در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸

تندرستی > هشدار سني برنامه هاي تلويزيوني بيشترجنبه تبليغي دارد

محمدصادق عابديني گروه فرهنگي:رئيس سازمان سينمايي در احکامي 30 نفر را مأمور رده‌بندي سني فيلم‌هاي سينمايي کرد، اگرچه شيوه رده‌بندي سني فيلم‌ها ايرادات زيادي دارد، اما سازمان سينمايي اقدامي عملي براي تعيين درجه‌بندي فيلم‌هاي سينمايي انجام داد.

    گروه فرهنگي:رئيس سازمان سينمايي در احکامي 30 نفر را مأمور رده‌بندي سني فيلم‌هاي سينمايي کرد، اگرچه شيوه رده‌بندي سني فيلم‌ها ايرادات زيادي دارد، اما سازمان سينمايي اقدامي عملي براي تعيين درجه‌بندي فيلم‌هاي سينمايي انجام داد.
    حال بايد ديد آيا تلويزيون که جامعه مخاطب بسيار بالاتري از سينما دارد نيز تن به رده‌بندي سني خواهد داد؟
    دکتر علي اصغرکيا، استاد ارتباطات دانشگاه علامه چندي پيش مقاله‌اي پژوهشي با عنوان »نظام درجه‌بندي برنامه‌هاي تلويزيوني در امريکا، فرانسه، مالزي و ترکيه« منتشر کرد،  به بهانه بررسي رده‌بندي سني برنامه‌هاي تلويزيوني گفت‌وگويي با وي داريم.
    *رده‌بندي سني برنامه‌هاي تلويزيوني در دنيا چقدر سابقه دارد؟
    تقريباً از دهه‌هاي 80 و 90 در اکثر کشور‌هاي غربي و حتي چند کشور اسلامي، کار رده‌بندي سني محتواي تلويزيوني آغاز شد. در هر کشور رنکينگي براي مخاطب برنامه‌ها طراحي شد و علائم و نشانه‌هايي براي مشخص کردن اين رده‌بندي شکل گرفت که بر اساس رنگ، عدد و نماد مشخص مي‌کرد هر برنامه براي چه گروه سني ممنوع يا مجاز است.
    *وقتي صحبت از رده‌بندي سني فيلم يا برنامه تلويزيوني مي‌شود، شايد اين تصور پيش بيايد که منظور از رده‌بندي محدوديت براي پخش تصاوير غيراخلاقي است، آيا رده‌بندي صرفاً براي اين منظور است؟
    خير، رده‌بندي سني حتي براي فيلم‌هاي آموزشي، محتواي فرهنگي و حتي در انيميشن‌ها نيز اعمال مي‌شود. در کارتوني که در آن خشونت، استفاده از سلاح و حتي کتک‌کاري ميان اعضاي خانواده و به کار بردن الفاظ خاص وجود دارد نيز رده‌بندي سني اعمال مي‌شود.
    *گفته مي‌شود، چون در برنامه‌هاي صداوسيما مسائل غيراخلاقي از جمله برهنگي پخش نمي‌شود، پس رده‌بندي هم کارکرد واقعي ندارد، با اين حرف موافقيد؟
    درست است که در برنامه‌هاي صداوسيما، فيلم‌هاي داراي صحنه‌هاي غيراخلاقي سانسور مي‌شوند ولي در مقابل ما برنامه‌هاي متعددي داريم که در آن خشونت به شکل عريان نمايش داده مي‌شود. براي نمونه چند سال پيش برنامه‌اي تحت عنوان »شوک« از تلويزيون پخش مي‌شد که در آن موضوعات اجتماعي به صورت مستند بررسي مي‌شد. بار‌ها در آن برنامه شاهد پخش تصاوير درگيري‌هاي خياباني و دزدي با سلاح بوديم که همگي مصداق خشونت هستند، حتي چند روز پيش که بحث کشتن سگ‌هاي ولگرد در اخبار پيش آمد، تصاوير آن در داخل بدون محدوديت سني پخش شد.
    *يکي از ايراداتي که تلويزيون وارد است اين است که به خشونت‌هاي لفظي و تصويري و بدآموزي‌هاي ديگر اعتنايي نمي‌شود!
    درست است که محتواي غيراخلاقي و پوشش‌هاي نامناسب از برنامه‌هاي صداوسيما سانسور مي‌شود، اما اين به آن معنا نيست که هر برنامه‌اي که از شبکه‌هاي تلويزيوني پخش مي‌شود مناسب همه گروه‌هاي سني است. همين که صداوسيما اقدام به ايجاد شبکه‌هاي تخصصي کرده است خودش به رده‌بندي سني مخاطب کمک مي‌کند، ولي درباره برنامه‌هاي شبکه‌هاي سراسري بايد رده‌بندي علمي انجام شود، حتي برنامه‌اي مانند »عصر جديد« که همه نوع مخاطب از کودک خردسال تا افراد سالخورده به تماشاي آن مي‌نشستند، مناسب همه رده‌هاي سني نبود.
    *در يک سريال تلويزيوني صحنه‌اي از خفه کردن يک زن پخش شد و همزمان با پخش علامت »??12-« در صفحه نقش بست و بعد از آن حذف شد، آيا در دقيقه 90 بايد اين اطلاع‌رساني انجام شود؟
    در يک اطلاع‌رساني استاندارد بايد پيش از شروع يک برنامه يا فيلم و سريال به مخاطب اطلاع داده شود که محتواي آن براي چه گروه سني مناسب يا نامناسب است و علامت‌هاي به کار گرفته شده يا رنگ‌ها اين هشدار را به بيننده نشان بدهند که آگاهي داشته باشد، در اين مورد قطعاً نمي‌توانسته مخاطب در يک سکانس خاص تصميمش را براي تماشاي برنامه عوض کند.
    *آيا در صداوسيما رده‌بندي سني برنامه‌ها به شکل علمي است؟
    کار پژوهشي که من با کمک يکي از مديران صداوسيما انجام داديم و منجر به مقاله‌اي شد، بر همين اساس بود که پيشنهادات علمي براي رده‌بندي سني انجام شود. ما حتي پيشنهاد‌هايي براي طراحي نماد‌ها و استفاده از علائم و اعداد داديم که متناسب با شرايط صداوسيما باشد. قرار بود رده‌بندي سني برنامه‌هاي تلويزيوني با کمک دانشگاه‌ها انجام شود.
    اين رده‌بندي در زماني موفق خواهد شد که به همه دستگاه‌هاي رسمي کشور ابلاغ شود و شوراي نظارت بر صداوسيما نيز بر اعمال آن نظارت کند تا به يک استاندارد برسيم.
    *در سينما رده‌بندي سني به نوعي ابزار تبليغاتي و جلب توجه تبديل شده بود  احتمالش هست در تلويزيون نيز چنين کارکردي داشته باشد؟
    بله احتمالش وجود دارد که جنبه تبليغاتي به خود بگيرد. ما در جامعه نيز شاهد چنين رفتار‌هايي هستيم که مثلاً از »ورود آقايان ممنوع« يا »ورود بانوان ممنوع« به دنبال جهت‌دهي و جلب توجه افراد استفاده شده است. اين در حالي است که در بيرون از ايران نگاه به چنين هشدار‌هايي متفاوت است و کارکرد آن‌ها صرفاً هشدار به مخاطب است.
    *در ايران عده‌اي بر اين باور هستند که در خارج از ايران نسبت به مسائل اخلاقي کم‌توجهي وجود دارد، شما در استراليا تحصيلات دکتراي رسانه داشته‌ايد، آيا چنين برداشتي داريد؟
    فرهنگ ما با آن‌ها متفاوت است، حتي برخورد يک پدر با فرزندش مي‌تواند مصداق اهانت باشد و کار را به پليس بکشاند و براي همين جر و بحث‌هاي خانوادگي در تلويزيون هم رده‌بندي سني مي‌شود. در استراليا اکثريت جامعه کاتوليک است و از دهه 90 که اينترنت متداول شد، نظارت خانواده‌ها روي اينترنت و استفاده فرزندان از آن زياد شد، به طوري که نوجوان در يک اتاق ويژه زير نظر خانواده حق داشت از اينترنت استفاده کند. اگر ما اين موضوع را در ايران اعمال مي‌کرديم عده‌اي فکر مي‌کردند کنترل روي اينترنت را سياسي کرده‌اند. در آنجا استفاده از محتواي پورنوگرافيک به شدت ضداخلاق و عفت شمرده مي‌شود و گروه‌هاي سني تحت نظارت شديد خانواده و دولت هستند، اما در ايران ما نتوانسته‌ايم فضاي مجازي را کنترل کنيم و نظام ارتباطي منظمي براي استفاده از فناوري ارتباطات نداشته‌ايم.
    *آيا اين توجه درباره استفاده از محتواي تلويزيوني هم وجود دارد؟
    به گزارش امانت به نقل از تابناک،در آنجا شبکه‌هاي تلويزيوني دسته‌بندي شده‌اند و اينگونه نيست که هر شبکه‌اي براي همه افراد مناسب باشد، حتي شبکه sbs که فيلم‌هاي آموزشي و مستند پخش مي‌کند، پيش از شروع فيلم‌ها با زيرنويس به مخاطب اعلام مي‌کند که محتواي آن براي چه گروه سني مناسب است، ولي ما تا امروز در ايران مي‌بينيم که در فيلم‌ها و سريال‌ها انواع شوخي‌ها و رفتار‌ها انجام مي‌شود و همه خانواده آن را تماشا مي‌کنند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی