در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۸

سیاسی > چرا جنگ بين ايران و آمريکا بعيد است؟

گروه سياسي:در روز‌هاي اخير، حرف و حديث‌ها درباره احتمال وقوع نزاع مسلحانه ميان ايران و آمريکا بشدت بيشتر شده است و ناظران زيادي در اين باره هشدار داده‌اند. اما، اقدامات عملي آمريکا نشان مي‌دهد که گزينه جنگ نظامي، آخرين گزينه‌اي است که آمريکا به آن فکر مي‌کند.

    گروه سياسي:در روز‌هاي اخير، حرف و حديث‌ها درباره احتمال وقوع نزاع مسلحانه ميان ايران و آمريکا بشدت بيشتر شده است و ناظران زيادي در اين باره هشدار داده‌اند. اما، اقدامات عملي آمريکا نشان مي‌دهد که گزينه جنگ نظامي، آخرين گزينه‌اي است که آمريکا به آن فکر مي‌کند.
    از اول ماه مه، حدودا به مدت دو هفته، اوضاع منطقه خاورميانه به شکل کم‌سابقه‌اي تنش‌آلود شده است. ايالات متحده آمريکا در روز‌هاي اخير، با ادعاي اينکه جمهوري اسلامي ايران و نايبان منطقه‌اي آن، خود را براي حمله به اهداف آمريکايي آماده کرده‌اند، تدابيري اتخاذ کرد که سطح تنش‌ها را به شکل قابل توجهي بالا برد.
    آمريکا، اخيرا، براي ارسال پيام به ايران، تجهيزات نظامي متعددي، نظير ناو هواپيمابر آبراهام لينکلن و بمب افکن‌هاي بي 52 را، به خاورميانه اعزام کرد. علاوه بر اين، نيرو‌هاي خود را در عراق به حالت آماده باش درآورد و بعضي از ديپلمات‌هاي غيرضروري خود را از عراق خارج کرد.
    در جديدترين تحول، آمريکا و کشور‌هاي عربي حوزه خليج فارس، درباره استقرار مجدد نيرو‌هاي آمريکايي در اين کشور‌ها به توافق رسيده‌اند. منابع آگاه عربي به روزنامه فرامنطقه‌اي «الشرق الاوسط» گفته‌اند که عربستان و تعدادي از کشور‌هاي شوراي همکاري خليج فارس با درخواست آمريکا براي استقرار مجدد نيرو‌هاي نظامي خود در آب‌هاي خليج فارس و خاک کشور‌هاي عربي موافقت کردند. منابع عربي ادعا مي‌کنند اين استقرار با هدف بازداشتن ايران از اتخاذ هرگونه اقدام نظامي محتمل عليه کشور‌هاي عربي و منافع آمريکا انجام شده است.
    پيش از اين، روزنامه »نيوريورک‌تايمز« و ديگر رسانه‌هاي غربي اعلام کرده بودند که پنتاگون طرح‌هايي براي جنگ با ايران تهيه کرده است. نيويورک‌تايمز مدعي شد که پاتريک شاناهان، سرپرست وزارت دفاع آمريکا، طرحي تهيه کرده که متضمن ارسال 120 هزار نيروي آمريکايي به خاورميانه است. اين خبر البته توسط کاخ سفيد تکذيب شد، اما باعث موجي از ابراز نگراني‌ها در غرب شد؛ به طوري که بسياري از مقامات پيشن آمريکايي و ناظران غربي درباره احتمال وقوع جنگ ميان تهران و واشنگتن هشدار دادند. حتي در منطقه نيز، برخي مقامات بلندپايه، وقوع نزاع مسلحانه در خليج فارس را بسيار محتمل دانستند. به عنوان نمونه، ديروز نمايندگاني از دولت کويت در پارلمان اين کشور درباره تنش‌هاي منطقه، جلسه سري برگزار کردند. پس از اين جلسه، مرزوق الغانم، رئيس پارلمان کويت، اعلام کرد اوضاع خاورميانه »نامطمئن« است و احتمال وقوع جنگ »بالا« است.
    همزمان با اين تحولات، رسانه‌هاي آمريکايي درباره بروز اختلاف ميان دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريکا، و مشاوران ارشدش، گزارش‌هايي منتشر کردند. در اين گزارش‌ها ادعا مي‌شود که جان بولتون، مشاور امنيت ملي آمريکا، دنبال جنگ با ايران است، اما ترامپ چنين چيزي نمي‌خواهد. خود ترامپ اواخر هفته گذشته ابراز اميدواري کرد که جنگي با ايران اتفاق نيافتد. با اين حال، رسانه‌هاي غربي، خصوصا محافل نزديک به دمکرات‌ها، به گونه‌اي درباره خطر جنگ سخن مي‌گويند که انگار ترامپ امروز يا فردا به ايران حمله خواهد کرد. اما آيا واقعا وقوع جنگ ميان ايران و آمريکا محتمل است؟
    برخي ناظران، با برشمردن تبعات ناخوشايند هرگونه جنگ ميان دو کشور، تصريح مي‌کنند که جنگ اتفاق نخواهد افتاد. چرا که ايران و آمريکا تمايلي به ورود به يک نزاع پرهزينه ندارند. مضاف بر اين، رهبران ايران و آمريکا هر دو وقوع جنگ را منتفي دانستند. در اين ميان، يک نکته ميان هياهوي رسانه‌اي گم شده است و آن اين است که آمريکا، طبق استراتژي فشار حداکثري خود، اساسا به جنگ نظامي با ايران نيازي ندارد، چون از مدت‌ها پيش جنگ را به شکلي ديگر با جمهوري اسلامي آغاز کرده است. جنگي که از اول ماه مه جاري آغاز شده و به شليک يک گلوله هم نياز ندارد.
    در واقع اوج‌گيري گمانه‌زني‌ها درباره جنگ، و نيز تحرکات نظامي آمريکا، از اوايل ماه مه شروع شد. يعني دقيقا زماني که معافيت‌هاي فروش نفت ايران به هشت کشور لغو شد و آمريکا گام‌هاي جدي خود را براي صفر کردن صادرات نفت ايران برداشت. درباره اينکه سهم صادرات نفت در بودجه ايران چقدر است، گمانه‌زني‌هاي متعددي وجود دارد. آمريکايي‌ها به وضوح معتقدند که نفت، درآمد اصلي دولت ايران است و قطع کردن صادرات آن، قطعا اقتصاد ايران را به فروپاشي مي‌کشاند. آن‌ها پيش‌بيني مي‌کردند که با اجراي تحريم‌هاي نفتي، ايران پاسخ عملي خواهد داد. خصوصا که مقامات بلندپايه ايران مکررا تهديد کرده‌اند که اگر صادرات نفت ايران مختل شود، تنگه هرمز را مسدود خواهند کرد. آمريکايي‌ها با در نظر گرفتن اين تهديدات، تجهيزات نظامي بيشتري را به منطقه اعزام کرد تا با برقراري نوعي بازدارندگي در برابر ايران، محاسبات آن را در پاسخ عملي دادن به آمريکا تغيير دهند. اما بسياري از ناظران، با ناديده گرفتن اين نکته، خطر جنگ را بزرگنمايي کردند. البته اين را هم بايد گفت که خطر بروز جنگ در اثر يک سوء محاسبه وجود دارد، اما به هر حال، حرکت به سمت يک جنگ برنامه‌ريزي شده با ايران، در استراتژي فعلي آمريکا در برابر ايران جايگاهي ندارد.
    اين روزها، رسانه‌ها بيش از هر زمان ديگري بر جان بولتون و احتمال جنگ‌افروزي او تمرکز کرده‌اند، اما واقعيت اين است که مغز متفکر استراتژي فعلي آمريکا در برابر ايران، مايک پومپئو است. دولتمردي که با بهره گيري از پيشينه اطلاعاتي خود در سازمان سيا، راهبردي بر مبناي فروپاشي از درون و تکرار سناريوي شوروي در ايران طراحي کرد که امروز مو به مو در حال اجرا است. اين به بدان معنا نيست که بولتون نقشي ندارد. بلکه به عکس، بولتون و پومپئو، در دولت ترامپ، مکمل يکديگر هستند. کاخ سفيد مي‌داند که جمهوري اسلامي به فشار‌هاي فزاينده اقتصادي واکنش نشان خواهد داد. به عقيده محافل نزديک به دولت ترامپ، چنين واکنشي با توجه به حضور بولتون در دولت به عنوان فردي که مشتاق جنگ با ايران است، ملايم خواهد بود. اين محافل معتقدند که وجود بولتون در دولت ترامپ، به ايران پيام شديدي ارسال مي‌کند که هر گونه اقدام عليه منافع آمريکا، مي‌تواند با تحريکات بولتون به جنگ تمام عيار با ايران منجر شود. مارک دوبوويتز، رئيس انديشکده بنياد دفاع از دمکراسي‌ها، و ساير همفکران او، دقيقا به همين نکته اشاره مي‌کنند.در چند روز گذشته، در حالي که اغلب رسانه‌هاي جريان اصلي در غرب از نقش بولتون در جنگ قريب الوقوع ايران و آمريکا سخن مي‌گفتند، دوبوويتز، به روزنامه »يواس‌اي تودي« گفت: »بولتون صرفا نقش خود را در يک رقص ژئوپولتيک بازي مي‌کند. رقصي که براي ارسال يک پيام شديداللحن به ايران طراحي شده است.« دوبوويتز، نقش بولتون را از منظر عمليات رواني مفيد ارزيابي کرد.
    اعمال تحريم بر ايران، مهمترين بخش سياست کاخ سفيد براي تسريع فروپاشي اقتصادي ايران است. از يک سال پيش تاکنون، طيف گسترده‌اي از تحريم‌ها عليه ايران اعمال شد که براي نابودي اقتصاد ايران و ايجاد ناآرامي در ايران طراحي شده‌اند. دولت ترامپ علنا از سياست تغيير رژيم در ايران حمايت نمي‌کند، اما محافل انديشکده‌اي نزديک به کاخ سفيد معتقدند که اگر تحريم‌ها به درستي اجرا شوند، تغيير رژيم محقق خواهد شد. در همين رابطه، دوبوويتز، به روزنامه «ديلي‌بيست» گفته است که همانگونه که دولت رونالد ريگان معتقد بود که شوروي به زباله‌دان تاريخ خواهد پيوست، دولت ترامپ هم چنين ديدگاهي درباره ايران دارد. در بحبوحه تنش‌هاي ايران و آمريکا، دوبوويتز و تيمش هفته گذشته با مقامات دولت ترامپ درباره ايران جلسه داشته است.
    واقعيت اين است که نه ترامپ در آستانه انتخابات رياست‌جمهوري خواهان جنگ با ايران است و نه هيئت حاکمه آمريکا، که چين و روسيه را رقيب اصلي خود مي‌داند، به جنگ با ايران فکر مي‌کند. آمريکا، خصوصا پس از روي کار آمدن ترامپ، درگير »رقابت با ابرقدرت‌ها« چين و روسيه شده است. از اين رو، مايل است مسئله ايران را به شکل کم‌هزينه، و به نحوي که توجهش را از ساير ابرقدرت‌ها منحرف نکند، حل و فصل کند.به گزارش امانت به نقل از فرارو  به همين دليل، راهبردي را طراحي کرده است که بر مبناي آن، ايران زير فشار‌هاي خردکننده له شود، بدون آنکه بتواند بازدارندگي نظامي روزافزون آمريکا در منطقه را به چالش بکشد.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی