در حال بار گذاری
امروز: جمعه ۲۸ تير ۱۳۹۸

دین و اندیشه > اعصاب نداريد، نهي از منکر نکنيد!

رضا دانشمندي گروه دين و انديشه:هر روز در شبکه‌هاي اجتماعي، صحنه‌هاي جدال و درگيري لفظي مردم بر سر پوشش و حجاب منتشر مي‌شود، خشونتي که اگر مهار نشود مي‌تواند آثار جبران‌ناپذيري داشته باشد.

    گروه دين و انديشه:هر روز در شبکه‌هاي اجتماعي، صحنه‌هاي جدال و درگيري لفظي مردم بر سر پوشش و حجاب منتشر مي‌شود، خشونتي که اگر مهار نشود مي‌تواند آثار جبران‌ناپذيري داشته باشد.
     گويا دوستانِ نادان و دشمنانِ دانا در پيماني ناميمون دست به‌دست هم داده‌اند تا بر آتش خشونت و کينه‌ورزي بدمند، پيوندهاي اجتماعي نه‌چندان مستحکم ما را بيش از پيش بگسلند و جامعه را دو پاره کنند. مانند بسياري از فرائض ديني که به‌دست زهدفروشانِ تُرش‌رو بدل به پوستينِ وارونه مي‌شود، اجراي نامناسب و ناآگاهان? »امر به‌معروف و نهي از منکر« هم به‌جاي اصلاح، ويران‌گر مي‌شود. آن سوي آب هم مشتاقانِ فروپاشيِ ايران، آتشِ اين نزاع را تيزتر مي‌کنند.  شايد به سبب حساسيت اين فريضه، بنيانگذار جمهوري اسلامي دستِ‌کم در دو اثرشان به ويژگي‌هايِ آمران به معروف و ناهيان از منکر مي‌پردازد. (پيشتر در مطلب »نهي از منکر به سبک مرحوم يعقوبي قائني« به تحريرالوسيل? امام(ره) پرداختم).
    *امر به معروف از وجه? رحمتِ رحيميّه است
    از نظر امام خميني(ره)، آمر به معروف و ناهي از منکر بايد به لياقت و صلاحيت لازم براي اجراي اين فرمان الهي رسيده باشد تا امر و نهي‌اش اثرگذار شود: »و چون قلب خود را رحماني و رحيمي يافتي، به‏‎ ‎‏امر و نهي و ارشاد قيام کن تا دل‌هاي سخت را برقِ عاطف? قلبت نرم کند و آهنِ‏‎ ‎‏قلوبْ به موعظ? آميخته با آتش محبتت ليّن گردد«.اين ورزيدگي معنوي شامل حسّ رحمت، ‎‏شفقّت و انسان‌دوستي مي‌شود و اگر با اين آمادگي، ارشاد‎ ‎صورت گيرد آن‌گاه بيان رحيمانه اثربخش مي‌شود. براي نمونه، آمر به معروف و ناهي از منکر نبايد به دنبال «خودنمايي و خودفروشي و تحميل امر‏‎ ‎‏و نهي» خود باشد.
     اما اگر امر به معروفِ انسانِ نادان، از‏‎ ‎‏روي خواهش نفساني و تصرّف شيطاني باشد، »نتيج? معکوسه‏‎ ‎‏حاصل مي‌شود و براي يک امر و نهي جاهلانه چند منکر سربار شود«.
    *دوري از قرآن
    در کتاب »آداب نماز«، امام خميني(ره) پس از بيان داستان زندگي »موسي بن عمران« و امتحانات و تربيت‌هاي روحاني او، مي‌پرسد هدف پروردگار از پرورش اين پيامبر الوالعزم چه بود و پاسخ مي‌دهد: دعوت و هدايت و ارشاد و نجات دادن يک نفر بند?‏‎ ‎‏طاغيِ ياغي که کوس ‏‏»اَنَا رَبُّکُمُ الاْعْلي« مي‌کوفت، و آن همه در ارض‏‎ فساد ‎‏مي‌کرد.  
    »ممکن بود خداي تعالي او را به صاعق? غضب بسوزاند، ولي رحمتِ‏‎ ‎‏رحيميّ? براي او دو پيغمبر بزرگ مي‌فرستد، و در عين حال سفارش او را‏‎ ‎‏مي‌فرمايد که با او با کلام نرم ليّن گفت‌وگو کنيد؛ باشد که به ياد خدا افتد و از‏‎ ‎‏کردار خود و عاقبت امر بترسد«.
    امام خميني(ره) به صراحت مي‌گويد: «اين دستور امر به معروف و نهي از منکر‏‎ ‎‏است»؛ اين کيفيت ارشاد مثل فرعون طاغوت است و تأکيد مي‌کند: اکنون تو نيز که‏‎ ‎‏مي خواهي امر به معروف و نهي از منکر کني و خلق خدا را ارشاد کني، از اين‏‎ ‎‏آيات شريف? الهيّه، که براي تذکّر و تعلّم فرو فرستاده شده، متذکّر شو و تعلم‏‎ ‎‏گير ـ با قلب پُر از محبّت و دل باعاطفه با بندگان خداوند ملاقات کن و خير آن‌ها‏‎ ‎‏را از صميم قلب طالب شو.
    *طريقي جز محبّت وجود ندارد
    به گزارش امانت به نقل از خبر آنلاين،امام خميني(ره) به سنّتِ اهل علم، جواب سؤال مقدّري را هم بيان مي‌کند تا هيچ بهانه و دست‌آويزي براي خشونت‌ورزي (به نام امر به معروف و نهي از منکر) باقي نماند و تذکّر مي‌دهد: و اين وادي غير از وادي »بغض في‌اللّه و حبّ في‌اللّه« است که انسان بايد‏‎ ‎‏با اعداء دين عداوت داشته باشد؛ چنانچه در روايات شريفه و قرآن کريم وارد‏‎ ‎‏است. به قول حافظ شيرازي:
    خلل‌پذير بود هر بنا که مي‌بيني
    مگر بناي محبّت که خالي از خلل‌ست

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی