در حال بار گذاری
امروز: شنبه ۲۹ شهريور ۱۳۹۹

فناوری > آلودگي نوري و تاثيرآن بر زندگي موجودات زنده

اميررضا کامکار گروه فناوري:حدود صد سال پيش تمام مردم سياره زمين مي‌توانستند تنها با خارج شدن از خانه‌هاي‌شان منظره‌اي باشکوه از آسمان شب را نظاره کنند. امروزه، اما ميليون‌ها کودک و نوجوان در سرتاسر دنيا هيچ‌گاه منظره‌ي طبيعي آسمان شب را نديده‌اند و تجربه‌ي ديدن نوار راه شيري را نداشته‌اند. اين تنها يکي از اثرات پديده‌اي با نام آلودگي نوري است که در سال‌هاي اخير منظره آسمان شب را تغيير داده است.

     گروه فناوري:حدود صد سال پيش تمام مردم سياره زمين مي‌توانستند تنها با خارج شدن از خانه‌هاي‌شان منظره‌اي باشکوه از آسمان شب را نظاره کنند. امروزه، اما ميليون‌ها کودک و نوجوان در سرتاسر دنيا هيچ‌گاه منظره‌ي طبيعي آسمان شب را نديده‌اند و تجربه‌ي ديدن نوار راه شيري را نداشته‌اند. اين تنها يکي از اثرات پديده‌اي با نام آلودگي نوري است که در سال‌هاي اخير منظره آسمان شب را تغيير داده است.
    تاثيرات آلودگي نوري، اما تنها به زندگي و حرفه‌ي علاقه‌مندان به آسمان شب و منجمان محدود نمي‌شود. پژوهش‌هايي که در سال‌هاي اخير انجام شده نشان مي‌دهد که آلودگي نوري علاوه بر تاثيري که روي سلامت گياهان و جانوران مختف مي‌گذارد مي‌تواند تهديدي جدي براي سلامتي انسان نيز باشد.
    *آلودگي نوري چيست؟
    مردم کلان‌شهر‌هاي ايران بدون شک در سال‌هاي اخير آلودگي هوا را با تمام وجود حس کرده‌اند! از سويي ديگر متاسفانه در برخي از نواحي کشورمان با آلودگي آب نيز مواجه هستيم. اما در اين ميان افراد بسيار کمي هستند که از وجود معضلي با نام آلودگي نوري خبر داشته باشند.
    آلودگي نوري در واقع با استفاده‌ي نامناسب و يا بيش از اندازه از نور ايجاد مي‌شود. شکي نيست که در دوران کنوني نورپردازي شهر‌ها در شب به بخشي جدانشدني از زندگي تبديل شده است. اما کمتر کسي توجه مي‌کند که آيا اين نور به درستي استفاده مي‌شود و تنها زمين را روشن مي‌کند يا اين که علاوه بر روشنايي محيط اطراف باعث روشنايي آسمان نيز مي‌شود.
    واقعيت اين است که بسيار از منابع نوري در شب مشکلات متعددي دارند. برخي از منابع نوري بيش از آن‌چه که بايد نور توليد مي‌کنند. گاهي نيز تنها آن‌چه که بايد روشن نمي‌شود و بخش قابل توجهي از نور به آسمان مي‌رود. در برخي از موارد نيز نور‌هايي مورد استفاده قرار مي‌گيرند که در واقع نيازي به وجودشان نيست.
    تمام اين‌ها باعث اتلاف انرژي مي‌شود که خود يکي از دلايل افزايش بي‌مورد هزينه‌ها است. اما مشکلات پيش آمده و اثرات آلودگي نوري به اين جا ختم نمي‌شود و متاسفانه بايد گفت که آلودگي نوري تاثيراتي جدي در زندگي جانوران، گياهان و حتي ما انسان‌ها دارد.
    اين در حالي است که طبق آخرين پژوهش‌ها بيش از هشتاد درصد مردم دنيا در مکان‌هايي زندگي مي‌کنند که آسمان شب‌شان با نور‌هاي مصنوعي روشن شده است. اين آمار براي ايالات متحده آمريکا و کشور‌هاي اروپايي به 99 درصد مي‌رسد!
    *حيواناتي که گمراه و گيج مي‌شوند
    مطالعات پژوهشگران نشان مي‌دهد آلودگي نوري در برخي از رفتار‌هاي حيوانات، مثل الگو‌هاي مهاجرت و عادت‌هاي مربوط به خواب و بيداري، تاثيرگذار است. به طور مثال آلودگي نوري باعث مي‌شود لاک‌پشت‌هاي دريايي و برخي از گونه‌هاي پرندگان که با کمک نور ماه جهت‌يابي مي‌کنند گيج شوند و راه خود را گم کنند. اتفاقي که گاهي منجر به مرگ اين جانوران مي‌شود.
    از سويي ديگر حشرات بسيار زيادي جذب نور مي‌شوند و گاهي جان خود را از دست مي‌دهند. حشراتي که يکي از منابع غذايي اصلي پرندگان هستند و به اين ترتيب روي زندگي پرنده‌ها نيز تاثير مي‌گذارند.
    برخي از پژوهش‌ها حتي نشان دادند که منابع نور مصنوعي قوي روي زندگي موجوداتي که در دريا زيست مي‌کنند نيز تاثيرگذار است.
    *مردمي که خواب راحتي ندارند
    نور‌هاي مصنوعي باعث به هم خوردن چرخه طبيعي بدن انسان‌ها نيز مي‌شود. ملاتونين هورموني است که در تاريکي در بدن ترشح مي‌شود و به تنظيم چرخه خواب و بيداري کمک مي‌کند. با افزايش نور‌هاي مصنوعي در شب، اما توليد اين هورمون کاهش پيدا مي‌کند. اتفاقي که باعث خستگي، سردرد، استرس، اضطراب و مشکلاتي ديگر مي‌شود.
    در پژوهش‌هاي جديد حتي نشانه‌هايي مبني بر ارتباط بين کاهش سطح ملاتونين و برخي سرطان‌ها نيز مشاهده شده است. نتايج پژوهش‌ها تا حدي نگران‌کننده بود که انجمن پزشکي آمريکا (AMA) را وادار به واکنش کرد. AMA اکنون از تلاش‌ها براي کنترل آلودگي نوري و پژوهش‌هايي که در اين زمينه انجام مي‌شود حمايت مي‌کند.
    *چه مي‌توان کرد؟
    بخش زيادي از ماجراي کنترل آلودگي نوري به دولت‌ها و مسئولين مديريت شهري مربوط مي‌شود. اما شهروندان هم مي‌توانند با کنترل نور‌هايي که در محيط‌هاي بيرون از خانه استفاده مي‌کنند در کاهش آلودگي نوري سهيم باشند.
    به گزارش امانت به نقل از برترين ها  استفاده از لامپ‌هايي که با کمک سنسور و يا تايمر روشن و خاموش مي‌شوند يکي از راهکارهاست. از سوي ديگر با گذاشتن سرپوش روي لامپ‌ها مي‌توان مانع از تابش مستقيم نور به سمت آسمان شد. در نهايت با افزايش اطلاعات شهروندان و تبديل شدن آلودگي نوري به معضلي اجتماعي بايد منتظر واکنش دولتمردان نيز بود.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی