در حال بار گذاری
امروز: جمعه ۲۰ تير ۱۳۹۹

دین و اندیشه > کرونا سنگ محک انسانيت

گروه دين و انديشه:ويروس کرونا، فقط آزمون آلودگي و رستگي، مرگ و زندگي نيست، به نوعي آزمون نمود انسانيت و خودشيفتگي هم هست. نزديک به يک ماه است که پاي »کرونا«، اين ويروس مرموز به ايران باز شده است. اين ويروس تازه‌وارد در مدت کوتاه، معادلات زيادي را در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي و به ويژه فرهنگي در دنيا و ايران به هم ريخت.

    گروه دين و انديشه:ويروس کرونا، فقط آزمون آلودگي و رستگي، مرگ و زندگي نيست، به نوعي آزمون نمود انسانيت و خودشيفتگي هم هست. نزديک به يک ماه است که پاي »کرونا«، اين ويروس مرموز به ايران باز شده است. اين ويروس تازه‌وارد در مدت کوتاه، معادلات زيادي را در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي و به ويژه فرهنگي در دنيا و ايران به هم ريخت.
    با کرونا خيلي از ما روي جديدي از خودمان نشان داديم. مثبت يا منفي. عده‌اي سعي کردند، با مسئوليت‌پذيري بالا، مراقب بهداشت و سلامتي خود و ديگران باشند. پزشکان و پرستارها که در خط مقدم خدمت‌رساني به بيماران مبتلا به کرونا هستند؛ در اين مدت سنگ تمام گذشته و با وجود کمبود و گاه نبود امکانات درماني، مسئولانه به درمان بيماران ادامه دادند. به حدي که تعدادي در اين مسير جان عزيزشان را از دست دادند.
    در اين مدت خيلي‌ها به اين فکر مي‌کردند که چه کمکي از دستشان برمي‌آيد. تعدادي از زنان و مردان با صرف هزينه و وقت، و البته با زحمت مواد ضد عفوني کننده تهيه و دستگاه‌هاي عابربانک را تميز مي‌کنند. حتي اگر اثرگذاري اين کار کوتاه باشد اما نشانه حسن نيت اين افراد و داشتن روحيه جمعي آنها است.در اين روزها تعدادي هم که توان مالي داشتند سعي کردند به شکل ديگري در کنار هموطنان خود باشند. برخي مالکان، اجاره‌بهاي خانه يا مغازه خود را براي يکي دو ماه بخشيدند که به دليل کسادي بازار خريد و فروش کار بسيار ارزشمندي است و شايد همين کار به ظاهر ساده مانع ورشکستگي برخي کاسبان شود. عده‌اي هم نذري ماسک و دستکش مي‌دهند. که بررسي درستي يا غلطي آن موضوع اين گزارش نيست.
    در روزهاي گذشته گرچه تعدادي از هموطنان پيشقدم کار نيک بودند اما عده‌اي هم متاسفانه نتوانستند پرچم انسانيت و فرهنگ و تمدن ايراني را به بالا بکشند. احتکار ماسک و دستکش، گران‌فروشي الکل و مواد ضد عفوني‌کننده، گران‌فروشي مواد خوراکي مفيد براي تقويت سيستم ايمني بدن، پرتاب دستکش و ماسک آلوده روي زمين و بي‌توجهي به توصيه‌هاي بهداشتي مبني بر ترک نکردن خانه و بدتر از همه، مسافرت، از جمله رفتارهايي است که نه تنها بحراني شدن شرايط موجود را تشديد کرده، بلکه پرده از يک بي اخلاقي و بدفرهنگي برداشته که شايد هر يک از ما به رغم اعتماد به نفسمان، دچار آن باشيم.حسين روحاني - پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسي- ريشه اين وضيت را در داشتن تفکر دکارتي در انسان‌هاي اين دوره تاريخي دانسته و اين طور توضيح مي‌دهد که روح کلي حاکم بر جامعه جهاني، يک روح فردگرايانه از نوع منفي است و در نتيجه بيشتر مراودات و رفارهاي انساني، بر يک عقلانيت محاسبه‌گر متکي شده است. براي مثال دليل بنيادين بروز احتکار، غلبه تفکر دکارتي و تفکر محاسبه‌گرايانه است. چون وقتي هدف وسيله را توجيه مي‌کند، بروز احتکار عادي مي‌شود.روحاني تأکيد دارد که اين روزها، تعدادي از ما مطابق با ضرب‌المثل »کلاه خودت را بچسب تا باد نبرد« رفتار مي‌کنيم. اين روحيه قطعاً در ستيز با جامعه است و در شرايطي که اين سبک رفتاري در جامعه حاکم باشد، نمي‌توانيم روحيه جمعي را در جامعه تقويت کنيم و توقع داشته باشيم که تک تک اعضاي جامعه نسبت به هم تعلق خاطر داشته باشند و نسبت به سرنوشت هم احساس مسئوليت بکنند. براي مثال، شاهديم که برخي با وجود توصيه‌هاي بهداشتي براي جلوگيري از ابتلا و انتقال ويروس کرونا، از شهري به شهر ديگر مسافرت مي‌کنند. به عبارتي، کاري که دوست دارند، حتي به قيمت جان ديگران انجام مي‌دهند. اين رفتار نشانه نوعي خودشيفتگي در فرد است.  اين جامعه‌شناس با تأکيد بر اينکه خودشيفتگي و داشتن تفکر فردگرايانه منفي در همه گروه‌ها غلبه ندارد، به ايسنا، مي‌گويد: دقت داشته باشيم که خودشيفتگي‌هايي که باعث آسيب رساندن به جان و سلامتي ديگران مي‌شود، تنها در لايه‌هايي از جامعه رواج پيدا کرده و کل جامعه را در برنگرفته است. قطعاً مي‌توان در ميان‌مدت با اصلاح ساختارهاي اقتصادي و البته فرهنگ‌سازي و جدي گرفتن تعليم و تربيت جامعه، آن را درمان کرد.روحاني اعتقاد دارد که چنين مشکلاتي يک شبه حل نمي‌شود و نمي‌توانيم با اندرز، توصيه و راهکار موضعي و موسمي با پديده‌هاي مخربي مثل جامعه‌ستيزي و فردگرايي منفي مقابله کنيم، بلکه بايد از رأس هرم، يعني يعني کليه ارکان حاکميت و به‌ويژه دولت تا قاعده هرم، شامل آحاد مردم و به‌ويژه جامعه روشنفکري، دانشگاهيان و حتي روحانيت به ميدان آمده و در اين زمينه فرهنگ‌سازي کنند.البته راهکار بلندمدت نيز آن است که شرايط اقتصادي و فرهنگي جامعه در سطح جهاني تغيير کند. در ايران براي حل پديده‌هايي مثل احتکار، بي‌شک بايد ساختار اقتصادي نيز در کنار توسعه فرهنگي تغيير کند. براي شروع، بايد عوامل بروز پديده‌اي مثل احتکار در سيستم اقتصاد ايران شناسايي شود.
    به گزارش  امانت به نقل ازايسنا، در روزهاي اخير، احتکار ماسک و دستکش و گران شدن برخي اقلام بهداشتي و خوراکي باعث شد برخي از وجود انسانيت در ميان اطرافيان نااميد شوند. يا وقتي عده‌اي بار و بنه سفر بستند و راهي شهرهاي ديگر به ويژه شهرهاي شمالي کشور شدند، برخي شهروندان اين شهرها خود وارد ميدان شده و با حضور در جاده‌ها، سعي کردند مانع ورود خودروهاي با پلاک غيربومي شوند. اين کشمش رو در رو بين شهروندان ايراني تصوير تازه و البته سياه و غم‌انگيزي را رقم زد و توقع مي‌رود دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز تحقيقاتي، مطالعات مفصل و دقيق‌تري درباره چرايي بروز چنين اتفاقاتي در ايران  داشته باشند و گزارش آن را به نهادهاي حکومتي ارائه دهند.
    از همه اين حرف ها گذشته، رجعت يا توجه بيشتر به داشته‌هاي اصيل فرهنگي و آموزه هاي دين مبين اسلام، که تکليف ما را با خيلي از اين مقوله‌هاي ناهنجار بعضا مدرن و بعضا تاريخي مشخص کرده، خود راه نجات بي‌نظيري است.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی