در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۸

فناوری > شکل‌گيري ماهواره پيام؛ روايت يک رويا

گروه فناوري: ماهواره پيام بامداد 25دي ماه سال گذشته، اميدوارانه به فضا پرتاب شد اما نتوانست بيشتر از سه دقيقه در مدار قرار بگيرد. تيم جواني که طراحي و ساخت اين ماهواره را برعهده داشتند، معتقدند »پيام نه تنها براي آن‌ها شکست تلقي نشده، بلکه رويايي بوده که به حقيقت پيوسته‌ است«.

    گروه فناوري: ماهواره پيام بامداد 25دي ماه سال گذشته، اميدوارانه به فضا پرتاب شد اما نتوانست بيشتر از سه دقيقه در مدار قرار بگيرد. تيم جواني که طراحي و ساخت اين ماهواره را برعهده داشتند، معتقدند »پيام نه تنها براي آن‌ها شکست تلقي نشده، بلکه رويايي بوده که به حقيقت پيوسته‌ است«.
     روايت اين رويا را از زبان مدير پروژه تضمين ماهواره پيام بخوانيد. روياي ساخت مدل پروازي ماهواره »پيام« از سال 86 در دانشگاه صنعتي اميرکبير شکل گرفت. آن زمان تيم جواني تشکيل شد که روياي‌شان ساخت مدل پروازي ماهواره پيام بود. سازمان فضايي به تيم جوان دانشگاه اميرکبير اعتماد کرد و اين کار مهم را به آن‌ها سپرد. آن‌ها سال 86 ساخت مدل را در فضايي از ترس، ابهام و البته اميد شروع کردند.
    طراحي مفهومي ماهواره با مشورت و گفت‌وگوي بسيار زياد آغاز شد. برگزاري جلسات مختلف به اين دليل بود که آن‌ها مي‌خواستند اطلاعات دقيق از آن‌چه بايد بسازند و تحويل بدهند، به دست بياورند.
    وفا صدقي در اين‌باره مي‌گويد: با ساخت ماهواره پيام، اولين فهم و دانش ما از چيدمان ماهواره در سازه آغاز شد. خوشبختانه پس از دو سال، طراحي اوليه و مفهومي ماهواره پيام به پايان رسيد و به شناخت معنايي از کليت ماهواره رسيديم. از سال 88 طراحي دقيق و مدل مهندسي را  آغاز کرديم. فضا براي ما اگر چه از گذشته کمي روشن‌تر شده بود اما همچنان با اضطراب زيادي همراه بود.
    او اضافه کرد: سال 89 مدل مهندسي ماهواره را به اتمام رسانديم و کارکرد آن را اثبات کرديم. در آن لحظه رويايي انگار از يک دره گذشته بوديم. از پله بالا رفته و توانسته بوديم تجميع را ياد بگيريم. آن زمان تمام فکرمان اين بود که چگونه مي‌توانيم تست يکپارچه بگيريم. در آن مرحله تصوير مدل پروازي شفاف‌تر شده بود و اميد داشتيم بتوانيم آن را بسازيم.مدير پروژه تضمين ماهواره پيام افزود: در همين نقطه اميدواري و خوشحالي بوديم که چالش جديد سر راه‌مان قرار گرفت. تيم ما مدل پروازي و مهندس خود را بر اساس پرتابگر خارج از ايران طراحي کرده بود. هر قدر تلاش کرديم پرتابگر را براي پرتاب پيام قانع کنيم، موفق نشديم.همين باعث شد وارد فاز جديد و سختي در پروژه شويم. فازي که بيشتر شبيه سرگرداني بود. ما در آن برهه نمي‌دانستيم بايد ماهواره پروازي را بر چه اساسي بسازيم. اينترفيس‌ها (هر نوع سخت‌افزاري که ميان رايانه و دستگاه جانبي براي تبادل اطلاعات قرار مي‌گيرد) را بر اساس چه چيزي کنترل کنيم.آن زمان ماهواره‌اي داشتيم که اگر چه هيچ پرتابگري حاضر نبود آن را پرتاب کند و پرتابگرهاي موجود با آن مشخصات سازگار نبود. با اين‌که کمي سرگردان بوديم اما دست روي دست نگذاشتيم.
    او خاطرنشان کرد: در اين فاز سرگرداني کارهاي زيادي کرديم ... مدل سازه‌اي و حرارتي ماهواره پيام را با همان فرض پرتابگر خارجي مدل ساختيم و آن را تست کرديم. درباره‌اش مقاله نوشتيم، جزئيات را بيشتر کرديم اما همچنان به فکر مدل پروازي ماهواره پيام بوديم.در همين دوران ما در همکاري با پژوهشکده سامانه‌هاي ماهواره، زيرسيستم‌هايي از ماهواره ناهيد را ساختيم و تست کرديم. اما در همان دوران نيز باز به مدل پروازي پيام فکر مي‌کرديم. در دانشگاه صنعتي اميرکبير، زيرساخت‌هاي آزمون فضايي را تجهيز کرديم، محفظه خلا حرارتي، اتاق تميز، شيکر، زيرساخت تست کنترل و وضعيت را ساختيم.
    صدقي با اشاره به اين‌که در آن شرايط سخت تعدادي از مسئولان به آن‌ها پيشنهاد دادند کار را همان جا رها کنند، محصول را تحويل بدهند تا پروژه به پايان برسد، گفت: در آن شرايط دوستاني که همراه ما مدل مهندسي ماهواره پيام را آغاز کرده بودند، کم کم از کنار ما رفتند و هر روز يک برگ جديد از دوستاني که از پروژه ما کم مي‌شدند اضافه مي‌شد. روزهايي بود که در ساختمان محل کارمان، ما کمتر از تعداد انگشتان يک دست بوديم در حالي زمان ساخت مدل مهندسي ماهواره پيام، 65 نفر در آن‌جا حضور داشتند. اين روزها براي ما خيلي سخت بود تا اين که ما با تکامل پيدا کردن پرتابگر سيمرغ دوباره کارمان را آغاز کرديم.
    زماني که پرتابگر وطني ساخته شد، تيم سازنده ماهواره پيام جان دوباره گرفتند و ساخت مدل مهندسي‌ را آغاز و الزامات‌مان را بر اساس پرتابگر جديد بازطراحي کردند. مدير پروژه تضمين ماهواره پيام خاطرنشان کرد: ما آن زمان ماهواره‌اي داشتيم که رزولوشن (وضوح) 40 متري را تامين مي‌کرد، محموله دانشي سنجش تشعشعات فضايي را داشت و ماموريت ذخيره و ارسال را انجام مي‌داد. به همين دليل دوره جديدي براي ما شروع شد. با الزامات جديد طراحي و ساخت مدل مهندسي و کيفي ماهواره پيام را شروع کرديم. براي تجهيزات پروازي، سفارش گذاري کرديم و بالاخره توانستيم مدل کيفي را در سال 95 آماده تحويل کنيم.
    او تصريح کرد: سال 95 همزمان با طراحي و ساخت مدل کيفي ماهواره پيام، ايستگاه‌هاي زميني در قشم و ماهدشت را براي دريافت سيگنال آماده کرديم. بعد از آن بالاخره توانستيم سال 97 مدل پروازي ماهواره پيام را آماده کنيم. پس از آماده‌سازي آن را تست و اصلاح کرديم. زمان طي کردن اين مراحل خسته شديم اما کار را ادامه داديم و رسيديم به جايي که ماهواره آماده پرتاب بود.صدقي اضافه کرد: ماهواره پيام را پر از تجربه مي‌دانيم. تجربيات فني و تست‌هاي سازگاري براي ما بهترين تجربه‌ بود که خاطره آن را هرگز از دست نمي‌دهيم. براي ساخت ماهواره پيام بهترين تعامل‌ها را انجام داديم. ماهواره پس از گذر از هزار و يک فراز و نشيب بالاخره براي رفتن به سايت پرتاب آماده شد.
    وي با تاکيد بر اين که تجربه 12 روزه سايت پرتاب از بي‌نظيرترين تجربياتي بود که در زندگي کاري تيم سازنده پيام رخ داده است، افزود: تست سازگاري ما موفقيت انجام شد و همراهي تيم پرتابگر با ما مثال‌زدني بود. ظرف مدت کوتاهي ماهواره را کپسوله کرده و روي فيرينگ (پوشش بيروني) قرار بدهيم. آن روز چقدر احساس خوشبختي مي‌کرديم.
    اما اين‌ها رسيد به 25دي ماه. بامداد آن روز ما آماده پرتاپ ماهواره شديم. همه چيز عالي پيش مي‌رفت. ماهواره روي سکو بسته شده بود. رفتن ماهواره واقعا براي ما سخت بود، انگار نمي‌توانستيم از آن جدا شويم.براي پرتاب به سايت فرماندهي و کنترل برگشتيم. پس از شمارش معکوس و لانچ شدن ماهواره پيام دوران جديدي را به عنوان دوران پس از پرتاب را آغاز کرديم. در آن چند لحظه من به شخصه تمام احساسات را در بالاترين سطح تجربه کردم. بالاترين سطح خوشحالي زماني که شنيديم سيگنال‌هاي ماهواره پيام از قشم دريافت شده و بالاترين حد ناراحتي و غم وقتي که داده‌هاي GPS پردازش و مشخص شد، ماهواره در حال سقوط است.
    صدقي با بيان اين که »اميد« درخشان‌ترين حسي چيزي بود که از ماهواره پيام باقي ماند، گفت: طبق برنامه‌ريزي قرار بود زماني که پيام از پرتابگر جدا مي‌شود داده‌هاي حياتي از مسير پرتاب را به زمين منتقل کند. طبق سناريو قرار بود ماهواره بدون هيچ پرتاب زميني اين کار را انجام بدهد و خوشبختانه در تمام مدت ?دقيقه‌اي که در مدار قرار گرفت، اين کار را انجام داد. زماني که از ماهواره‌بَر جدا شد بر اساس چيزي که انتظار مي‌رفت برد توان الکتريکي و بُرد مديريت فرمان و داده را روشن و بُرد GPS را از حالت کنترل و روشن بودن با باطري به کنترل به توان الکتريکي تبديل کرد. علاوه بر آن داده‌هايي که در طول پرواز جمع‌آوري کرده بود را همراه با داده‌هاي تلمنتري مثل ولتاژها و جريان‌ها به زمين ارسال کرد. اگر چه اين ماهواره سه دقيقه بيشتر در مدار کار نکرد اما همان سه دقيقه براي ما عالي بود و حس افتخار ‌داد که از آن سه دقيقه، بهترين استفاده را کرديم.
    به گزارش امانت به نقل از ايرنا،او در پايان اشاره کرد: از تجربه ماهواره پيام، پيام‌هايي داريم که اميدواريم بتوانيم به بهترين شکل ممکن منتقل کنيم. دانشي که از ساخت اين ماهواره در تيم ما اندوخته شد به ما کمک کرد تا پروژه‌هاي بعدي را روان‌تر دنبال کنيم. نمونه آن پروژه تري‌پل. اس (پروژه ساخت سه ماهواره دانشجويي)؛ يک همکاري در سطح بين‌المللي است که بين چند کشور در آسيا و اقيانوسيه در حال انجام است و ما ساخت يکي از زيرسيستم‌ها را برعهده داريم. اميدواريم تا يک ماه آينده زيرسيستم را براي آماده‌سازي مدل مهندسي به چين بفرستيم و تا آخر سال 2020 شاهد پرتاب اين ماهواره باشيم. 

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی