گروه فناوري: درهم تنيدگي زندگي روزمره با انواع بهره مندي ها از فناوري هاي صنعت هوافضا و سطح بالاي اين فناوري ها که به معناي دست برتر دارندگان آن است؛ اهميت دست يافتن به اين مرتبه از دانش را افزايش داده است.
    فضاي پيراموني زمين، سيارات و ستاره ها همواره سوي رازآميز زندگي بشر بوده است؛ از روزگاري که با رصدخانه حرکت ستارگان و تاثيرات آنها را بر زندگي خود دنبال مي کرد تا امروز که بر ماه گردون پا گذاشته است.
    فناوري يا بهتر بگوييم صنعت هوافضا و ساخت و پرتاب ماهواره ها به عنوان بخشي از اين فناوري، اکنون به صنعتي مهم در زندگي هر روزه ما تبديل شده و به نوعي ديگر بر روز و شب مان تاثير مي گذارد؛ پيش بيني وضعيت هوا، ارتباطات جهاني، شبکه هاي تلويزيوني و راديويي و مديريت ترافيک هوايي تنها بخشي از فعاليت ها در اين زمينه است که موجب گردش مالي فراوان اين حوزه نيز شده.
     بر اساس گزارش سالانه فدراسيون فضايي به نام اقتصاد فضا/ Space Report کل حجم بازار صنعت هوافضا در سال 2016، 322 ميليارد و 940 ميليون دلار بوده است. ساخت و پرتاب انواع ماهواره ها 260 ميليارد دلار و ارائه خدمات ماهواره اي 127 ميليارد دلار درآمد داشته اند؛ طوري که تا پايان سال 2016 ميلادي يکهزار و 459 ماهواره عملياتي در مدار قرار گرفتند که تنها در مقايسه با تعداد ماهواره هاي سال گذشته يعني يکهزار و 381 ماهواره افزايش مهمي را نشان مي دهد.
     از زماني که روسيه اولين ماهواره را به نام اسپوتنيک 1 به فضا پرتاب کرد 60 سال مي گذرد و بعد از آن کشورهاي مختلفي وارد اين صنعت شده اند؛ بر اساس آمار مرکز پرواز فضايي گادد ناسا (اداره ملي هوا و فضاي آمريکا) اکنون دو هزار و 271 ماهواره در مدارهاي مختلف زمين حرکت مي کنند که روسيه با يکهزار و 324ماهواره رتبه اول و آمريکا 658 ماهواره رتبه بعد را دارند.
     ايران نيز قبل از پيروزي انقلاب اسلامي روند گسترده ساخت ماهواره ها را آغاز کرده بود که بعد از پايان جنگ تحميلي و توقفي بيش از يک دهه پي گرفته شد. ماهواره تحقيقاتي مصباح اولين ماهواره اي بود که از اواسط دهه 70 طراحي آن آغاز شد ولي به دليل بدقولي هاي طرف خارجي يعني شرکت ايتاليايي هنوز به نتيجه نرسيده است.
     با وجود اين، ايران ماهواره هاي ديگري يعني اميد (بهمن 87) نويد (بهمن 88) و فجر (بهمن 93) را نيز به مدار پرتاب کرده که هر کدام براي مدتي ماموريت هاي تحقيقاتي را انجام داده اند، اما عملياتي به معناي ارائه اطلاعات از جمله تصاوير يا هر نوع اطلاعات عددي نبوده اند؛ در واقع محققان کشور در اين ماهواره ها فناوري هاي مختلف را سنجش کرده اند تا قابليت استفاده آنها را در ماهواره هاي عملياتي بسنجند.
     غير از ساخت ماهواره گلوگاه هاي ديگري مانند پرتابگر و سکوي پرتاب از ديگر مشکلات صنعت هوافضاي ايران بوده که ساخت سکوي پرتاب ثابت امام خميني حوالي سمنان و پرتابگر سيمرغ با ظرفيت حمل ماهواره هايي تا وزن 250 کيلوگرم در مدار 500 کيلومتري زمين تا حدي شرايط را براي پرتاب ماهواره هاي سنجشي آسان کرده است زيرا ماهواره هاي مخابراتي سنگين تر از ماهواره هاي سنجشي هستند و دستکم يک تن وزن دارند.
    هر ساله همزمان با هفته جهاني فضا (4 تا 10 اکتبر/ 12 تا 18 مهر) سازمان ها و مراکز پژوهشي فعال در عرصه فضا علاوه بر برگزاري نشست هاي خبري و برپايي نمايشگاه ها دستاوردهاي خود را در راستاي تحقق نقشه راه برنامه فضايي کشور عرضه مي کنند. پژوهشگاه فضايي ايران، سازمان فضايي ايران وابسته به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، مرکز ملي فضايي وابسته به معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري و پژوهشگاه هوافضا وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري همچنين شماري از دانشگاه هاي برتر صنعتي مانند دانشگاه صنعتي شريف، دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه اميرکبير يا بعضي شرکت هاي دانش بنيان در زمينه فناوري هاي زيرسيستم اين صنعت فعال هستند.
     سازمان هاي دولتي همزمان با هفته جهاني فضا آمار مختلفي را در مورد فعاليت هاي يکساله و دستاوردهاي شان ارائه مي دهند اما يقينا مهم ترين خبر براي افکار عمومي و رسانه ها توانمندي کشور در زمينه پرتاب ماهواره و استفاده از اطلاعات و خدمات ماهواره هاي بومي است؛ هر چند بعضي مسئولان اين سازمان ها معتقدند ساخت و پرتاب ماهواره آن اندازه که براي رسانه ها مهم است، براي آنها مهم نيست و فعاليت_هاي گسترده و متنوع آنها ايجاب مي کند که به ديگر فناوري هاي عرصه هوافضا توجه کنند.
    با وجود اين، خاطره دوره دشوار تحريم_هاي اواخر دهه 80 و اوايل دهه 90 که تحريم کنندگان هر نوع خدمات غيرنظامي و صلح آميز را از کشور دريغ کردند و حتي تامين ارتباط ماهواره اي شبکه هاي داخلي ايراني روي ماهواره هاتبرد ممکن نبود، شايد بهترين دليل براي حرکت سريع تر به سوي استقلال در اين زمينه باشد.
    خدمات گسترده ماهواره ها از يک سو و اهميت فعاليت هاي فضايي مانند ايستگاه_هاي فضا، کاوشگرها و تحقيقات در مورد ديگر سياره ها و ستاره ها همچنين خدمات مختلف راديويي، تلويزيوني، علمي و تحقيقاتي، هواشناسي، ارتباطات موبايلي، سامانه هاي ناوبري و هدايت زميني باعث شده زندگي بدون اين خدمات امروزه ممکن نباشد و همين امر حرکت سريع تر، مصمم تر و توجه بيشتر دولت به اين صنعت را تبيين مي کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی