در حال بار گذاری
امروز: پنحشنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۹

فرهنگی > براي راويان کرونا که اغلب فراموش مي‌شوند

گروه فرهنگي:شيوع پرسرعت ويروس کرونا در جهان و درگير شدن دولت‌ها و ملت‌ها با اين پديده نوظهور و تمام تلخي‌ها و نااميدي‌هايي که به دنبال داشت...

    گروه فرهنگي:شيوع پرسرعت ويروس کرونا در جهان و درگير شدن دولت‌ها و ملت‌ها با اين پديده نوظهور و تمام تلخي‌ها و نااميدي‌هايي که به دنبال داشت، جريان عجيبي بود که شايد طعمش را بيش از هر کسي راويان آن چشيده باشند؛ راويان خستگي‌ناپذيري که در اين چند ماه هم تلاش کردند با وجود تمام محدوديت‌ها و سختي‌ها، در صحنه حضور داشته باشند. خبرنگاران و عکاسان که از اولين روزهاي شيوع اين ويروس کوچک جهانگرد در کشور و در شرايطي که اغلب مشاغل به صورت جدي خانه‌نشين شده‌ بودند، با حضور در بيمارستان‌ها و مراکز درماني و در کنار مدافعان سلامت، تلاش کردند تا همه چيز را با چشم ببينند و با گوش بشنوند و روايتشان درست‌ترين باشد. ضمن آنکه هم در عرصه جهاني و هم در حيطه ملي، تعدادي از اهالي رسانه نيز به بيماري ناشي از اين ويروس مبتلا و سختي‌هايش را متحمل شدند. متاسفانه برخي از آنان نيز جان خود را به همين دليل از دست دادند.
    خبرنگار ما در گفت‌وگو با تني چند از اين افراد، به روايت تلاش‌هاي اهالي رسانه و تجارب خبري در روزگار کرونا پرداخته است.
    *خبرنگاران؛ قشر هميشه در صحنه حاضر
    مهدي بختياري، مدير اخبار خبرگزاري تسنيم با اعتقاد بر اينکه »کرونا تمام مشاغل و حرفه‌هاي دنيا را تحت تاثير قرار داده است«، درباره‌ي فعاليت خبرنگاران در اين مدت، مي‌گويد: خبرنگاران قشري هستند که هميشه در صحنه حضور دارند و در مدت شيوع ويروس کرونا و حتي در اوج بحران نيز در کنار پرستاران حضور داشتند و در حوزه‌هاي تصوير و خبر، آن‌هم به صورت داوطلبانه فعاليت مي‌کردند.
    او همچنين درباره اينکه چرا اغلب، فعاليت‌هاي رسانه‌ها از چشم جامعه پنهان مي‌ماند، اظهار مي‌کند: آدم‌هاي رسانه‌اي معمولا بازتاب‌دهنده اتفاقات ديگر هستند و بسيار کم پيش مي‌آيد که کار خودشان را نشان دهند. به همين خاطر هم اغلب حضور و فعاليتشان ديده نمي‌شود؛ به عنوان مثال در ماه‌هاي اخير در کل جهان و حتي شرکت‌هاي تجاري بزرگ جهان تعديل نيرو وجود داشت که رسانه‌ها نيز از چنين جرياني مستثني نبودند، اما خبر تعديل نيرو در يک شرکت تجاري بيشتر به گوش مردم رسيد تا تعديل نيرو در يک رسانه.
    *آيا بايد زحمات خبرنگاران از سوي جامعه ديده شود؟
    شهريار شمس، دبير انجمن صنفي روزنامه‌نگاران تهران نيز در عين حال با اعتقاد بر اينکه روزنامه‌نگاران در اين مدت وظيفه خودشان را انجام داده‌اند، يادآور مي‌شود: دکتر نمکدوست (استاد علوم ارتباطات) مثال زيبايي دارند که مي‌گويند روزنامه‌نگار همانند مغز جامعه مي‌ماند. تمام اندام‌هاي حسي توسط مغز کنترل مي‌شود، اما در علم پزشکي مغز بي‌حس‌ترين جاي بدن محسوب مي‌شود.
    در اين مدت نيز روزنامه‌نگار تمام وظايف خود را به‌درستي انجام داده است؛ به عنوان مثال اينکه در طول تاريخ براي اولين بار مردم در روز سيزده به‌در بيرون از منزل نرفتند، محصول اطلاع‌رساني همکاران ما بود. او ادامه مي‌دهد: اما اينکه بگوييم زحمات اهالي رسانه ديده نشده است، اين سوال را مطرح مي‌کند که آيا اصلا بايد اين زحمات توسط جامعه ديده شود؟
     ما وظيفه‌اي داريم که آن را انجام مي‌دهيم و به انجام آن نيز افتخار مي‌کنيم و انتظاري هم از جامعه وجود ندارد که از روزنامه‌نگاران تقدير کنند. من باور دارم که روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در روزهاي کرونايي عملکرد خوبي داشتند و تاثيرات زحمات آنها را نيز مي‌توان به‌خوبي متوجه شد. اين روزنامه‌نگار با بيان اينکه «حتي انجام وظيفه کادر درماني نيز توسط اهالي رسانه به گوش جامعه رسانده مي‌شود»، اظهار مي‌کند: بايد اين موضوع را بپذيريم که شغلي را انتخاب کرده‌ايم که کارمان اطلاع‌رساني است، اما خودمان ديده نمي‌شويم.
    در بحث‌هاي صنفي نيز رسانه‌ها بيشتر حمايت را از اصناف مختلف مي‌کنند، اما وقتي نوبت به صنف روزنامه‌نگاران مي‌رسد خودمان خيلي نمي‌توانيم از خودمان دفاع کنيم. چون انگار اين موضوع را  بخشي از طبيعت صنف خودمان مي‌دانيم.
    سردبير روزنامه همشهري همچنين درباره تعديل نيروهاي برخي از روزنامه‌ها در ماه‌هاي اخير، بيان مي‌کند: چرا ما بايد در شرايط اقتصادي نامناسب قيد روزنامه‌نگاران و خبرنگاراني که نقطه قوت رسانه‌ها هستند را بزنيم؟ مگر اصلا رسانه بدون روزنامه‌نگار معني دارد؟ اما اين اتفاقات به اين خاطر رخ مي‌دهند که رسانه‌هاي ما زاده يارانه هستند. برخي روزنامه چاپ مي‌کنند که يارانه بگيرند و نه اينکه مشتري را جذب کنند، بنابراين وقتي مي‌خواهد هزينه را کم کند نقطه قوت خود را مي‌زند.
    دبير انجمن صنفي روزنامه‌نگاران تهران ادامه مي‌دهد: اگر اين چرخه ادامه پيدا کند، طبيعتا کيفيت روزنامه پايين مي‌آيد، مخاطب کم مي‌شود، فروش کاهش پيدا مي‌کند و در نتيجه رسانه پيگير يارانه خود مي‌شود. در اين ميان بايد اين نکته را در نظر داشت که به هر حال رسانه‌هايي که کار مي‌کنند يا در اين مدت سودآور بوده‌اند يا ضرردِه؛ اگر ضرر آنها بيشتر بوده است در تمام اين سال‌ها بايد تعطيل مي‌کردند و اگر سودآور بودند بايد از سودي که در همه اين سال‌ها کسب کرده‌اند، بخشي را در مواقع بحران صرف نيروهاي انساني خود بکنند.
    *با آمدن کرونا شرايط براي رسانه‌هاي مکتوب بدتر شد
    الناز محمدي، دبير سرويس اجتماعي روزنامه شهروند نيز درباره وضعيت خبرنگاران در ايام کرونايي و تاثيراتي که اين پديده در حرفه رسانه داشته است، مي‌گويد: پيش از کرونا نيز روزنامه‌ها دچار مشکلات مالي شده بودند و اين موضوع ذهن مسئولان روزنامه‌ها را به‌نوعي درگير کرده بود. بنابراين مي‌توان گفت که کرونا براي مديراني که دنبال بهانه مي‌گشتند تا خرج را کمتر يا روزنامه را کوچک کنند، فرصت خوبي را فراهم کرد.
    او با تاکيد بر اينکه »با آمدن کرونا شرايط براي رسانه‌هاي مکتوب بدتر شد« ادامه مي‌دهد: شرايط دورکاري باعث شد تا مديران به اين بينديشند که مي‌توانند به جاي پرداخت بيمه به نيروهاي ثابت، به صورت حق‌التحرير با خبرنگاران کار کنند. چندي پيش گفته شد که در سال 97 و اوايل سال 98 هفت يا هشت ميليارد در روزنامه »شهروند« گم شده است و به همين خاطر تصميم‌ گرفته‌ايم تا فعاليت روزنامه را به صورت آنلاين ادامه بدهيم. من نزديک هشت سال است که در روزنامه شهروند کار و فکر مي‌کنم بيان چنين مطالبي فقط براي کوچک کردن مجموعه است؛ چراکه به هرحال هزينه روزنامه‌ها بالا رفته و مديران موظف به پرداخت افزايش حقوق اجباري هستند و مي‌دانند که در شرايط فعلي، چنين کاري امکان‌پذير نيست.
    اين روزنامه‌نگار در ادامه با طرح اين پرسش که در شرايط فعلي که رسانه‌ها دچار مشکل شده‌اند و برخي از روزنامه‌نگاران تعديل شده‌اند، معاون امور مطبوعاتي کجاي ماجرا ايستاده‌اند؟، يادآور مي‌شود: چرا تاکنون هيچ اقدامي از سوي اين معاونت صورت نگرفته است؟ آيا به غير از اين است که الان وضعيت مطبوعات به شدت بد شده است، پس چرا وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي صحبتي در اين زمينه نمي‌کند.
    او خاطرنشان مي‌کند: الان روزنامه‌نگاران از همه طرف از مديران و مسئولان گرفته تا مردم پشتشان خالي شده است و در واقع ما يکسري خبرنگار هستيم که هيچ حمايت رواني و مالي از ما صورت نمي‌گيرد.
    *آينده رسانه‌هاي چاپي مبهم است
    از سوي ديگر مهدي رحمانيان، مدير مسئول روزنامه شرق بر اين باور است که ادامه فعاليت روزنامه‌ها در شرايط فعلي کار دشواري است. او مي‌گويد: پيش از اينکه به کرونا بپردازيم بايد به شرايط پيش از کرونا و حتي پيش از تحريم‌ها بپردازيم. پيش از دوران تحريم به دليل اينکه فعاليت‌هاي جديد در فضاي رسانه‌اي آغاز شد و فضاي ديجيتال به دنياي رسانه وارد شد، مطبوعات نيز با چالش‌هايي مواجه شدند و از اين جريان با وجود خوبي‌هايي که به دنبال داشت، آسيب‌هاي بسياري ديدند. بر اين اساس رسانه‌هاي مکتوب با افت تيراژ مواجه شدند و به نوعي مخاطب به فضاي ديجيتال روي آورد و آگهي‌ها نيز به همين سمت رفتند؛ اما آن زمان هنوز هم رسانه‌هاي مکتوب مي‌توانستند دخل و خرج خودشان را داشته باشند.
    او يادآور مي‌شود: از سوي ديگر بايد اين نکته را در نظر داشت که سقف پرواز مطبوعات در کشور ما کوتاه است و طبيعتا محدوديت باعث مي‌شود که مخاطب به سمتي کشيده شود که آزادي‌هاي بيشتري وجود دارد. در اين ميان تحريم‌ها نيز آغاز شدند و به صورت مستقيم بر رسانه‌هاي مکتوب تاثير گذاشتند. مصالح اصلي روزنامه‌ها همچون کاغذ، زينک و مرکب با پديده‌اي به نام جهش ارزي مواجه شدند و اين در حالي بود که قيمت روزنامه‌ها يا ثابت ماند يا با اندکي افزايش همراه شد. بنگاه‌هاي توليدي نيز که پيش از اين به روزنامه‌ها آگهي مي‌دادند خودشان درگير مشکلات اقتصادي شدند و به همين دليل ميزان آگهي‌ها نيز کمتر شد. در واقع درآمد و هزينه‌ها به شدت کاهش داشت و فروش نيز بسيار پايين بود.
    به گزارش امانت به نقل از ايسنا،او همچنين درباره‌ي تعديل نيروهاي خبرنگار در وضعيت کرونايي اظهار مي‌کند: دليل اصلي اين موضوع کرونا و شرايط حاصل از آن بوده است. ما يا بايد کل بار را زمين مي‌گذاشتيم يا اين‌که براي ادامه‌ي مسير بخشي از آن را سبک مي‌کرديم. افق براي رسانه‌هاي مکتوب، تاريخ و کاملا مبهم است ما بايد کاغذ داشته باشيم و کاغذ هم از گروه کالاهاي اساسي خارج شده است و همين موضوع به علاوه تمام هزينه‌هاي ديگري که يک رسانه مکتوب بايد بپردازد، باعث شده که آينده رسانه‌هاي چاپي تاريک شود و قطعا در چنين شرايطي نيازمند سرمي است تا خودش را از اين مرحله عبور دهد.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی