در حال بار گذاری
امروز: شنبه ۲۹ شهريور ۱۳۹۹

دین و اندیشه > شهادت؛ اوج بندگي و سلوک در عالم معنويت

گروه دين و انديشه: حضرت امام (ره) در توصيف مقام شهادت، آن را اوج بندگي و سير و سلوک در عالم معنويت مي‌خواند.

    گروه دين و انديشه: حضرت امام (ره) در توصيف مقام شهادت، آن را اوج بندگي و سير و سلوک در عالم معنويت مي‌خواند.
    شهادت در ادبيات ديني ما از جايگاه والايي برخوردار است تا جايي که همواره در طول تاريخ اسلام، عده‌اي آرزوي اين مقام را در دل خود مي‌پروراندند و آن را ميراث اولياي خدا مي‌خواندند. حضرت امام (ره) در توصيف اين مقام، شهادت را اوج بندگي و سير و سلوک در عالم معنويت مي‌خواند. همچنين امام شهادت را زندگي توصيف مي‌کند و مي‌فرمايد: »ما شهادت را براي خودمان حيات مي‌دانيم. دوستان ما شهادت را‏‎ ‎‏براي خودشان زندگي مي‌دانند. مکتب اسلام اينطور است. اين‏‎ ‎‏مکتب اسلام است که شهادت را زندگي مي‌داند.«
    امام زين العابدين (ع) در مورد اين مقام شهادت مي‌فرمايند: »ما مِن قَطرَه اَحَبَ الي الله عزوجل مِن قَطرتَين قَطره دَمٍ في سَبيل الله و قطره دَمعَه في سَوادِ اليل لا يُريدُ بها العبد الا الله عزوجل« يعني هيچ قطره‌اي نزذ خداي متعال محبوب تر از اين دو قطره نيست: قطره خوني که در راه خدا ريخته شود و قطره اشکي که براي خدا در دل شب فرو بيفتد.
    در جاي ديگر پيامبر اکرم (ص) مي‌فرمايند: »فَوقَ کُلَّ ذي بِرٍّ بِرٌّ حَتي يُقتَل الرَّجل في سبيل الله فاذا قُتِلَ في سبيل الله فَلَيس فَوقَه بِرّ« يعني بالاي هر نيکي، نيکي ديگري است تا آنگاه که مرد در راه خدا کشته شود و چون در راه خدا کشته شد، بالاتر از آن نيکي اي وجود ندارد.
    شايد اين حديث اشاره به آيه 92 سوره آل عمران داشته باشد که فرمود: »لَن تَنالوا البِرَّ حتي تُنفِقوا مِمّا تُحِبّون« يعني هرگز به نيکي نمي‌رسيد تا زمانيکه از آنچه دوست داريد انفاق کنيد و شهيد از اين جهت که جان خود و والاترين سرمايه اش را در راه خدا مي‌دهد به کمال نيکوکاري مي‌رسد.
    در حديث ديگر از پيامبر اکرم (ص) نقل شده که فرمودند:» لَوَدِدتُ اني اغُزوا في سبيل الله فَاُقتَل ثُمَّ اغُزوا فَاُقتَل ثُمَّ اغُزوا فَاُقتَل « يعني هر آينه دوست دارم که در راه خدا بجنگم و کشته شوم، و باز بجنگم و کشته شوم، و باز بجنگم و کشته شوم.
    در آخر حديث مفصلي که از اميرمؤمنان (ع) از رسول خدا (ص) درباره مقام شهيدان، نقل شده مي‌خوانيم: پيامبر (ص) سوگند ياد کرد: »فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ کانَ الاَنْبِياءُ عَلي طَرِيْقِهِمْ لَتَرَجَّلُوا لَهُمْ لِما يَرَوْنَ مِنْ بَهائِهِمْ… وَ يَشْفَعَ الرَّجُلُ مِنْهُمْ سَبْعِيْنَ اَلْفاً مِنْ اَهْلِ بَيْتِهِ وَ جِيْرَتِهِ «؛ سوگند به کسي که جانم در دست او است، وقتي شهيدان وارد عرصه محشر مي‌شوند، اگر پيامبران در مسير آنها سوار بر مرکب باشند، پياده مي‌شوند، به خاطر نور و ابهت آنان… و هر يک از آنها هفتاد هزار نفر را از خاندان و همسايگان خود شفاعت مي‌کند!
    واقعيت اين است که اگر افرادي نبودند و به موقع به ميدان جهاد نمي‌رفتند، و اسلام را ياري نمي‌کردند، امروز از اسلام خبري نبود. لذا امام علي (ع) مي‌فرمايند: »فَرَضَ الله الجهادَ عِزاً للاسلام « يعني خداوند جهاد را براي عزت بخشيدن به اسلام واجب نمود. مسأله مهم در اينجا، عزم و اراده انسان به بذل جان است. خيلي‌ها به ضرورت بذل جان علم پيدا مي‌کنند اما در عمل به دلايل گوناگون از جمله تبديل نشدن علم به يقين و ايمان، و يا ترس، تن به بذل جان نمي‌دهند و به دشمن پشت مي‌کنند و لذا شهيد کسي است که نه تنها از جهت ايمان به درجه بالايي رسيده است، بلکه عنصر شجاعت، با کمک همين ايمان، در وجود او ملکه شده است و لذاست که امام راحل (ره) مي‌فرمودند: شهادت هنر مردان خداست.
    با اين وصف، محال است کسي قدم در مسير شهادت بگذارد اما به مرتبه عالي اي از معرفت و ايمان دست پيدا نکرده باشد. آنچيزي که انسان را شجاعانه وارد ميدان جهاد و شهادت مي‌کند، تعالي روحي است و البته جهاد، خود بستر تعالي روحي را چنان مهيا مي‌کند که عارف در خارج از ميدان جهاد، سال‌هاي متمادي يعني دهه‌ها بايد با انواع رياضت‌ها به آن برسد و در آخر هم معلوم نيست به مقصد برسد. در واقع، اين خاصيت جهاد خالصانه در راه خداست.
    نکته‌اي که بايد بدان توجه داشته باشيم، اين است که خون شهيد ضايع نمي‌شود. يعني امکان ندارد که عده‌اي خالصانه وارد ميدان جهاد بشوند و خدا را ياري کنند و در اين راه به درجه رفيع شهادت نائل شوند، اما ثمره حرکت آنها پيروزي نباشد. قرآن مجيد در سوره توبه آيه 52 مي‌فرمايد: »قل هل تَربَّصون بنا الا احدي الحُسنَيَين« يعني آيا براي ما وقوع يکي از دو نيکي را انتظار داريد؟
    به بيان ديگر، در جهاد الهي، يا پيروزي ظاهري به دست مي‌آيد و يا شهادت که شهادت در راه خدا، ارزشمندترين چيزي است که انسان مي‌تواند به آن دست يابد. ضمن آنکه بحث بر سر اين است که شهيد ممکن است در ظاهر شکست خورده باشد اما در باطن پيروز است و حتي به برکت خون او زمينه پيروزي ظاهري را نيز براي جريان حق مهيا مي‌کند همچنانکه خداوند وعده داد: ان تنصرالله ينصرکم. يعني امکان ندارد خدا را ياري کنيد و خدا شما را ياري نکند. در چنين شرايطي، عده‌اي در اين دنيا همواره طالب شهادتند.
    قرآن مجيد در سوره احزاب آيه 23 مي‌فرمايد:» مِن المؤمنين رجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا الله عليه فَمِنهُم مَن قَضي نَحبَه و مِنهُم مَن يَنتَظِر و ما بَدّلوا تبديلا« يعني در ميان مؤمنان مرداني هستند که بر سر عهدي که با خدا بستند صادقانه ايستاده اند؛ بعضي پيمان خود را به آخر بردند (و در راه خدا شربت شهادت نوشيدند) و بعضي ديگر در انتظارند و هرگز تغيير و تبديلي در عهد و پيمان خود ندارند. و بر اساس اين آيه شريفه، معلوم مي‌شود که پاسداري از حق براي مؤمنين يک عهد و پيمان الهي است.
    از طرف ديگر، شهدا هم از آن طرف، به کساني که هنوز به شهادت نرسيده اند بشارت مي‌دهند که اگر در اين راه وارد شويد، نه از غم خبري هست و نه از نگراني؛ همه اش نعمت است. »و يستبشرون بالذين لم يلحقوا بهم من خلفهم الا خوف عليهم و لا هم يحزنون « (سوره آل عمران آيه 170) معلوم است که شهدا چشم انتظار دوستانشان هستند که زودتر به آنها ملحق شوند. پس توجه داشته باشيد که طلب شهادت، در اسلام موضوعيت دارد.
    پيامبر اکرم (ص) مي‌فرمايند: »مَن طَلَبَ الشَّهاده صادقاً اُعطيها و لَو لم يُصبه « يعني کسي که صادقانه از خداوند طلب شهادت بکند خداوند او را به مقام شهدا مي‌رساند حتي اگر شهيد نشود. يا حضرت در جاي ديگر مي‌فرمايند:» مَن سَألَ الله تعالي الشَّهاده بِصِدق بَلَّغَهُ الله تعالي مَنازِل الشُّهداء و اِن مات علي فراشه « يعني کسي که از خداوند صادقانه طلب شهادت بکند، خداوند او را به مقام شهدا نائل مي‌فرمايد حتي اگر در بستر بميرد. و ما اين افراد را در زندگي خودمان زياد ديده ايم. مانند کسي مثل شهيد قاسم سليماني که اينگونه عاشق شهادت بود و نهايتاً هم به آرزويش رسيد و رهبر معظم انقلاب در مورد وي فرمود »سال‌ها مجاهدت مخلصانه و شجاعانه در ميدان‌هاي مبارزه با شياطين و اشرار عالم، و سال‌ها آرزوي شهادت در راه خدا، سرانجام سليماني عزيز را به اين مقام والا رسانيد و خون پاک او به دست شقي‌ترين آحاد بشر بر زمين ريخت. شهادت پاداش تلاش بي‌وقفه‌ي او در همه‌ي اين ساليان بود.«
    به گزارش امانت به نقل از مهر،چه بسا يکي از معاني »و نُصرَتي لَکُم مُعِدَّه « که خطاب به اهل بيت (ع) خصوصاً امام زمان ارواحنا فداه عرض مي‌کنيم، همين باشد که انسان خود را هميشه براي پاسداري از دين خدا آماده نگه دارد و کسي که طالب شهادت است، در بالاترين سطح از آمادگي قرار دارد. به بيان ديگر، انسان به قدري آمادگي ياري رساني به امام خود را دارد که با روح بلند خود دائماً چشم به راه شهادت است و براي نوشيدن شربت شهادت لحظه شماري مي‌کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی