در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۳ مهر ۱۳۹۷

فناوری > سرقت ادبي روش نوين مشهور شدن

سـارا کيـا گروه فرهنگي:پايين بودن فرهنگ مطالعه در کشور و نبود قوانين جامع در فضاي مجازي، زمينه سرقت‌هاي ادبي را توسط سودجويان فراهم کرده است.

     گروه فرهنگي:پايين بودن فرهنگ مطالعه در کشور و نبود قوانين جامع در فضاي مجازي، زمينه سرقت‌هاي ادبي را توسط سودجويان فراهم کرده است.
     در دنياي واقعي هرکدام از ما با نام، نام خانوادگي، مشخصات ظاهري، ويژگي‌هاي اقتصادي و اجتماعي خاصي زندگي مي کنيم  اما اين قوانين در فضاي مجازي به آساني زير پا گذاشته مي شود؛ افراد تنها با ايجاد يک حساب کاربري مي‌توانند به فعاليت بپردازند که همين موضوع زمينه سودجويي را براي عده اي فراهم کرده است.
    وقتي صحبت از دزدي يا سرقت مي شود ناخودآگاه ذهن ما به سمت سارقي مي رود که از يک مکان خاص از شخص خاص شيء ارزشمندي را به سرقت برده است؛ اما نبايد فراموش کنيم که بحث سرقت تنها مختص به فضاي حقيقي نيست و از آنجا براي ورود به فضاي مجازي قوانيني وجود ندارد عده اي به روش هاي مختلف اقدام به کلاه برداري يا سرقت از کاربران در اين فضا مي کنند.
    به دليل گسترده بودن اين فضا و ناآگاهي کاربران، يک روز خبر کلاه برداري از طريق کارت هاي بانکي توسط سارقان به گوش مي‌رسد و روز ديگر عده اي سودجو با هک کردن حساب‌هاي افراد اقدام به سرقت اطلاعات شخصي آنها مي کنند؛ اما يکي ديگر از تخلفاتي که اين روزها شاهد رواج آن در فضاي مجازي هستيم موضوع سرقت ادبي است.
    با گسترش شبکه هاي اجتماعي، تعداد زيادي از افراد را مي بينيم که نام شاعر يا نويسنده بر خود گذاشته اند و در ميان اين افراد کساني هستند که به راحتي سرقت ادبي انجام مي دهند.
    برخي از آنها نه تنها شعر شاعران امروز، بلکه شعر شاعران قديمي را هم به نام خود منتشر مي کنند. اين موارد مصداق بارز سرقت ادبي است. مقوله اي که متاسفانه طي سالهاي گذشته  مورد غفلت واقع شده است. اما عکس اين قضيه هم در فضاي مجازي اتفاق مي‌افتد.اما اين تمام ماجرا نيست و متاسفانه عده اي نيز جملات يا اشعاري که بعضا در مفهوم آنها قصد يا نيت خاصي نهفته است را به نام شاعر يا يک شخصيت سياسي مطرح منتشر مي کنند؛ تمام اين اتفاقات به دليل نبود قانون مشخص رخ مي دهد، خلأ قانوني که باعث مي شود افراد جسارت بيشتري براي ارتکاب جرم داشته باشند.
    *فضاي مجازي و شهوت ديده شدن
    اميد روزبه ترانه‌سرا، در خصوص دلايل سرقت ادبي گفت: فضاي مجازي و شهوت ديده شدن عمده دليل اين اتفاق است. فردي به نوشتن علاقه دارد اما نمي‌تواند جذب مخاطب داشته باشد. اين شخص سراغ شعري از افراد ديگر مي رود. آنقدر سطح مطالعه در کشور پايين است که کسي متوجه نمي‌شود، اثري که منتشر شده سروده فرد ديگري است.
    اين ترانه سرا با اشاره به دقت نظر پايين در زمينه شعر اظهار داشت: آنقدر دقت نظر پايين آمده که دغدغه ادبيات از مخاطب گرفته شده است. انتشار اثر شاعري به نام ديگري، رشد قارچ گونه‌اي دارد.
    روزبه ادامه داد: نحوه برخورد با سرقت ادبي دو گونه است؛ يکي آنکه به اين افراد به طور مستقيم توهين کنيم و راه ديگر سکوت کردن و گذشتن است. به دليل آنکه امکان داشتن صنفي واحد براي شاعران وجود ندارد و روابط ميان آن‌ها بسيار قوي نيست، قدرت زيادي براي مبارزه در برابر سرقت ادبي وجود ندارد.
    *بعد رواني سرقت ادبي
    سرقت در مورد موارد مادي شايد توجيه فقر اقتصادي داشته باشد اما در اينگونه موارد که خانه انديشه و احساس شاعري دستبرد زده مي شود بعد رواني قضيه مطرح است . سارق ادبي که سرشار از پوچي است براي کسب شهرت و هويت از راه غير اخلاقي و غير شرعي آن به جعل شخصيت سازي مي‌پردازد. گره هاي کور شخصيتي سارق ادبي باعث مي شود تا با سوءاستفاده از افکار و احساس شخصي ديگر مسير رشد خود را هموار و مرتفع سازد؛ اگرچه اين شخص شايد در اين مسير به صورت موقت رشد داشته باشد اما اين موفقيت زودگذر خواهد بود. چرا که براي ماندگاري در محيط ادبي، به ذهني خلاق نياز است.
     توليدات ادبي هر فرد دارايي هاي عقلاني و احساسي او محسوب مي شود تجاوز به اين دارايي ها بايد مانند ديگر دزدي ها پيگيري شود و مجازات هاي مادي و معنوي برايش در نظر گرفته شود .در گذشته که مانند امروز به پيشرفت هاي الکترونيکي دست نيافته بوديم اين نقيصه کمتر يافت مي‌شد اما متأسفانه امروزه با دسترسي به اينترنت و بسياري امکانات ديگر اين معضل فراوان تر ريشه کرده است .
    *سرقت ادبي از منظر قانون ايران
    حميدرضا محمدي وکيل پايه يک دادگستري در خصوص سرقت ادبي از منظر قانون ايران گفت: هر نوشته مکتوبي اعم از اين که در حوزه ادبيات نگاشته شده باشد يا ديگر حوزه هاي علمي و هنري، تحت حمايت قانون قرار مي گيرد. قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان و هم چنين قانون مطبوعات از جمله قوانين کاربردي حامي نوشته ها  محسوب مي‌شوند.
    *شيوه‌هاي سرقت ادبي
    وي با بيان اينکه سرقت ادبي ممکن است به شيوه هاي گوناگوني ظهور و نمود پيدا کند موارد زير را از جمله روش هاي سرقت ادبي برشمرد:الف- کپي کردن کلي يا بخش عمده اثر متعلق به ديگري به‌نام خود يا ديگري،ب- ترجمه اثر ديگري به نام خود؛ گويي که اصل مطلب را متعلق به خود نشان بدهد.پ- نشر ترجمه ديگري به‌نام خود؛ در اين حالت، شخص سارق، خود را به‌عنوان مترجم اصلي معرفي مي کند.ت- نگارش مقاله يا پايان نامه براي ديگريث- هم چنين در حوزه هنري مي توان انتشار عکس هايي که تحت حمايت قانون کپي رايت هستند و يا تهيه ويديو کليپ‌هايي برگرفته از فيلم‌هاي گوناگون و معرفي آن به عنوان اثري نو را نوعي سرقت ادبي قلمداد کرد.
    *مجازات سارقان ادبي
    محمدي ادامه داد: سرقت ادبي برطبق ماده 6 قانون مطبوعات، عبارت است از نسبت دادن عمدي تمام يا بخش قابل توجهي از آثار و نوشته‌هاي ديگران به خود يا غير ولو به صورت‌ ترجمه.  بر همين اساس فرد سارق مستوجب مجازات هاي مقرر در ماده (698) قانون مجازات اسلامي يعني دو ماه تا دو سال حبس و يا تا 74 ضربه شلاق است.
    اين وکيل پايه يک دادگستري تصريح کرد: ماده 23 قانون حمايت حقوق مؤلفان بيان مي_دارد که هر کس تمام يا قسمتي از اثر ديگري را که مورد حمايت اين قانون است به نام خود يا به نام پديد آورنده بدون اجازه او يا عالماً عامداً به نام شخص ديگري غير از خود پديد آورنده، نشر يا پخش يا عرضه کند به حبس تأديبي از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.
    وي ادامه داد: چاپ و نشر ترجمه ديگري به نام خود نيز در ماده 24 همان قانون جرم انگاري شده است که بر اساس آن هر کس بدون اجازه ترجمه ديگري را به نام خود يا ديگري چاپ و پخش و نشر کند به حبس تاديبي از سه ماه تا يکسال محکوم مي شود. لازم به ذکر است در تمام موارد فوق شاکي مي تواند از دادگاه درخواست کند که مفاد حکم در يکي از روزنامه ها به انتخاب و هزينه او آگهي شود.
    محمدي افزود: مطابق با ماده 4 قانون حمايت حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان، حقوق معنوي هيچ محصول فکري، قابل انتقال به غير نيست. ازاين‌رو هيچ‌کس نمي تواند حتي با رضايت صاحب اثر و يا حتي با پرداخت پول به وي، نام او را از آن اثر حذف، و نام خود را به‌عنوان پديدآورنده و خالق اثر ذکر کند. چرا که اين کار نيز، سرقت ادبي محسوب مي شود.
    *رعايت قانون عاملي براي ايجاد انگيزه فعالان ادبي
    يکي از راه هاي پيشگيري از اين سودجويي ها افزايش فرهنگ مطالعه در بين افراد جامعه است تا کاربران از اطلاعات کافي دربازه منبع سخن و يا شعر داشته باشند؛ همچنين نظارت بيشتر بر محتواي منتشر شده در اين فضا و رعايت قانون کپي رايت مي تواند تا حد زيادي از بروز اين تخلفات جلوگيري کند؛ همچنين توجه به قانون انگيزه فعلان ادبي را براي ادامه فعاليت در اين حوزه را افزايش خواهد داد.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی