در حال بار گذاری
امروز: چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷

تندرستی > روانشناسي رشد کودک وسه اصل مهم

گروه تندرستي:در روانشناسي رشد سه اصل مهم مطرح است.

    گروه تندرستي:در روانشناسي رشد سه اصل مهم مطرح است.
    اول اين سه اصل را بيان مي کنيم، سپس بر اساس اين سه اصل دوران رشد را تعريف مي کنيم.
    1. اصل اول در روانشناسي رشد اين است که رشد يک جريان بهم پيوسته و مرتبط است. اين را از چه جهت عرض مي_کنم؟ بخاطر اينکه فکر نکنيم مثلا کودکي، يک دوران است؛ نوجواني، يک دوران است؛ جواني، يک دوران است. همه اين دوره ها به هم مرتبط هستند. يعني اگر کسي فرزند جوان دارد، جواني اين شخص به اين مربوط است که چه نوجواني اي داشته است. اينکه اين نوجواني را چگونه سپري کند، بستگي دارد که کودکي اش را چگونه سپري کرده است. اين مسئله حتي به دوران قبل از ازدواج بر مي گردد! يعني الان شخصيت دختر و پسرهاي جوان مجرد تعيين مي کند چه فرزندي در آينده خواهند داشت. بدين ترتيب رشد يک جريان به هم پيوسته است.
    بعضي افراد يک يا دو مرحله را ناديده مي_گيرند. اين افراد يک مرتبه مي گويند: »من مي خواهم اين کار را بکنم و اين رفتار را داشته باشم«. اين شخص رفتار ديگري دارد، اين مسائل به هم پيوسته است. جريان کودکي با جريان نوجواني با جريان جواني همگي به يکديگر پيوسته هستند و حَتّي به قبل تر از اين دوران ها نيز پيوسته اند.
    در روانشناسي مراحل رشد را بدين شکل تقسيم بندي مي کنند، بر اساس اين اصل  مراحل رشد حدودا هشت يا نه مرحله مي_شود. به مرحله اول، مرحله پيش از تولّد مي گويند؛ جالب اين است که روانشناسي هم به رشد قبل از تولد قائل است. ما فکر مي_کنيم مسائلي که در مورد پيش از تولد گفته مي شود، موضوعات اعتقادي و ديني است؛ خير، در بحث روانشناسي مرحله پيش از تولد داريم.
    مرحله بعدي، مرحله تولد تا شش سالگي است، بعد از آن شش سالگي تا دوازده سالگي، دوازده تا بيست سالگي است البته مراحل بعدي شامل بيست تا سي و سي تا پنجاه و شصت تا شصت و پنج سالگي به بالا مي شود که موضوع بحث ما نيست. ولي آن چيزي که مد نظر ما است اين است که تربيت فرزند معمولاً تا حدود بيست سالگي مطرح مي شود؛ يعني اگر تا بيست سالگي کار تربيت فرزند درست پيش رفته باشد، بعد از آن هم درست پيش مي رود.
    بنابراين مراحل روانشناسي شامل قبل از تولد، تولد تا شش سالگي، شش تا دوازده  دوازده تا بيست سالگي است.
    اما دين مي گويد مراحل رشد عبارت است از: قبل از تولد، تولد تا هفت، از هفت تا چهارده، از چهارده تا بيست و يک سالگي. يعني دين سه مرحله تا هفت ساله براي تربيت قائل است. بازه هايش کمي نزديک بازه هاي سني روانشناسي است ولي کمي متفاوت است. در مراحل تربيتي دين يک مرحله هفت ساله اول هست، يک هفت ساله دوم و يک هفت ساله سوّم تا به مرز بيست و يک برسد. البته دين و روانشناسي بر سر مرحله قبل از اين مراحل با همديگر اتفاق نظر دارند، هر دو مرحله قبل از تولد را هم در نظر مي گيرند.بدين ترتيب هر مرحله مي تواند کمک مرحله بعد باشد يا آسيب مرحله بعد باشد. يعني اگر شخصي کودکي بد داشته است مي توان منتظر بود که نوجواني خوبي هم نداشته باشد و اگر اين شخص بخواهد دوره نوجواني اش خوب باشد، خيلي بايد زحمت بکشد؛ چون بايد خطاهاي دوره کودکي را هم جبران کند.
     حالا اگر شخصي همه اين مراحل را در مورد فرزندش خطا کرده باشد، قبل از تولد فرزند خطا کرده، رعايت و مراقبت نکرده است، در دوران کودکي هم مراقبت فرزندش را نکرده است، هفت ساله دوم هم توجه نداشته است؛ اکنون که فرزندش هفده ساله شده مي خواهد کاري بکند، کار خيلي سخت است، خيلي زحمت مي خواهد، خدا خيلي بايد کمک کند.
    2. دومين اصل در روانشناسي رشد اين است که رشد داراي الگوهاي تعريف شده و قابل پيش بيني است. رشد داراي الگوهاي تعريف شده است. بعضي افراد يک دفعه با اين مسئله مواجه مي شوند؛ خير، اگر اين افراد کمي مطالعه داشته باشد، انتظار بعضي رفتارها را از فرزندش دارد. من اگر کمي اخبار گوش کنم و جريان هوا را پيگيري کنم، مي دانم فردا باران مي آيد. اين طور نيست که يک دفعه با بارش باران سورپريز شوم، براي مثال ممکن است کسي بگويد: »من يک دفعه در جيب بچه ام فالن چيز را ديدم«، بلکه اين طور نبوده که شما يک دفعه با آن مواجه شويد.اگر مراحل رشد را مطالعه کنيد و آگاهيتان را زياد کنيد، انتظار برخي رفتارها را از فرزندتان داريد. اگر فرزندتان رفتاري را از خود نشان مي دهد، مقتضاي سني وي اين است، آسيب ها و خطرهاي مخصوص سن خود را دارد و کارهاي خاصي براي پيشگيري هايش وجود دارد. اگر چنين کنيم، تعجّب نمي کنيم، شگفت زده نمي شويم  براي مثال اگر بچه اي دو ساله است و مي_خواهد وارد سه سالگي شود، اين را مي دانيد که سه سالگي در بچه ها زمان نافرماني است. به فرض به او مي گوييد: »بيا لباس هايت را بپوشم« مي گويد: »خودم مي خواهم بپوشم« مي گوييد:»بپوش« گريه مي کند، مي_گويد: »تو تنم کن«. سه سالگي زمان نافرماني است.
    در زندگي هم شما اين مسائل را مي دانيد و رعايت مي کنيد، براي مثال وقتي زمستان مي آيد، مي دانيد که زمستان مي آيد و هيچ وقت يک دفعه جا نمي خوريد، مي دانيد هوا سرد خواهد شد، پس احتمالا بارشي خواهد داشت، پس احتمالا بخاري ها را از پيش آماده مي کنيد، دريچه هاي کولر را از پيش مي بنديد، لباس زمستاني را آماده مي گذاريد.
    3. سومين نکته، تفاوت هاي فردي در رشد طبيعي است. با اينکه رشد در کودکان يک اصول کلي و يک فرمول هاي کلي دارد، يعني همه بچه هاي دو ساله خصوصيتي دارند، همه بچه هاي هشت ساله، همه هيجده ساله ها، ويژگي هاي شخصيتي خاص سن خود را دارند، براي مثال همه نوجوان ها ميل به اين دارند که به يک گروهي متعلّق شوند، دوست ندارند زير سايه پدرشان باشند، از آن به بعد يک نوع استقلال ديگري را مي طلبند؛ اين خصوصيات و رفتارها با اينکه يک فرمول هاي تعريف شده اي دارند اما هر کسي خصوصيت خودش را دارد. چرا؟ چون وراثت اين بچه ها متفاوت است.
    به گزارش امانت به نقل از ميگنا،اين مسئله به چه منظوري گفته مي شود؟ از اين نکته سوّم چه استفاده اي مي شود؟ استفاده اول اين است که نبايد انتظار داشت همه کودکان همه کارهايشان مثل هم باشد. براي مثال چون بچه اي ديگر در سن يک سالگي حرف مي زند، پس بچه من هم بايد يک سالگي حرف بزند؛ خير، در اين مسئله وراثت و ژنتيک مهم هستند. در همين مثال اگر خود من در شش سالگي به حرف افتادم، در نتيجه بچه من نيز از طريق وراثت تحت تاثير خصوصيات من است.
    مثال ديگر اينکه چون بچه اي ديگر دستشويي اش را مي گويد، بچه من هم بايد بگويد. پس گاهي اوقات به علت اينکه ما به تفاوت هاي فردي توجهي نمي کنيم، همان فشار را به بچه خودمان مي آوريم، مي خواهيم او هم در همان سن به همان قابليت برسد؛ در صورتي که اصلا بچه من روحيه، ژنتيک و وراثتش متفاوت است.
    نکته دوم در خصوص استفاده از همين نکته سوم اين است که براي همه کودکان نمي شود از رفتارهاي مشابه استفاده کرد. خيلي چيزها شبيه هم است و قوانين معلومي دارند اما هر کودکي نيز قوانين خاص خودش را دارد. گاهي هر کودکي قلق هاي خودش را دارد. اصول کلي ثابت است و قلق هر بچه اي نيز با بچه ديگر متفاوت است و پدر و مادر آگاه و فهميده با مطالعه قلق هاي فرزندشان را پيدا مي کنند.استفاده ديگر از اين نکته اين است که خود اين تفاوت به بچه شخصيت مي دهد. دوست دارد شخص متفاوتي باشد.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی