در حال بار گذاری
امروز: پنحشنبه ۱۹ تير ۱۳۹۹

فرهنگی > کپي رايت؛ عاملي حياتي براي توسعه صنايع خلاق

حجت‌اله مرادخاني گروه فرهنگي: پيوستن به کنوانسيون_هاي بين‌المللي و عضويت در سازمان جهاني مالکيت معنوي از جمله اقدامات موثري است که مي‌تواند شيوه‌ها، طرح‌ها و نقشمايه‌هاي هنري و فرهنگي ايران را در برابر کپي شدن و تکثير غيرقانوني حفاظت کند.

     گروه فرهنگي:  پيوستن به کنوانسيون_هاي بين‌المللي و عضويت در سازمان جهاني مالکيت معنوي از جمله اقدامات موثري است که مي‌تواند شيوه‌ها، طرح‌ها و نقشمايه‌هاي هنري و فرهنگي ايران را در برابر کپي شدن و تکثير غيرقانوني حفاظت کند.
    يکي از کليدواژه هاي مهم در قرن 21 که بسياري از عرصه هاي دانش، فناوري و توسعه را متاثر ساخته، مفهوم خلاقيت است. امروزه ديگر ارزش خلاقيت تنها به ابداع و خلق آثار جديد محدود نمانده است. در عرصه اقتصاد و صنايع خلاق، ارزش اقتصادي کالاهايي که در اين حوزه توليد و عرضه مي شوند، نه صرفا به واسطه ارزش مواد اوليه به کار رفته در آنها، بلکه برآمده از خلاقيت به کار رفته در آنهاست.
    به عبارت ديگر خلاقيت به عنوان مبناي ارزش اقتصادي اين کالاها شناخته مي شود. مقوله اي که موجب شده تا در دو دهه اخير گردش هاي مالي عظيمي در تجارت صنايع خلاق در دنيا اتفاق بيافتد و با وجود تمام نوسانات اقتصادي دنيا، روند رشد اين حوزه مستمر و پيوسته باشد.طبق آخرين گزارش آنکتاد (کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد) بازار اين حوزه از 208 ميليارد دلار در سال 2002 ميلادي به رقم 509 ميلارد دلار در سال 2015 رسيده و اين تجارت با نرخ رشد متوسط بيش از 7 درصد در اين بازه زماني(2002 تا _2015 ) شرايط مطلوبي را محقق ساخته است. تا آنجا که صنايع خلاق را به يکي عرصه هاي مهم دنياي امروز براي تحقق اهداف توسعه پايدار تبديل کرده است. چراکه اين صنايع در کنار ارزش افزوده اقتصادي و سبز بودن، قابليت هاي زيادي را مهيا مي سازند تا زنجيره خلاقيت و ابداع بشري روند رشد و حرکت پيوسته اي داشته باشد و شرايط پايداري براي اشتغال و رشد اقتصادي مناطق کمتر توسعه يافته دنيا مهيا شود.
     با اين وجود، ايجاد زمينه هاي لازم براي توسعه صنايع خلاق و آموزش و فراگير کردن آنها در هر کشور، مستلزم مقدمات و الزامات گوناگوني است که برخي از آنها، واجد اهميت بالايي هستند. يکي از اين موارد مهم، وجود قوانين حمايت از مولفان و خالقان آثار است. مقوله اي مهم و تعيين کننده که به عنوان يکي از پشتوانه هاي اصلي توسعه و رشد صنايع خلاق در دنياي امروز محسوب مي شود.
    قوانين حمايت از مولفان و صاحبان ايده_هاي نو، يکي از اقدامات اساسي براي بسترسازي توسعه صنايع خلاق و رشد بازار اقتصادي آنها به شمار مي رود. وجود قوانين کپي رايت و پيوستن به کنوانسيون هاي بين المللي و عضويت در سازمان جهاني مالکيت معنوي (WIPO) از جمله اقدامات موثر کشورهاي موفق در عرصه صنايع خلاق است، که زمينه هاي لازم براي فعاليت هنرمندان و فعالان مرتبط با آن را مهيا مي سازد.
     به عبارت ديگر قوانين کپي رايت خود يکي از مولفه هاي مهم در طبقه بندي کردن صنايع خلاق و فرهنگي محسوب شده و به عنوان يک معيار مهم در توسعه آنها نقش دارد. بر اساس وجود اين قوانين حمايتي و ضمانت اجرايي آنهاست که ما شاهد رشد اقتصادي و توسعه بازار هنر و فعاليت هنرمندان و فعالان صنايع فرهنگي و خلاق در کشورهاي عضو کنوانسيون هاي بين المللي حقوق مالکيت معنوي هستيم.  بنابراين قوانين کپي رايت يکي از الزامات ايجاد، تحقق و توسعه صنايع خلاق در دنياي امروز است.
    شايد يکي از معظل هاي مهمي که فعالان اين حوزه، هنرمندان و صاحبان ايده هاي نو در ايران دارند، نبود اين قوانين حمايتي است. چراکه در موارد زيادي مشاهده شده که حاصل کار يک هنرمند، يا ايده خلاق يک پژوهشگر و يا ابداع يک کارآفرين براحتي کپي شده و آن فرد صاحب ايده از نتايج و بهره اقتصادي کار خود محروم مي ماند. اتفاقي که متاسفانه درباره بسياري از طرح هاي فرش ايراني و نقشمايه هاي اصيل هنر کشور ما افتاده و آنها را در معرض کپي شدن قرار داده و خسران هاي غيرقابل جبراني به عرصه هايي مانند هنر فرش ايران وارد ساخته است.بديهي است که اگر ما بخواهيم مانند ديگر کشورهاي موفق دنيا در عرصه صنايع خلاق به رشد و توسعه قابل ملاحظه اي برسيم و قابليت هاي بالقوه و عظيم ايران را در اين حوزه ها به فعليت برسانيم و گام هايي استوار در مسير توسعه پايدار برداريم، به قوانين حمايت از حقوق مالفين و منصفين احتياج داريم. پيوستن به کنوانسيون هاي بين المللي و عضويت در سازمان جهاني مالکيت معنوي از جمله اقدامات موثري است که مي تواند شيوه ها، طرح ها و نقشمايه هاي هنري و فرهنگي ايران را در برابر کپي شدن و تکثير غيرقانوني حفاظت کند.
     بديهي است تا مادامي که ما حقوق مولفان ديگر کشورها را رعايت نمي کنيم و آثار و توليدات هنري و فرهنگي آنها به راحتي در کشور ما تکثير مي شوند، نمي توانيم توقع داشته باشيم تا در ديگر کشورها هم براي حقوق مولفان و هنرمندان و صاحبات فکر و ايده در کشور ما حقي قائل شده يا حمايتي جدي صورت گيرد.  متوليان حوزه فرهنگ و هنر ايران و نيز سازمان ثبت و اسناد کشور و ديگر مراجع حقوقي مي‌توانندنسبت به اين مسئله با اهتمام و جديت بيشتري عمل کنند تا از رهگذر اين هم افزايي هاي بين نهادي، زمينه هاي مساعدي براي به فعليت درآمدن قابليت هاي صنايع خلاق و فرهنگي در ايران مهيا گردد. گامي مهم که مي تواند دورنماي توسعه صنايع خلاق در ايران را روشن و اميد بخش گرداند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی