در حال بار گذاری
امروز: دوشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۷

تندرستی > تغذيه نامناسب و صدماتي که به جسم و روان وارد مي‌کند

گروه تندرستي: تغذيه موضوع بسيار مهمي است؛ آن‌قدر که مي‌تواند بر جسم و ذهن هم تأثير‌گذار باشد. خوردن هر ماده غذايي با حس خاصي توأم است؛ حسي که باتوجه به عوامل مختلف و همچنين نوع مزاج و طبع هر کس باعث خشنودي يا ناخشنودي او مي‌شود.

    گروه تندرستي: تغذيه موضوع بسيار مهمي است؛ آن‌قدر که مي‌تواند بر جسم و ذهن هم تأثير‌گذار باشد. خوردن هر ماده غذايي با حس خاصي توأم است؛ حسي که باتوجه به عوامل مختلف و همچنين نوع مزاج و طبع هر کس باعث خشنودي يا ناخشنودي او مي‌شود.

    انتخاب تغذيه درست چيزي است که بايد از کودکي آموزش داده شود و داشتن الگوي مناسبي براي تغذيه با توجه به شرايط سني هر فرد در خانواده شکل مي‌گيرد.اغلب شاهد آن هستيم که در يک خانواده بيشتر افراد دچار اضافه وزن هستند و عادات غذايي نامناسب آنها چنين چيزي را رقم زده است. حتي نوع خريد موادغذايي هم در ميزان پايبندي افراد به ادامه رژيم غذايي درست مؤثر خواهد بود. وقتي انواع تنقلات و نوشابه‌هاي گازدار و شيريني در خانه فراهم باشد رژيم گرفتن و نخوردنشان هم سخت‌تر است.اما چطور بايد مصرف مواد غذايي ناسالم را تا حد امکان تقليل داد و رژيم غذايي نامناسب باعث چه خطراتي خواهد شد؟ براي آگاهي يافتن بيشتر از اين مطالب با دکتر پيام فرحبخش- متخصص تغذيه باليني و رژيم درماني- گفت‌وگو کرده‌ايم.
    *توجه به تغذيه
     اين روزها بيشتر ما به فکر درست غذا خوردن، مصرف سبزيجات و لبنيات به‌جاي تنقلات و فست‌فودها و چگونگي رعايت آن هستيم. ضمن اينکه حجم بالايي از آگهي‌هاي تبليغاتي هم به چگونه لاغر شدن، داشتن اندام مناسب به‌وسيله انواع و اقسام وسايل و رژيم‌ها و شيوه‌هاي مختلف اختصاص دارد. اما معمولا نتيجه چنداني از اين همه تصميم‌ها و راه‌حل‌هاي مختلف حاصل نشده و هنوز تعداد افرادي که اضافه وزن دارند هم چندان کم نشده است.بسياري از افرادي که با وزن بالا به پزشک مراجعه مي‌کنند افرادي هستند که مي‌خواهند وزنشان کم شود، چون اين موضوع واقعا آزارشان مي‌دهد. حتي علت افزايش وزن خود را اختلالات خلقي مي‌دانند. مثلا بعضي افراد که برنامه غذايي مشخص و منظمي ندارند به دلايل مختلف شام و ناهار‌شان را حذف مي‌کنند، گاهي بي‌اشتها هستند و بعضي اوقات هم (باتوجه به شرايط روحي مختلف) به‌شدت به غذا خوردن رو مي‌آورند.اين اشخاص معمولا عصبي هستند و در واقع مي‌توان گفت زمان کمي را به‌خود اختصاص مي‌دهند و دائم خودشان را فداي کار، خانواده، دوستان، بچه‌ها و... مي‌کنند. همچنين چون توجه زيادي به‌خودشان ندارند در نتيجه به سلامتي تغذيه هم اهميتي نمي‌دهند. همين موضوع باعث چاقي و اضافه‌وزن آنها مي‌شود و سلامتشان را به خطر مي‌اندازد. اين موضوع باعث مي‌شود خود را کاملا ناتوان احساس کنند، ضعيف و شکننده شوند و به همين دليل علاوه بر مشکلات تغذيه‌اي مشکلات ديگري هم داشته باشند و به مشاور روانپزشکي مراجعه کنند.
    *ارتباط خلق و خو با تغذيه
    ذهن و روان انسان، چگونگي عملکردش و ارتباط آن با خلق و خو روند بسيار پيچيده‌اي دارد. در واقع خود انسان هم موجود بسيار پيچيده و پر رمز و رازي است. البته خلق و خوي ما تحت‌تأثير هورمون‌هاي مختلف قرار دارند. چند ميانجي يا واسطه عصبي باعث تغيير در خلق و خو مي‌شوند؛ مانند نوروپونفرين، دوپامين و سروتونين. هنگامي که بين اين واسطه‌هاي عصبي تعادل برقرار باشد شخص در وضعيت طبيعي قرار دارد اما وقتي تعادل آنها به هم بخورد فرد دچار خشم، اضطراب، افسردگي و زودرنجي مي‌شود.تغيير خلق‌وخو در ارتباط با مواد غذايي گاهي براي مدتي کوتاه و در بعضي مواقع هم طولاني و ادامه‌دار است. ولي عادات نامناسب غذايي معمولا يک‌شبه به‌وجود نمي‌آيند و اغلب ريشه در کودکي ما دارند. اگر خودمان را عادت بدهيم که هر وقت احساس ضعف مي‌کنيم و به‌نظرمان مي‌آيد قند خونمان پايين است، مواد شيريني مثل نوشابه‌هاي گازدار، بستني يا انواع شيريني بخوريم، قند خونمان به‌سرعت بالا مي‌رود و بعد از مدتي هم به‌سرعت پايين مي‌آيد. وقتي هم قند خون به‌سرعت پايين مي‌آيد امکان دارد زودتر عصبي شويم، ضربان‌قلب مان تندتر بزند يا پرخاشگر شويم. اما اگر عادت کنيم هنگام گرسنگي از کربوهيدرات‌هاي حاوي فيبر استفاده کنيم کمتر دچار نوسانات شديد در قند خون، خلق‌وخو و رفتارهايمان مي‌شويم. از مواد غذايي که حاوي کربوهيدرات‌هاي حاوي فيبر هستند مي‌توانيم به غلات کامل، جو دوسر، سيب‌زميني، برنج قهوه‌اي، حبوبات، سبزيجات و ميوه‌ها اشاره کنيم.البته بهترين منابع حاوي فيبرها؛ سبوس برنج، گندم و جو، عدس، نخود، انواع لوبيا، سيب، گلابي، زردآلو، گريپ‌فروت، موز، هلو، پرتقال، کلم بروکلي، هويج، سيب‌زميني و پياز هستند.
    *عصبي نشويم !!
    تأثير تغذيه بر سلامت ذهن و جسم به‌حدي است که مصرف بالاي بعضي مواد غذايي باعث مي‌شود کم‌حوصله، حساس و زود‌رنج يا پرخاشگر و عصبي شويم.مصرف غذاهاي آماده و فست‌فودها علاوه بر اينکه سلامت ما را به خطر مي‌اندازد ما را عصبي و بي‌حوصله‌تر هم مي‌کند.
    استفاده بيش از حد خوراکي‌هايي مثل چيپس و پفک، پيتزا، سوسيس و کالباس و انواع فست‌فود‌ و نوشابه‌هاي گازدار هم علاوه بر اينکه سودا را در خون ما افزايش مي‌دهد باعث مي‌شود خون غليظ‌تر و تيره‌تر شود. حتي ممکن است خواب ما را هم پريشان و ناآرام کند.ولي بعضي مواد غذايي توليد خون را بيشتر مي‌کنند؛ مثلا حرارت بدن افرادي که زياد گوشت گوسفند يا چربي و شيريني‌جات مصرف مي‌کنند بيشتر مي‌شود. ضمن اينکه افراد با مصرف بيش از حد اينگونه مواد غذايي دچار افزايش خشم و عصبانيت‌هاي غيرقابل کنترل مي‌شوند که ممکن است حتي مخاطراتي هم به‌دنبال داشته باشد.ما با تغيير در عادات غذايي و انتخاب تغذيه سالم مي‌توانيم مشکلاتمان را برطرف يا در مواردي نيز از دارو استفاده کنيم. البته شايد گاهي هم احتياج به مشاوره با متخصص داشته باشيم تا از انتخاب درست برنامه غذايي مطمئن شويم.
    *موادغذايي آرامش‌بخش
     با توجه به اينکه بعضي از اسيد‌هاي آمينه پيش‌سازي‌ براي واسطه‌ها يا ميانجي‌هاي مغزي مي‌شوند مي‌توانند احساس شادماني را در ما بيشتر کنند. او مي‌تواند 40درصد از اين انرژي را از ميوه‌ها، سبزيجات، غلات و حبوبات به‌دست بياورد و فقط 10درصد آن را از طريق نان، برنج سفيد، شکر، شيريني، نوشابه، شربت، مربا، ژله و کيک تأمين کند.معمولا افراد با چنين تغذيه‌اي خلقي پايدار و آرام‌تر خواهند داشت چون تعادل هورمون‌هاي عصبي به‌هم نمي‌خورد.پروتئين‌ها هم منبع مهمي از تأمين انرژي هستند. هر چقدر پروتئيني که مصرف مي‌کنيم خواص بيولوژيکي مطلوب‌تري داشته باشد، بيشتر به ساخت واسطه‌ها يا ميانجي‌هاي هورموني مغز ما کمک مي‌کند و باعث مي‌شود خلق و خوي بهتري داشته باشيم.
    بهترين منابع پروتئيني براي ما سينه مرغ يا بوقلمون، ماهي و غذاهاي دريايي، گوشت گوساله، تخم‌مرغ، ماست و شير کم‌چرب، شير سوياهاي غني شده و حبوبات (لوبيا، عدس و سويا) است.اسيدهاي چرب امگا-3 هم يکي ديگر از منابع مهم تغذيه هستند که بيشتر در منابع غذايي دريايي يافت مي‌شوند؛ مثل ماهي قزل‌آلا، ماهي سالمون، ماهي آزاد و ماهي تن.اين مواد مي‌توانند مانع بروز افسردگي شوند، حتي امروزه ثابت شده مصرف اسيد‌هاي چرب امگا-3 به مقابله با افسردگي کمک مي‌کند و افراد افسرده علاوه بر داروهاي خود مي‌توانند از امگا-3 هم استفاده کنند.تحقيقات نشان مي‌دهد که مصرف ويتامين »دي«در بهبود اختلالات خلقي مؤثر است. چون باعث افزايش سطح سروتونين (ميانجي يا واسطه عصبي مرتبط با خلق و خو) در بدن مي‌شود.ويتامين دي براي افراد مبتلا به افسردگي‌هاي فصلي هم مؤثر است. از مواد غذايي حاوي ويتامين دي مي‌توان به ماهي‌هاي سالمون، ساردين، شير، زرده تخم‌مرغ، قارچ و کره مارگارين اشاره کرد. ضمن اينکه قرار گرفتن در معرض نور خورشيد بيش از هر ماده غذايي ديگري در تأمين ويتامين دي مؤثر است.خانواده ويتامين »ب«هم ازجمله ويتامين‌هاي مهم دررابطه با خلق و خو هستند؛ اسيد فوليک و ويتامين‌ب12. چون اين ويتامين‌ها در ساخت سروتونين که بر خلق ما تأثير مثبتي دارند نقش مهمي بازي مي‌کنند.
    به گزارش امانت به نقل از پايگاه خبري فانوس،منابع غذايي حاوي اسيد فوليک شامل غلات کامل، عدس، لوبياي چشم بلبلي، سويا، ترب سبز، اسفناج، خردل، هويج، کلم بروکلي، تخمه آفتابگردان، سبوس گندم، پرتقال، توت فرنگي، شاتوت، گل‌کلم، ذرت، نان سبوس‌دار و پاستا با غلات کامل است.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی