در حال بار گذاری
امروز: دوشنبه ۱ مهر ۱۳۹۸

فرهنگی > تئاتر خياباني با قدمتي به بلنداي تاريخ نمايش

سارا کريميان فر گروه فرهنگي:يکي از مردمي‌ترين و پر مخاطب‌ترين بخش‌هاي هنرهاي نمايشي، تئاتر خياباني است که کمترين و در عين حال بيشترين توجه را به خود جلب کرده است.

     گروه فرهنگي:يکي از مردمي‌ترين و پر مخاطب‌ترين بخش‌هاي هنرهاي نمايشي، تئاتر خياباني است که کمترين و در عين حال بيشترين توجه را به خود جلب کرده است.
    قدمت تئاتر خياباني به قرن‌ها پيش باز مي‌گردد؛ از همان زمان که نخستين نمايش‌ها در ميان گروه‌هاي مردمي شکل گرفت و نه نامي از تئاتر را با خود داشت و نه نامي از سالن و تجهيزات يک نمايش به ميان آمده بود و از اين روش به عنوان يک راه ارتباطي و گروهي براي بيان حرف ها استفاده مي شد و گاهي سرگرمي بود که عده اي را دور هم جمع مي کرد تا براي مردمان خود داستان‌هايي را با انجام حرکات همراه کرده و تعريف کنند.آرام آرام همانطور که شکل زندگي تغيير مي کرد هنر نمايش نيز با شکل هاي مختلف پا به عرصه ظهور و بروز گذاشت و نام تئاتر را بر خود گرفت اما تئاتر خياباني که يکي از اصيل ترين بخش هاي هنرهاي نمايشي به شمار مي آيد آرام آرام به حاشيه رفت و توجه کمتري را از سوي هنرمندان اين عرصه دريافت کرد اين در حالي است که بعد از قرن ها هنوز تئاتر خياباني به دليل فضاي مردمي که دارد و به دليل اجرا شدن در کوچه و بازار مورد توجه مخاطبان با سلايق مختلف است و هميشه تماشاگر دارد.
    تئاتر خياباني در تمام سال هاي حيات خود مسئوليت آگاهي رساني به مردم را بر عهده داشته که با هنر نمايش قشرهاي مختلف مردمي را با مفاهيم انساني و اجتماعي آشتي داده است؛ البته در شاخه هاي مختلف گاهي حتي سياسي‌ترين بخش‌ هنر نمايشي تئاتر خياباني بوده است که طي سال‎ها هنرمندان براي شکل دادن و جهت دهي به ايده‌هاي آزادي خواهانه از آن بهره برده اند.
    در ايران نيز تئاتر خياباني شاخه هاي مختلفي داشته که امروزه با عنوان تئاتر آييني و سنتي از آن ياد مي شود هنرهايي مانند پرده خواني، روحوضي و مهم ترين آن تعزيه از شهرت يافته ترين بخش اين عرصه است.
    آيين تعزيه از محبوب ترين و در عين حال حساس ترين شاخه هنر نمايش است که در گذشته به دليل انتقال و جهت دهي به افکار عمومي در دوره‎هاي مختلف مورد هجمه نيز واقع شده است و گروه‌هاي اجرايي اين هنر، بارها مورد حمله و ضرب و شتم قرار گرفته اند و يا حتي اجراي تعزيه منجر به دستگيري آنها در دوران مختلف شده است البته هنرمندان آيين تعزيه براي حفظ اين هنر و يادآوري سخنان آزاد انديشانه و حق طلبانه امام حسين (ع) هرگز دست از اجرا نکشيده اند و سينه به سينه نقل داستان هاي خود به نسل هاي بعد را ادامه داده اند.با مهجور شدن تئاتر خياباني و رواج هر چه بيشتر تئاتر صحنه اي در ايران مخاطبان تئاتر نيز خاص شدند زيرا تعداد کمي از جامعه توانايي پرداخت هزينه هاي تماشاي يک نمايش را داشتند و از سوي ديگر نوع بيان موضوعات با تفکرات عموم مردم سازگار نبود و به همين دليل تئاتر به هنري لوکس و ويژه که مخصوص خانواده نيست تبديل شد اما هنوز هنرمنداني بودند که بخواهند عقايد درست يک جامعه با فرهنگ را به زبان ساده تري از تئاتر صحنه اي با قشرهاي مردمي به اشتراک بگذارند و به همين دليل راه تئاتر خياباني را پيش گرفتند تا اين شاخه از نمايش به حيات خود ادامه دهد.
    اين هنرمندان بايد مخاطباني را به خود جذب کنند که پولي براي تماشاي نمايش پرداخت نکرده‌اند و هدف اصلي آنها وقت گذاشتن براي ديدن يک اجراي نمايشي نيست پس بايد بيشترين خلاقيت را به کار مي گرفتند تا هر فردي در حال گذر با هر سليقه يا از هر قشري از جامعه را براي دقايقي پاي نمايش خود نگاه دارند تا مفهوم لازم را منتقل کنند.مسير سختي است که پاي گذراترين مردم از قشر کوچه بازار تا سطح فرهيخته جامعه را دقايقي سنگين کنند تا حرف آنها شنيده شود اما مشکل اينجاست که توانايي هنرمندان اين عرصه براي جذب تماشاگر مردمي وجود دارد اما مسئولاني که بايد بر اين هنر ارج بگذارند وجود ندارند و صداي آنها را نمي شنوند.تئاترهاي خياباني که گستره‌اي از موضوعات را در خود جاي مي‌دهد و در لايه پنهان خود ردپايي را از مفاهيم مختلف بر ذهن مخاطب مي‌گذارد از دهه‌هاي دوم و سوم قرن بيستم در مکان‌هاي عمومي کشورهاي اروپايي از جمله روسيه، فرانسه، آلمان و هلند نام رسمي تئاتر خياباني را به خود اختصاص داد و پس از آن به سراسر جهان غرب قدم گذاشت و در ايران در سال 73 با راهيابي به جشنواره تئاتر فجر نگاه جدي‌تري را به خود جلب کرد اما اين جديت فراتر از جشنواره‌هاي مختلف نرفت.
    به گزارش امانت به نقل از ايرنا،حالا در اين روزها که هر بخش تئاتر به نوعي با مشکلات خاص خود دست و پنجه نرم مي‌کند تئاتر خياباني از همه شاخه‌ها مهجورتر سعي دارد که حمايت‌هاي دولت، شهرداري‌ها و نهادهاي مختلف را به خود جلب کند تا روند صدور مجوز را تسهيل کند و به حداقل نياز خود يعني اجرا در فضاهاي شهري دست يابد که گويي اين روزها همين را هم از آنها دريغ يا با سنگ اندازي‌هاي مختلف راه را سخت تر از آنچه که هست مي‌کنند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی