در حال بار گذاری
امروز: پنحشنبه ۲ ارديبهشت ۱۴۰۰

فناوری > شبکه ملي اطلاعات با اينترنت ماهواره‌اي منتفي شدني نيست

گروه فناوري: اينترنت ماهواره‌اي اين روزها در قالب روياهاي به واقيعت تبديل شده انسان در صدر اخبار فناوري جهان قرار گرفته است.

    گروه فناوري: اينترنت ماهواره‌اي اين روزها در قالب روياهاي به واقيعت تبديل شده انسان در صدر اخبار فناوري جهان قرار گرفته است.
    اينترنت ماهواره‌اي، پروژه شرکت فضايي »اسپيس ايکس« آمريکا است که پرتاب صدها ماهواره به فضا براي ايجاد پوشش اينترنت در همه دنيا را در دستور کار دارد. خيلي‌ها اين فناوري را به »موجي« تعبير مي_کنند که همه ابزارهاي حاکميت‌ها در اينترنت از جمله فيلترينگ و محدوديت سرعت را از ميان برخواهد داشت و شبکه‌هاي ملي کشورها از جمله شبکه ملي اطلاعات ايران را هم بي تاثير خواهد کرد. چنين وصف حالي از موضوع، از پديده‌اي در نوع خود بي بديل و البته هشداردهنده خبر مي‌دهد.
    اخيرا »سيد ابوالحسن فيروزآبادي«، دبير شوراي‌عالي فضاي مجازي، گفته: »منظومه‌هاي ماهواره‌اي در حال آمدن هستند و با آمدن آنها، ممکن است که به يکباره کل شبکه ملي اطلاعات زير سوال برود؛ اگر شبکه ملي اطلاعات نتواند خدمات بهتر، ارزان‌تر و با سرعت بيشتر و با تنوع بيشتر ارائه دهد، عملاً شبکه ملي، تحت الشعاع شبکه‌هاي جهاني اينترنت ماهواره‌اي که عمدتاً آمريکايي هستند قرار خواهد گرفت.
     براي آنکه با ورود اين فناوري  حکمراني فضاي مجازي خدشه دار نشود  بايد شبکه اينترنت ثابت کشور را تقويت کرد. کارگروهي در مرکز ملي فضاي مجازي براي مواجهه با خدمات اينترنت ماهواره‌اي تشکيل شده و بايد براي شرکت‌هايي که خدمات منظومه‌هاي ماهواره‌اي را ارائه مي‌کنند مقررات تدوين شود و براي کساني در کشور که از آن استفاده مي کنند، مجوز صادر شود.«
    وقتي اينترنت ماهواره اي روي آسمان اغلب کشورها از جمله ايران عملياتي شد، واقعا چه کاربردي خواهد داشت و چه تاثيري روي کشورها خواهد گذاشت؟
    براي بررسي تاثير اين فناوري، در کنار همه سوال هاي موجود، لازم است حتما به 2 سوال اساسي هم پاسخ دهيم. اينکه آيا اين فناوري بي نياز به مجوز کشورها فعاليت مي کند؟ و اينکه آيا از نظر قيمت و تجهيزات در دسترس همه کاربران خواهد بود که همه فناوري هاي قبلي را با خود ببرد و ناکارآمد کند؟
    براي رسيدن به پاسخ اين پرسش ها با »محمد حسن انتظاري«، عضو حقيقي شوراي عالي فضاي مجازي ايران گفت وگو کرده ايم. او دبير پيشين اين شورا و رئيس مرکز ملي فضاي مجازي در دوران رياست حسن روحاني رئيس جمهوري بر اين شورا بود که سپس جاي خود را به فيروزآبادي دبير جديد شورا داد.انتظاري دانش آموخته مهندسي برق و فوق ‌ليسانس مهندسي برق گرايش طراحي الکترونيک است.
    او سابقه فعاليت در بخش فضايي کشور را در کارنامه دارد و با تجربه همکاري در خريد ماهواره زهره، مسووليت معاونت فناوري فضايي سازمان فضايي ايران، رياست پژوهشکده ماهواره پژوهشگاه فضايي سازمان فضايي و اجراي طرح تحقيقاتي ماهواره مخابراتي مصباح و ماهواره آيات، بهترين گزينه در بين اعضاي اين شورا براي اظهارنظر در موضوع اينترنت ماهواره اي است.
    * ابتدا صحبت را از اينجا آغاز کنيم که اين فناوري و روياي قديمي اينترنت ماهواره‌اي، امروز چقدر عملياتي و واقعي شده است که سپس در ادامه گفت‌وگو به تاثير آن بر زندگي مردم عادي بپردازيم و به ابهامات پاسخ دهيم.
     در گذشته پروژه هاي اينترنت ماهواره اي اقتصادي نبودند و به دليل نبود صرفه اقتصادي به طور کل کنار گذاشته شدند و از ذهن‌ها هم رفتند. اما در بين شرکت هايي که در اين حوزه کار مي کردند، شرکت فضايي آمريکايي اسپيس ايکس و چند شرکت ديگر که متعاقب آن کار مي‌کنند، در اين پروژه ها توانستند فناوري‌هايي را به دست آورد که مقدمات تکميل پروژه اينترنت ماهواره‌اي و ارائه سرويس ماهواره اي را ارزان تر کنند و در نتيجه تا حدودي اين پروژه اقتصادي شد و موفقيت‌هايي را به دست آورند.
     شرکت اسپيس ايکس در حال پيشرفت است و بخش بزرگي از پروژه را جلو بوده است و در حال حاضر هم به صورت آزمايشي در بخش‌هايي از کشورهاي آمريکا، کانادا و انگليس در حال سرويس‌دهي است و به تدريج هم در حال توسعه سرويس خود است.
    * سال‌ها است که نام اينترنت ماهواره_اي را مي‌شنويم و مي‌خوانيم که در آينده قرار است ارائه شود؛ اما سرويسي که ارائه مي شد کاربر پسند و کاربردي نبود. اکنون چه شده که پس از سال‌ها اين پروژه به واقعيت و رسيدن به مرحله استفاده کاربر نهايي نزديک شده است؟  
    از جمله دلايل مهمي که شرکت اسپيس ايکس توانست در اين پروژه پيشرفت کند، کاهش هزينه ساخت ماهواره و هزينه پرتاب ماهواره بوده است. اين شرکت در حال حاضر پرتاب کننده‌هايي را در اختيار دارد که قابليت چندين بار پرتاب را دارند؛ يعني مجهز به ماهواره مي‌شوند، پرتاب مي‌شوند، به زمين باز مي‌گردند، مجدداً از محموله بارگيري مي‌شوند و بار ديگر پرتاب مي‌شوند. توانايي پرتاب اين پرتابگرها تا هشت بار هم بوده است. اين قابليت نسبت به ويژگي پرتاب کننده‌هاي قبلي که يک بار پرتاب بودند و پس از پرتاب موشک پرتاب کننده از بين مي رفت، بسيار در کاهش هزينه‌هاي پرتاب ماهواره‌ها موثر بوده است.
    * در زمينه مواجه با ابعاد و تاثير اينترنت ماهواره‌‌اي در ايران چه کاري انجام شده است؟
      يک سال پيش قرار شد يک گروه تحقيقاتي داخلي، درباره موضوع اينترنت ماهواره‌اي يک کار تحقيقاتي انجام دهند. در اين پروژه قرار بود اين فناوري‌ها بررسي شود و تاثير آنها بر ايران ديده شود که تا جايي که اطلاع دارم اين پروژه هنوز انجام نشده است.
     انجام پروژه تحقيقاتي در اين زمينه هنوز درگير کش و قوس است و نهادهاي داراي مسئوليت، هنوز تصميم جدي درباره آن اتخاذ نکرده اند. اما لازم است که اين مطالعات و پژوهش ها با تمرکز بر بخش حاکميتي و بخش مقرراتي کشور انجام شود تا اين بخش ها هم زمان لازم را در اختيار داشته باشند که مدل‌هاي خود را تعيين کنند.همچنين بهتر است که اين کار هر چه زودتر انجام شود تا بار ديگر کشور در اين فناوري از نظر نحوه تصميم گيري عقب نيفتاد.
    اگر بگوييم چون اين فناوري به ما نرسيده است، پس فعلا روي آن کار نکنيم و آن را به زماني که با آن مواجه شديم موکول کنيم قطعا کار اشتباهي است.مباحث مربوط به اينترنت ماهواره اي به سازمان فضايي ايران در زيرمجموعه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مربوط مي شود و نياز است که هر دو مجموعه يک مطالعه جدي از نظر فني و تنظيم مقررات در زمينه اينترنت ماهواره اي انجام دهند و نتايج بررسي ها در اختيار متخصصان هم قرار گيرد که ان شالله کشور در اين زمينه، قبل از ورود فناوري پيش بيني‌هاي لازم را انجام داده باشد.
    * همان طور که مي‌دانيد يکي از پروژه هاي بخش ICT کشور که سال‌ها براي آن تلاش شد، شبکه ملي اطلاعات است. وقتي صحبت از تاثير اينترنت ماهواره‌اي بر کم اثر شدن شبکه‌هاي ملي کشورها مي‌شود، اول از همه ذهن‌مان به سمت شبکه ملي اطلاعات مي‌رود. آيا اينترنت ماهواره‌اي مي تواند شبکه‌هاي ملي را منتفي کند؟
     نه اين طور نيست. همان طور که گفتم تاثير اينترنت ماهواره‌اي را حداقل تا چند سال آينده جدي نمي‌بينم. علاوه بر اينکه، بايد در نظر داشته باشيم که شبکه ملي اطلاعات داراي مدل اقتصادي و مدل ارتباطاتي خاصي است که مزاياي ويژه‌اي براي کاربران آن دارد.
     متاسفانه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات اين شبکه را پياده سازي نکرد که آثار آن براي مردم روشن باشد؛ اما اين شبکه به گونه‌اي است که در برابر اين تغييرات و فناوري‌ها روي پاي خود ايستادگي مي‌کند. به نظر من اين موج‌ها روي شبکه‌هاي ملي از جمله شبکه ملي اطلاعات تاثير دارند، اما به صورت جدي تاثير گذار نخواهند بود، به طوري که بتوانند کل شبکه را منتفي کند.
     پس اصلاً اينطور نيست که با آمدن اينترنت ماهواره‌اي شبکه ملي اطلاعات منتفي شود. اگرچه يادآوري مي‌کنم اين موضوع نيازمند بررسي بيشتر است.
    * با پيشرفت‌هايي که در اجراي اين پروژه شده، آيا اينترنت ماهواره‌اي اقتصادي شده است؟
    از سوي ديگر، شرکت اسپيس ايکس در حوزه ساخت ماهواره هم توانست قيمت ها را کاهش دهد. همچنين توانست ماهواره هاي سبک تري را پرتاب کند که سبک تر شدن ماهواره هم باعث کاهش قيمت بيشتر ساخت ماهواره مي شود.
    بنابراين هنوز به طور کامل نمي توان گفت که پروژه اينترنت ماهواره اي يک پروژه اقتصادي است اما در مسير تکميل قرار دارد.
    سرويس اينترنت ماهواره‌اي که در حال حاضر به صورت آزمايشي ارائه مي شود 500 دلار هزينه اوليه راه اندازي و تجهيزات و 99 دلار هزينه اشتراک ماهيانه دارد و فعلا سرويس گراني حداقل براي غيرآمريکايي‌ها است.
    *طبق اعلام شرکت ارائه دهنده اينترنت ماهواره‌اي، ارائه اين خدمات در کشورها در صورت صدور مجوز از سوي آن کشور ممکن است و مسئولان ايراني هم از مقررات گذاري و صدور مجوز استفاده از اينترنت ماهواره‌اي صحبت کرده‌اند، در حالي که برخي برداشت‌ها اين بود که اينترنت ماهواره‌اي، اينترنتي بدون اعمال نظر حاکميت کشور و بنابراين بدون فيلتر است. آيا استفاده از اينترنت ماهواره‌اي، بدون مجوز و بدون فيلتر مقدور است؟
     در همه کشورهاي دنيا براي ارتباطات، مقررات گذاري مي شود؛ اتفاقا آمريکا، اتحاديه اروپا و انگليس مقررات سخت و محکمي درباره ارتباطات دارند و اساساً مقررات گذاري جزء کارهاي حاکميتي است که بتواند شرايط را با توجه به مقررات حکمراني کشور تنظيم کند. براي مثال، در جريان انتخابات رياست جمهوري در آمريکا بر اساس مقررات خود آن کشور، ترامپ را در حالي که هنوز رئيس جمهور بود از صحنه شبکه هاي اجتماعي بيرون کردند.از سوي ديگر مقررات گذاري با فيلترينگ يکي نيست. بسياري از افرادي که موافق يا مخالف فيلترينگ هستند هم اين دو بحث را با هم يکسان در نظر مي گيرند در حاليکه اين طور نيست.
     به گزارش امانت به نقل از فارس، پس مقررات گذاري براي ارتباطات و اينترنت مختص به روش خاصي از برقراري ارتباطات يا کشور خاصي نيست و از اصول هميشگي کشورها بوده است. اما اينکه آيا استفاده از اينترنت ماهواره‌اي بدون مجوز حاکميت امکان‌پذير مي‌شود يا نه، بايد به صورت فني بررسي شود و اين موضوع هم يکي از موارد متعددي است که بر نياز به مطالعه تحقيقاتي رسمي در کشور در اين زمينه تاکيد مي‌کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی