در حال بار گذاری
امروز: دوشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۷

فناوری > جايگاه زبان مادري در گشت‌وگذار اينترنتي

گروه فناوري:امروزه سهم انگليسي از فضاي مجازي به 30 درصد رسيده‌است درحالي‌که فرانسوي، آلماني، اسپانيايي و چيني جز 10 زبان اول دنياي آنلاين هستند.

    گروه فناوري:امروزه سهم انگليسي از فضاي مجازي به 30 درصد رسيده‌است درحالي‌که فرانسوي، آلماني، اسپانيايي و چيني جز 10 زبان اول دنياي آنلاين هستند.
     اينترنت از قطعات کوچک و در حال حرکت اطلاعات و گفت‌وگوهاي هم‌زمان تشکيل شده و هيچ مرز مشخصي ندارد. اصولا چيز مبهمي است مثل ابري که مادامي که به صفحه مانيتور خيره شده‌ايم بالاي سرمان شناور است.
    اينترنت بي‌نهايت است و در اين دنياي نامتناهي و بي‌نهايت، دست ما براي جست‌وجوي آزاد کاملا باز است و اين ادعا شايد متکبرانه و در عين حال ساده‌انگارانه به نظر برسد، اما دست‌کم در مورد کسي که به زبان انگليسي صحبت مي‌کند چندان بي‌پايه و اساس نيست؛ انگليسي اولين زباني است که در اينترنت از آن استفاده مي‌شود. تا اواسط دهه 1990 بيش از 80 درصد محتواهاي اينترنتي به زبان انگليسي بود.
    امروزه سهم انگليسي از فضاي مجازي به 30 درصد رسيده‌است درحالي‌که فرانسوي، آلماني، اسپانيايي و چيني جز 10 زبان اول دنياي آنلاين هستند. برخي از اين زبان‌ها با سرعت زيادي رشد کرده‌اند. به عنوان مثال در فاصله سال‌هاي 2000 و 2010 سهم مطالب اينترنتي به زبان چيني با رشد چهار درصدي مواجه بوده است. از بين 6000 زبان زنده که امروزه در دنيا از آن استفاده مي‌شود، اين چند زبان بيش از 82 درصد کل محتواهاي اينترنتي را به خود اختصاص مي‌دهند (برحسب ميليون نفر کاربر): انگليسي 800.6 ،چيني 649.6 ،اسپانيايي 222.4 ،عربي 135.6، پرتقالي 121.8، ژاپني 109.6، روسي 87.5، و آلماني 81.1 قابليت بي‌نظير اينترنت براي برقراري ارتباط و دسترسي به اطلاعات است که آن را اين همه محبوب کرده‌است. تيم برنرز لي مي‌گويد: »وب نه فقط ماشين‌ها بلکه انسان‌ها را هم به يکديگر متصل مي‌کند«. اما آيا در دنياي آنلاين مهم است به چه زباني صحبت مي‌کنيد؟ چه فرقي مي‌کند زبان مادري شما به جاي انگليسي زولو باشد؟ اين موضوع چه تاثيري بر تجربه شما از اينترنت خواهد داشت؟ زبان در ارتباطات آنلاين اهميت زيادي دارد. درست همان‌طور که در دنياي آفلاين مهم است.
    زبان است که به شما مي‌گويد در رسانه‌هاي اجتماعي با چه افرادي صحبت کنيد و در اين محيط چگونه رفتار کنيد. زبان است که تعيين مي‌کند در ويکي‌پديا به چه ميزان اطلاعات دسترسي داشته‌باشيد و اگر زبان شما يک زبان منقرض‌شده باشد، شايد هرگز چيزي به اسم زندگي آنلاين نداشته‌باشيد. به اين ترتيب به نظر مي‌رسد اينترنت بي‌نهايت نيست و صرفا به بزرگي زباني است که از آن استفاده مي‌کنيد و به اين بستگي دارد که زبان مادري شما چه اندازه گسترده و چه قدر جهان‌شمول باشد.
    *زبان و جوامع انساني
     متداول‌ترين زبان در توييتر، انگليسي است، اما 49 درصد از توييت‌ها به ساير زبان‌ها نوشته مي‌شوند و ژاپني‌ها، اسپانيايي‌ها، پرتغالي‌ها و اندونزيايي‌ها فعال‌ترين کاربران توييتر را تشکيل مي‌دهند. اين کاربران بر حسب مليت و زبان مادري‌شان رفتارهاي متفاوتي از خود نشان مي‌دهند. کره‌اي‌ها تمايل دارند از توييتر براي پاسخ دادن به يکديگر استفاده کنند در‌حالي‌که آلماني‌ها URLs و هشتک‌هاي بيشتري به اشتراک مي‌گذارند و اندونزيايي‌ها پنج‌برابر بيشتر از ژاپني‌ها ري‌توييت مي‌کنند. آناليز رفتارها نشان مي‌دهد که کاربران توييتر تمايل دارند فالوها، توييت‌ها و ري‌توييت‌هاي خود را به افرادي که با آن‌ها زبان مشترک دارند، محدود کنند. به اين ترتيب توييتر که در تعريف بستري براي گفت‌وگوهاي جهاني است، در عمل به خاطر محدوديت‌هاي زباني دچار تقسيم‌بندي شده است.
    *بي‌عدالتي در دسترسي به اطلاعات
     موتور جست‌وجوي معروف گوگل 30 زبان اروپايي و تنها يک زبان آفريقايي را مي‌شناسد و هيچ يک از زبان‌هاي بومي آمريکا يا اقيانوسيه را تشخيص نمي‌دهد.
    دنيل پرادو محققي که در زمينه تنوع زباني مطالعه مي‌کند، مي‌گويد: گوگل اعلام کرده که يکي از اهداف کليدي‌اش گسترش تعداد زبان‌هايي است که مي‌توان در اين موتور جست‌وجو استفاده کرد. با اين حال گوگل به طرز اجتناب‌ناپذيري با چالش بزرگي در اين زمينه روبه‌روست. به خصوص در مورد زبان‌هاي کوچک‌تر که تنها دهان به دهان نقل مي‌شوند و هيچ استانداردي براي درست‌نويسي يا املا ندارند. از بين 6000 زباني که امروزه در سراسر دنيا استفاده مي‌شود شما تنها مي‌توانيد به 130 زبان در گوگل سرچ کنيد. حتي زبان‌هايي که به‌خوبي شناخته شده‌اند هم گستره آنلاين هم‌ساني ندارند. مارک گراهام و متيو زوک به مقايسه نتايج حاصل از جست‌وجوي رستوران West Bank به زبان‌هاي عبري، عربي و انگليسي پرداختند. آنها نشان دادند که بين گروه‌هاي زباني عدم توازن قابل توجهي مشاهده مي‌شود. جست‌وجوي يک واژه به زبان عربي در مقايسه با زماني که همان واژه را به زبان عبري جست‌وجو کنيد، معمولا 5 تا 15 درصد نتيجه کم‌تر به شما مي‌دهد. نتايج حاصل از جست‌وجو به زبان انگليسي نيز چهار تا پنج برابر بيشتر از زبان عربي است.
    ويکي‌پديا به 288 زبان رسمي دنيا در دسترس کاربران قرار دارد. ويکي‌پديا انگليسي از نظر ميزان اطلاعات با اختلاف زياد اول است و پس از آن ويکي‌پديا آلماني و فرانسوي قرار دارند. در سوي ديگر اين طيف در مورد بسياري از زبان‌هاي آفريقايي و آسيايي تقريبا هيچ محتوايي در ويکي‌پديا وجود ندارد. حتي زماني که به يک زبان غالب صحبت مي‌کنيد باز هم به اطلاعات محدودي دسترسي داريد. متن‌هاي مشترک کمي در بين نسخه‌هاي مختلف ويکي‌پديا وجود دارد: در ويکي پديا 74 درصد از موضوعات تنها به يک زبان و 95 درصد از موضوعات به کم‌تر از شش زبان نوشته شده‌اند. انگليسي بزرگ‌ترين و متنوع‌ترين نسخه ويکي‌پدياست. با اين حال تنها 51 درصد از مقاله‌هاي آن در دومين ويرايش بزرگ آن يعني آلماني به چشم مي‌خورد.
    ويکي‌پديا فقط يک سايت است با اين حال حتي همين منبع کوچک نشان مي‌دهد که در دنياي اينترنت سطح دسترسي به اطلاعات از يک زبان به زبان ديگر چه‌قدر متفاوت است. شايد گفته معروف لودويگ ويتگنشتاين با اندکي تغيير کاملا با دنياي امروز ما منطبق باشد: مرزهاي دنياي هر کس محدود به مرزهاي زبان آنلاين اوست.
    محتواهاي آنلاين چه چيزهايي هستند و چه کسي آنها را عرضه مي‌کند؟ در دنياي آنلاين، نابرابري در دسترسي به اطلاعات به زبان‌هاي مختلف براي چه کسي سود دارد؟ اين ميان چه مطالبي عرضه مي‌شود و توسط چه کسي؟ نتايج تحقيق مارک گراهام و ماتيو زوک از موسسه اينترنت آکسفورد نشان مي‌دهد که بخش اعظم اطلاعات در مورد مکان‌هاي جغرافيايي به زبان انگليسي هستند.
    بر اساس اين تحقيق از نظر معرفي کشورها و مناطق جغرافيايي انگليسي و پس از آن فرانسوي به شکل قاطعانه‌اي بر بخش اعظم افريقا، آسيا و اروپاي شرقي برتري دارند. با اين حساب اگر به زبان عبري يا عربي صحبت کنيد جهان شما چه شکلي خوهد بود؟ گراهام مي‌گويد: کشورهاي غني خودشان را معرفي مي‌کنند و کشورهاي فقير عمدتا از سوي سايرين معرفي مي‌شوند.
    گراهام به اين نکته اشاره مي‌کند که اين نابرابري اطلاعاتي مي‌تواند توليد و عرضه اطلاعات را به شکل مستعمراتي درآورد. به نظر مي‌رسد که دست‌کم در ويکي‌پديا زبان‌هاي غالب قوي‌تر هستند و به جاي آنهايي که صداي ضعيف‌تري دارند صحبت مي‌کنند. اين نابرابري در ارائه اطلاعات مي‌تواند نحوه درک ما از مکان‌ها و تعامل ما با اين مکان‌ها را تحت تاثير قرار دهد. مطالعه‌اي که بر روي جست‌وجوي رستوران‌هاي وست‌بانک به زبان‌هاي عبري، عربي و انگليسي انجام شده بود را به خاطر داريد؟ هر جست‌وجو نتايج مختلفي به دنبال دارد؛ گوگل مي‌تواند عرب‌زبان‌ها را به يک بخش شهر و عبري‌زبان‌ها را به بخش ديگري از شهر بفرستد و اين مي‌تواند منجر به تجزيه اجتماعي شهر شود. گوگل خواه ناخواه نحوه تعامل مردم با شهرهايشان را تحت تاثير قرار مي‌دهد.
    ترجمه به ما کمک مي‌کند بين بخش‌هاي زباني مختلف پل بزنيم. مايکروسافت مترجم Skype را عرضه کرده و فيس‌بوک و توييتر با کمک Bing سعي کرده‌اند براي کاربران خدمات ترجمه ارائه کنند. هر چند اين تکنولوژي‌ها محدود به چند زبان خاص هستند، اما باز هم گامي به پيش محسوب مي‌شوند.
    اسکات هال از موسسه اينترنت آکسفورد مي‌گويد: بسياري از سايت‌هاي مروري همچون TripAdvisor و Google Play ترجيح مي‌دهند مرورها را به زبان انتخابي کاربر محدود کنند. آنها نتايجي که به زبان انتخابي کاربر نباشند را حذف مي‌کنند، اما در نسخه‌هاي مختلف ويکي‌پديا شما مي‌توانيد يک موضوع را به طور هم‌زمان به زبان‌هاي مختلف ببينيد.
    هال مي‌گويد: تنها 11 درصد از کابران توييتر و 15 درصد از کاربران ويکي‌پديا چندزبانه هستند با اين حال تحقيقات نشان مي‌دهد که افراد چندزبانه فعال‌ترند، توييت‌هاي بيشتري منتشر مي‌کنند و متن‌هاي بيشتري بر روي ويکي‌پديا قرار مي‌دهند. او بر اين باور است که افراد چندزبانه مي‌توانند عرضه اطلاعات آنلاين را به چالش بکشند. مترجم‌ها و کاربران چندزبانه، چه موضوعات خارجي را ترجمه کنند و آن را به نسخه‌هاي مختلف ويکي‌پديا اضافه کنند و چه اخبار فوري و داستان‌هاي محلي را به زبان‌هاي ديگر ترجمه کنند و يا درباره مناطق جغرافيايي مختلف بنويسند، در هر حال اين قدرت را دارند که در دنياي آنلاين اثرگذار باشند.
    بررسي الگوها و رفتارهاي کاربران چندزبانه از سوي موسسه فناوري ماساچوست (MIT) نشان مي‌دهد که اين نوع کاربران اطلاعات را بين پلتفرم‌هاي مختلف رد و بدل مي‌کنند و براي تبادل اطلاعات پل‌هاي ارتباطي قوي مي‌زنند. بدون وجود اين‌‌گونه کاربران، زبان‌ها ايزوله‌تر مي‌شوند. توييتر تعداد زيادي کاربر مالايي، پرتغالي و اسپانيايي دارد که به زبان انگليسي هم توييت مي‌کنند و در ويکي‌پديا طيف گسترده‌اي از کاربران خارجي زبان براي ترجمه اطلاعات از زبان انگليسي دست به کار مي‌شوند.
    *چه زبان‌هايي دردنياي آنلاين زنده مي‌مانند؟
    در مقاله‌اي تحت عنوان مرگ زبان ديجيتال که توسط آندرئاس کورناي نوشته شده پيش‌بيني شده که 95درصد از زبان‌هاي زنده امروزي در دنياي آنلاين دوام نمي‌آورند. کورناي با اشاره به شواهد موجود مبني بر مرگ زبان در دنياي ديجيتال اين سوال را مطرح مي‌کند که آيا اينترنت براي بسياري از زبان‌هاي دنيا به عنوان يک کاتاليست عمل کرده و به فرايند انقراض آنها سرعت خواهد بخشيد؟ زبان آنلاين فقط مسئله آنهايي است که مي‌توانند به اينترنت دسترسي داشته‌باشند در‌حالي‌که ميلياردها نفر از مردم جهان از اين دنياي آنلاين دورند. با اين حال با گسترش دامنه دسترسي به اينترنت به نظر مي‌رسد بايد انتظار داشته‌باشيم که اين ميان برخي از زبان‌ها در دنياي آنلاين از ميان بروند يا نتوانند جايي براي خود پيدا کنند.
    از سوي ديگر اينترنت مي‌تواند به نجات و تقويت زبان کمک کند.
     پروژه Muysccubun با ايجاد لغت‌نامه و يک جامعه مجازي در فيس‌بوک براي احيا زبان منقرض‌شده موييسکا تلاش مي‌کند و اسناد به جا مانده از اين زبان را به اشتراک مي‌گذارد. اين زبان سابقا در کلمبياي مرکزي استفاده مي‌شده‌است.
    *چه خواهد شد؟
    به گزارش امانت به نقل از افتانا ،در سال 2011 يونسکو اعلام کرد که دسترسي به اينترنت يکي از حقوق اوليه انساني است. با اين وجود براي اين که افراد از موقعيت ديجيتالي عادلانه و برابري برخوردار باشند، دسترسي به تنهايي کافي نيست. اينترنت و رسانه‌هاي جمعي به طور فزاينده‌اي بر نحوه تعامل ما با يکديگر و بر درک ما از جهان پيرامون‌مان اثر مي‌گذارند، بنابراين زباني که ما براي دستيابي به اين تجربه از آن استفاده مي‌کنيم هم مهم است. افرادي که به زبان‌هاي غير غالب صحبت مي‌کنند بايد بتوانند خودشان را به طور آنلاين عرضه کنند و اين دولت‌ها را وا‌مي‌دارد سياست‌هاي جديدي در اين زمينه پايه‌ريزي کنند.
    بيل گيتس مي‌گويد:»در دهکده جهاني، اينترنت به مثابه ميدان شهر عمل مي‌کند«؛ اما اگر بخش اعظم زبان‌هاي دنيا آينده‌اي در دنياي ديجيتال نداشته‌باشند، افرادي که به اين زبان‌ها سخن مي‌گويند چه بايد بکنند تا صداي‌شان در »ميدان شهر« شنيده شود؟

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی