در حال بار گذاری
امروز: يکشنبه ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸

فرهنگی > چه زماني فاتحه کتاب چاپي را خواهيم خواند

رسول جعفريان گروه فرهنگي:ادامه استفاده از کتاب، تابع عرضه و تقاضا است. تا وقتي که نسلي وجود دارد که ذهن خود را به استفاده از کتاب فيزيکي عادت مي دهد، عرضه هم از سوي مولف و ناشر، همان را که او مي خواهد تحويل مي دهد.

    گروه فرهنگي:ادامه استفاده از کتاب، تابع عرضه و تقاضا است. تا وقتي که نسلي وجود دارد که ذهن خود را به استفاده از کتاب فيزيکي عادت مي دهد، عرضه هم از سوي مولف و ناشر، همان را که او مي خواهد تحويل مي دهد.
    وقتي ما نسخه خطي مي خوانديم، حداکثر از يک کتاب، مي توانستيم صد يا حتي دويست نسخه داشته باشيم. اگر هر کتاب را به طور متوسط در سال، سه نفر مي خواندند، ما بين سيصد تا شش نفر را از اين کتاب بهره مند مي کرديم. اين در حالي است که بيشتر کتابها، استنساخ شان، همزمان، از عدد انگشتان دست تجاوز نمي کرد. و اما در طول زمان، اغلب اين نسخه ها از بين مي رفت و بسياري از اوقات ديگر کسي آنها را استنساخ نمي کرد تا آن که به نابودي مي گراييد... و حالا کتاب چاپي وقتي در تيراژ دو يا سه هزار چاپ مي شود، مثلا براي يک جمعيت هشتاد ميليوني، تصور کنيد، چند نفر از اين کتاب بهره مند مي شوند.
    مسلما از اين کتاب، که معلوم نيست نسخ آن هم تا چه زماني به فروش برسد، و چه مقدار آن در کتابخانه ها، در لابلاي قفسه ها پنهان شود، عده زيادي بهره مند نخواهند شد، هرچند در مقايسه با آنچه در باره نسخه خطي گفتيم، به مراتب، شمار بيشتري از آن استفاده مي کنند. يادمان باشد که عصر جديد با کتاب چاپي شروع مي شود.
    اکنون تصور کنيد در موج سوم، يعني نسخه ديجيتالي و يا وراي آن، تبديل اين معمولات، به فايل هاي کوچک درآيد و توسط ميليونها دستگاه کامپيوتر يا گوشي در اختيار مردم قرار گيرد، آن وقت، بنگريم که چه تعداد از انسانها از آن استفاده مي کنند. تازه، آنها مي توانند در هر کجايي باشند مطالعه کنند، و بدون آن که زحمت حمل کتاب را به خود اختصاص دهند، از محتوا استفاده کنند. در صف نان، داخل اتوبوس، يا هر جاي ديگر. اما چرا ما از اين مرحله عبور نمي کنيم؟استفاده از کتاب، به دلايل مختلفي در برخي از حوزه ها ادامه يافته است. در حوزه علوم و فنون، پزشکي و علوم پايه، بيشتر دانشجويان با فايل هاي نوري سروکار دارند و از لپ تاپ و گوشي استفاده مي کنند، بنابرين در آنجا، کتاب فيزيکي، متقاضي زيادي ندارد و شمارشان اندک است و روز به روز کمتر هم مي شود. اما در علوم انساني، چنين نيست، همچنان کتاب فيزيکي مورد نياز است و تا وقتي که تقاضا وجود دارد، عرضه هم خواهد شد. حوزه ادبيات، رمان، و تاريخ، همچنان از آثار جديدي که توليد مي شود، به صورت فيزيکي استقبال مي کند. در فرنگ، همزمان نسخه ديجيتالي و چاپي عرضه مي شود، اما در ايران، چنين رسمي وجود ندارد.
     بنابرين با يک حساب سرانگشتي مي توان گفت در آنجا شمار بيشتري از کتاب  منتشره شده، بهره مي برند.
    اصولا ادامه استفاده از کتاب، تابع عرضه و تقاضا است. تا وقتي که نسلي وجود دارد که ذهن و چشم خود را به استفاده از کتاب فيزيکي عادت مي دهد، عرضه هم از سوي مولف و ناشر، همان را که او مي خواهد تحويل مي دهد. از قضا، و حتما، براي اين که کار و کاسبي خود را رونق دهد، سعي مي کند بر رونق تقاضا بيفزايد و چنين وانمود و تبليغات کنند که کتاب چاپي همچنان اصل است و بايد همان را پاس داشت. گاهي اين کار خود را مقدس هم نشان مي دهند.
    مسلما، هيچ گروهي حاضر نيست منابع مادي خود را کنار بگذارد. از يک طرف، متناسب با تقاضايي که هست، کتاب فيزيکي توليد مي کند و به اين نياز دامن مي زند، و زماني که عدد اين نياز بالا رفت، استدلال مي کند که نگفتم هنوز مردم کتاب چاپي دوست دارند و کسي علاقه به خواندن کتاب ديجيتالي ندارد؟
    به گزارش امانت به نقل ازمهر،راستش اتفاقي که رشته هاي فني و پزشکي و علوم پايه افتاده، شايد به تمام معنا و به سرعت در علوم انساني و ادبيات رخ ندهد، اما به زودي اين مسأله اتفاق خواهد افتاد. مهم اين است که نرم افزارهاي مناسب توليد شود، تمرين به بچه ها و نسل جديد داده شود، در مدارس روي اين روش کار شود، در دانشگاه، اين پديده جدي گرفته شود و در آن صورت است که مي توان دايره بهره گيري از دانش را در يک سطح بسيار گسترده بالا برد. روشن است که مشکلات در اين زمينه بسيار است، اما نيازمند تفکر در اين باره هستيم و اين جوانان عزيز ما در رشته هاي برق و کامپيوتر هستند که بايد با همکاري دانشجويان ساير رشته ها، راه هاي جديدي براي انتقال دادن مفاهيم علمي، توليد مقالات کوتاه و بلند، ترويج ايده ها از طريق ابزارهاي جديد و مسائلي از اين قبيل را يافته و مشکل را حل کنند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی