در حال بار گذاری
امروز: شنبه ۱۴ تير ۱۳۹۹

تندرستی > ايلاخير چرشنبه‌لرين ميفولوژي قايناقلاري

محمدرضا اسماعيل زاده آناديليميز:هر بير خالقين تاريخين‌ده عصرلرين سيناغيندان چيخميش ، اؤزونه¬مخصوص عادت و عنعنه‌لر کؤک سالميش‌دير. بو گون بو عنعنه‌لر ايچري‌سين‌ده چرشنبه لر و اونلارين کئچيريلمه‌سي ايله باغلي مراسيملر خصوصيله قئيد اولونمالي و اونودولمامالي‌دير.

    آناديليميز:هر بير خالقين تاريخين‌ده عصرلرين سيناغيندان چيخميش ، اؤزونه¬مخصوص  عادت و عنعنه‌لر کؤک سالميش‌دير.  بو گون بو عنعنه‌لر ايچري‌سين‌ده چرشنبه لر و اونلارين کئچيريلمه‌سي ايله باغلي مراسيملر خصوصيله قئيد اولونمالي و اونودولمامالي‌دير. ايلاخير چرشنبه‌لرله باغلي ملاحيظه‌لرده اساس عنصورلارلا علاقه‌لنديريلن هفته‌لرين آرديجيل‌ليغي، دوزومو، ماهيتي و مرامي شرح اولونور. نووروز بايرامينين منشاييني اساساً زرتشتلوکله باغلايان تدقيقاتچي¬لارين فيکرينه گؤره، چرشنبه‌لردن بيرينجي تورپاق، ايکينجي يئل، اوچونجو سو، سونونجو اوددور. اونلار قناعتلريني بئله اساس¬لانديريرلار کي،"نووروزون بيرينجي هفته‌سي تورپاق آييلير. اوتلار قالخير، آغاجلار ياشيل‌لانير، آداملار چؤل ايشلرينه باشلاييرلار. ايکينجي هفته يئل آييلير، کولک اسير، آغاجلار چيچکليير. اوچونجو هفته سو آييلير، آداملار سويون اوستوندن توللانيب آيدينليغا چيخيرلار. دؤردونجو هفته‌ده اود آييلير. آداملار قيشدان قالان آغيرليغي، خسته‌ليگي اود اوستونه تؤکورلر، اوستوندن توللانيب يونگوللشيرلر".
    سون آراشديرمالار، نووروزون منشايينين زرتشتلوكدان چوخ-چوخ قاباقلارلا، باش‌ليجا اولاراق مالدارليقلا، اکينچي‌ليکله، بير سؤزله، تفککور پلانين‌دا ايسه تورکون قديم ميفيک گؤروشلري ايله باغلي اولدوغونو ثبوت ائدير. نووروزون کؤکونون چوخ درين قاتلاردا دايانديغي، اولو اجداديميزين طبيعتده‌کي دَييشيکلري سئزديي، تقويم دوزومونون آرديجيل‌ليغيني آنلاماغا باشلاديغي چاغلارلا سسلشديي آچيق-آيدين گؤرونور. آنجاق چرشنبه‌لرين نؤوبه¬لشمه‌سي ايله باغلي شرح¬لرده بير قدر فرقلي مقاملار نظره چارپير. اگر نووروزدان دؤرد هفته چيخساق، اوندا ازل چرشنبه قيشين شاختالي چاغينا دوشور. تورپاغين اويانماسي، اوسته‌ليک ده قارين آلتين‌داکي اوتلارين جوجرمه‌سي، آغاجلارين يارپاقلاماسي اينانديريجي دئييل. ايکينجي چرشنبه‌ده آغاجلارين چيچکله‌مه‌سي ده يئرينه دوشمور.
    اودون آخير چرشنبه‌ده اويانماسي و آداملارين اؤز آغيرليقلاريني اونون اوستونه تؤکمه‌سي فيکري ده نووروزو اودو مقدس سايان زرتشتلوکله باغلاماق قناعتيني آلت-اوست ائدير.
    فيکرين اؤزون‌ده باشقا بير اويغونسوزلوق دا وار: تورپاغين و هاوانين اويانماسي، ايسينمه‌سي اوچون سبب و واسطه اولمالي‌دير. بو واسطه اود چرشنبه‌سي‌دير کي، او، آخيردا دئييل، سولارين بوزونون سينماسيندان سونرا گلير، يعني ايکينجي‌دير. اونون مطلق شکيلده همين عنصورلاردان اولّده ميدانا گلمه‌سي لازيم‌دير.
     سو چرشنبه‌سي، ياخود ازل چرشنبه
     اولو بابالاريميز حاقلي اولاراق بئله حساب ائتميشلر کي، "سولو ائو آباد، سوسوز ائو برباد اولار". تصادفي دئييل کي، مقدس ايلاخير چرشنبه‌لرين بيرينجي‌سي سو ايله باغلي‌دير. چونکي سو حياتين، جانليليغين، ياشاماغين اساس منبع¬يي‌دير. ميفيک تصووورلرده اولدوغو کيمي، گئرچكليکده ده طبيعتين اويانماسينا تکان وئر‌ن باشليجا قوّه‌دير. سو هر شئيين اَزَ‌لي، باشلانغيچ نقطه‌سي‌دير. بوتون وارليقلارين ميدانا گلمه‌سينه و يئر اوزرينده مؤوجودلوغونا سبب سودور. سوسوز حياتين داوامي مومکون دئييل.
     ماراقلي‌دير کي، سو چرشنبه‌سيندن سونرا اود چرشنبه‌سي گلير. اگر بيرينجي سويوغون سينماسي، قارلارين و بوزلارين اريمه‌سي، سولارين آخيب چايلاري دولدورماسي ايله علاقه¬لنديريليرسه، ايکينجي‌سي اونون سببي کيمي نظره چاتير - اود، ايستي اولماسا قارلار، بوزلار اَريمز. محض اونا گؤره ده اينانجلاردا، آتالار سؤزو و مثللرده سو ايله اود بيرليكده تقديم اولونور: "اودو سو ايله سؤندورمک گوناه‌دير"، ياخود: "سو ايله اودون نه اويونو؟".
    آذربايجان تورکلرينين قديم اينانجينا گؤره، سو آناسي– سو روحو دومانلي هاوادا غفلتاً گؤلدن چيخير و الينده‌کي قيزيل قابدان راستلاشديغي آداملارا دوغرو سو چيليير. دامجيلار کيمين اوستونه دوشسه، او آدام همين گون شرله قارشيلاشير. دوغرودان دا، ائله کي، دومان‌لي هاوادا ياغيش دامجيلاماغا باشلايير، غفلتاً آدامين اوزونه سو دوشنده، ديسكينير، قورخو هيسسي کئچيرير. بيزجه، ديليميزده "گؤزوم سندن سو ايچمير" دئييمي ده همين اينانجلا علاقه¬دار يارانميش‌دير.
    سو آناسي – اومومتورک ميفيک تفککورونون محصلودور و سو روحونا وئريله‌ن آددير. کازان و قربي سيبير تورکلرينده «سوو آناسي»، قاراچايلاردا "سوو آناسي"، سيبير تورکلرينده "سو ييه‌سي" (يعني صاحبي) آدييلا اينسان جيلدينده چاي سولاري اوزرينده گؤرونور، سحرلر دان سؤکولنده آغ، اوزون ساچلاريني قيزيل ديشلي داراقلا دارايير. اونا قارشي حؤرمت‌سيزليک ائديلسه، قوراقليق اولار، اينسانلار ياشايان يئرلري خسته‌ليک بوروير، سو بوتون جانليلاري ديبينه چکر، چاي‌دان کئچنلر بوغولارلار. ميفلرده»سو باباسيـ«، "سو اوشاقلاري" آدلانان روحلارا دا تصادف ائديلير.
    سو روحلارينين بعضيلري آنجاق شر ايشلرين تمثيلچي‌سي کيمي گؤستريلير، گئجه‌لر يولا چيخان ساده لؤح آداملاري آلداديب اؤزلري ايله سويا دوغرو آپاريرلار. شر سو روحلاري اکثر حاللاردا اوزون، داغينيق، گوموشو ساچلي قاري صيفتينده گؤرسنيرلر، اللرينده قيزيل سو قابي و يئکه ديشلي قيزيل داراق توتورلار. باشقيردلارين اينانجينا گؤره، "سو ييه‌سي" دونياداکي بوتون سولارين صاحيبکاري‌دير. او، اؤز بؤيوک عائله‌سي ايله گؤللرين ديبينده يئرلشن ايري داشلارين آلتين‌دا ياشايير. اونون وار-دؤولتي باشيندان آشيب-داشير. لاکين شر روحلاردان فرقلي اولاراق "سو ييه‌سي"نين، ائله‌جه ده قوهوملارينين اينسانلارا هئچ واخت زياني دَيمير. چوخ حاللاردا هميشه آخار بولاقلار و چايلارين منبع‌لري مقدس يئرلر ساييلير.
    سو چرشنبه‌سي مراسيمينده دان يئري سؤکولنده جماعت سو اوستونه گئدير. ايلک نؤوبه‌ده، هامي ال-اوزونو يويور، بير-بيرينين اوزرينه سو چيليير، آرخ اوستون‌دن آتدانيرلار. اسکي ايناما گؤره، سو چرشنبه‌سينده گونشين شفقده گؤروندويو آندان شعالارينين يالاديغي سو تزه و مقدس حساب ائديليردي.
     همين سودا يويونان اوريينده توتدوغو آرزويا چاتيرميش. تدقيقاتچيلارين فيکرينجه، خيضرين ديري‌ليک چشمه‌سيندن سو ايچديي و کوروغلونون قوشابولاق‌دان کؤپوكلو سو گؤتوردويو گون محض ازل چرشنبه اولموش‌دور.
     اولولاريميز سو قيراغين‌دا، بولاق باشيندا، آرخ کناريندا سويا مراجعتله نغمه‌لر اوخويوردولار.
    عموميتله، نغمه‌لرده چوخ حاللاردا آنالار چايلاردان، گؤللردن قوربته دوشن اوغلانلارينين سوراغيني ايستييرلر. "کيتابي-دده قورقود"دا سو اونا گؤره آيدين‌ليق ساييلير کي، تانرينين اوزونو گؤرموش‌دور. بير باياتي‌دا ايسه قيزين اَن عمده آرزوسو سويا چئوريلمكدير. اونون "کاش کي، من سو اولايديم، سو قيزلارين يوکي‌دي" ايستيينده سويون قادين باشلانغيج اولماسينا اشاره اولونور.
     اود چرشنبه‌سي
     ميفولوژي تصووورلرده دونياميزين يارانماسينا تکان وئرن ايکينجي موهوم عامل اوددور. اسکي اينانيشلاردا اودو گونشله، ايشيقلا، گوندوزله علاقه‌لنيرديلر. اولولاريميز اونا دان ("دان يئري سؤکولور" دئييمينده ايندي ده ايشله¬ديلير) دا دئييرديلر. اود اينکيشافين، مدنيتين تکان وئريجي قوّه‌سي تک گؤستريلمکله ياناشي، هم ده يارانانلاري يانديريب کول ائدير، فلاکتلرين منبعيينه چئوريلير. تصووورلرده اودون خئيرخاهليغينا، يوخسا شرّينه، زيانلارينا بيرينجي اينانيلديغيني معيينلشديرمک چتين‌دير. ميفلرده تئز-تئز اوستونلوک بيريندن ديگرينه اؤتورولور. مثلاً، "مونس نامه"ده گؤستريلير کي، الله ايلک اولاراق جهنمي ياراتميش‌دير. اونون گؤستريشي ايله جهنمين پالچيغي مين ايل قايناديلديغين‌دان قيپ قيرميزي قيزارميش، سونرا تکرار مين ايلده قايناديلميش‌دير کي، کؤزرمه‌سي آغارسين. بون‌دان سونرا يئنه مين ايل قايناديلميش‌دير و نتيجه‌ده جهنمين تورپاغينين رنگي قاپ قارا قارالميش‌دير. بئله‌جه، جهنمه هميشه‌ليک ظولمت و قارانليق چؤکولموش‌دور. ميفدن آيدين اولور کي، الله جهنمين ابدي اودونو ياراتماقلا دونيانين باشقا ائلئمنتلرينه حيات وسيقه‌سي وئرميش‌دير.
    تانريلارا مخصوص اودون اينسانلارا اؤتورولمه‌سينه حصر اولونان ايلکين ميفلرده ايسه اوجاغين الده ائديلمه‌سي ايله عائله‌نين تَمَلي قويولور، اينسانلار ائو تيکمه¬يي اؤيره‌نيرلر. لاکين ان ابتدايي اينانيشلاردان گؤرونور کي، گؤزونو دونيايا ايلک آچان بشر اؤولادينين قارشيلاشديغي طبيعي فلاکتلرين بيرينجي‌سي يانغينلاردير. اود"رام" ائديلندن، يعني اينسان چاخماق داشي ايله قورو اوتو آلوولانديرماغي اؤيره‌نندن سونرا ايسه اونلار دان سؤکولنده قارانليغي قوووب گوندوزو عمله گتير‌ن گونشين ده اوددان، ايشيقدان تؤره¬دييني ظن ائتميشلر. يئري گلميشکن، بير ده وورغولاييريق کي، يازقاباغي مراسيملرده قالانان تونقاللارين کؤکونو آتشپرست‌ليکله باغلايانلار يانيليرلار. زرتشتلوكده اود تانرينين نيشانه‌سي‌دير، مقدس‌دير.
    اودا قوربانلار کسيلير، بعضاً اينسانين اؤزونو ده قوربان کيمي تونقالا آتيب يانديريرلار. اودلا باغلي يازقاباغي مراسيملرده ايسه تونقاللارين اوستوندن توللانيب آزار-بئزاري اودون اوستونه تؤکورلر. تانرييا بو جور "حؤرمت‌سيزليک ائديلمه‌سي" آتشپرست‌ليكده مومکون اولا بيلمزدي.
    قديم اينسانلار اودو اَلده ائتمه¬ميشدن اوّل بير يئرده قرار توتا بيلميرديلر. ماغارادان-ماغارايا، بير اراضي‌دن باشقاسينا کؤچوردولر. سويوقلارين دوشمه‌سي اونلاري سويوق شاختالي اقليمدن ملايم هاوالي يئرلره گئتمه‌يه وادار ائديردي. اودو اَلده ائتمکله اونلار اوتوراق حياتا کئچديلر، بير ماغارادا قرار توتدولار. سويوغا داوام گتيره بيلديلر. اونا گؤره ده تورک ديلينده اودون بئشييي حساب ائديلن "اوجاق" سؤزو نئچه عصرلردير کي، يورد، منزل، وطن، نسيل معنالارين‌دا دا ايشلنير. بير آدامين کؤکونو کسمک ايسته‌ينده اونا "اوجاغين سؤنسون"- دئييرلر. ائله‌جه ده اود طرققينين، اينکيشافين تمل داشلاريندان حساب ائديليرو دونيانين اکثر ديللرينده ايشله‌نن"اوجاق" سؤزونون تورک منشأ‌لي اولماسينا هئچ کس شوبهه ايله ياناشمير. محض آذربايجان تورکلرينين ديلينده بو گون ده ايشله‌نن"اوجاغين سؤنمه‌سين" آلقيشينين همين ميفيک تفککورله باغلي‌ليغيني دانماق موموکون دئييل. آذربايجان اکثر قديم منبع‌لرده تصادفي اولاراق "اودلار دياري" آدلانديريلمير. بيزجه، آديندا "اود"و"خوشبخت‌ليک"،"مودريک‌ليک"سؤزلريني بيرلشديرن قورقود. آذربايجان تورکلري اونلاري دونيايا گتيرن، تربييه ائد‌ن، آغيلا-کمالا چاتدران آتالارينا"دده" دئييرلر. متخصصلرين قناعتينجه، قورقود سؤزو ايکي يئره بؤلونور: "قور"– اود،"قوت" ايسه"خوشبخت‌ليک" معناسين‌دادير. اصلينده، "قورقود" سؤزونده اودلا خوشبختليين ياناشي ايشلنمه‌سينين، علاقه¬لنديريلمه‌سينين آنلامي محض اَن اسکي تصووورلره دايانير. دونيادا اينکيشافين، ياراديجيليغين، محصولدارليغين، بوللوغون منبع¬يي و طبيعتين تزه‌دن اويانماسينين سببي اوددور.
    "کيتابي-دده قورقود" دا بويلارين بيرينده گؤستريلير کي، قانتورالي سئلجان خاتونو گتيرمک اوچون ياد اؤلکه‌يه – ترابزونا يولا دوشنده آتاسي قانلي قوجا اوغلونو بو نيت‌دن چکينديرمک ايستيير. قانتورالي ايسه اودون کمکي ايله کئچيلمز يئرلري آدلاياجاغيني بيلديرير. دده قورقود اينسانلاري صاف، قدرتلي گؤرمک ايستيير. اونا گؤره ده معنوي عالمدن بحث ائد‌ن فيکيرلري اودلا علاقه-لنديرمه¬يي توصيه ائدير. اوغوزلارين عادتينجه، تونقال هم راي‌لييه، بيرلييه چاغيريش رمزي ايدي. هوندور يئرده بير تونقال قالاناندا خبردارليق و سفربرليک، ايکي‌سي– فلاکت و دؤيوشه چاغيريش، اوچو– ظفر و تنته‌نه دئمک ايدي.آذربايجان‌ليلارين قام تصووورلريني اؤزونده عکس ائتدير‌ن ان اسکي ايناملاردا دا تونقال يانديريلماسينين ايضاحيني تاپماق اولار. اولو اجدادلاريميز بئله حساب ائديرديلر کي، ايلده بير دفعه اؤلموش بابالارينين روحلاري اؤز نوه-نتيجه‌لرينه باش چکمه‌يه گليرلر. آتا-بابا روحلارينين گليشينين واختي ايلاخير چرشنبه‌لره دوشور.
     اگر اونلار گؤرسه‌لر کي، نسيللري ياشايان ائولرده تونقاللار قالانمير، اوجاقلار سؤنوب  ائله بيليرلر کي، قويدوقلاري عادت-عنعنه‌لر تاپدانيب، اؤولادلارينا قالان وار-دؤولت گؤيه سووورولوب، هر شئي محو اولوب  قاييديب گئدرلر و بير ده او طرفلره گلنمزلر.
     بير ده چرشنبه آخشامي گؤرسه‌لرکي  اوجاقلاردان توستو گلمير، خؤرکلر بيشيريلمير، نوه-نتيجه‌لري دئييب-گولمورلر،کوسولودورلر، اوندا دا اينجيير و بير ده اورالارا گلمزلر. محض بو ايناما گؤره  ايلاخير چرشنبه‌لرده تونقاللار قالانير  شن‌ليکلر کئچيريلير، اومو-کوسو آرادان گؤتورولور.
     تورپاق چرشنبه‌سي
     ياز قاباغي چرشنبه‌لرين اوچونجوسو تورپاغا حصر اولونور. دونياميزين يارانماسينين موهوم عامللرين‌دن بيري کيمي گؤتورولن تورپاق سودان سونرا ايکينجي مادي باشلانغيج‌دير. اسکي تصووورلرده گؤيدن فرقلي اولاراق تورپاق قادين جيلدينده تصوووره گتيريلير. ديلدن دوشمه‌ين"آنا تورپاق،آنا وطن" ايفاده‌لري بورادان دوغموش‌دور. اونو دا قئيد ائدک کي  اسکي گؤروشلرده بير-بيرينين عکسيني تشکيل ائد‌ن بوتون وارليقلار کيمي گؤي(سما)و يئر (تورپاق) ده کيشي و قادينلا موقايسه‌ده وئريلير. مادي وارليقلار قادين، عکسينه، معنوي-روحي وارليقلار ايسه کيشي کيمي تصووور ائديلير.
    تورپاغين ميدانا گلمه‌سي ايله يئر کوره‌سينين فورمالاشماسي باشا چاتير و طبيعتده‌کي باشقا مادي وارليقلارين (چايين،داغين، مئشه‌نين، چؤلون، حيوانين، اينسانين و...) ميدانا گلمه‌سينه زمين يارانير. اکثر ميفولوژي سيستيملرده دونيادا اولان بوتون مؤوجوداتين مادي، اشياوي طرفي اؤز ماياسيني تورپاق‌دان گؤتورور. لاکين باشلانغيج‌دا الله هر شئيي جانسيز حالدا ميدانا گتيرميش و روحلا، سونونجو معنوي عنصورلا جانلانديرميش‌دير. دئمه‌لي، تورپاق اودون کمکي ايله سودان آيريليب اوزه چيخان‌دان سونرا ياراديلانلارين جانلانديريلماسينا تکان وئر‌ن سونونجو عنصورا (روحا، هاوايا، يئله) احتياج دويولموش‌دور.
     يئل چرشنبه‌سي، ياخود آخير چرشنبه
     دونيانين يارانماسيندا ايشتيراک ائد‌ن سونونجو عنصور هاوادير. آذربايجان خالقينين يازقاباغي مراسيملرينده يئل چرشنبه‌سي آدي ايله قئيد اولونور. اودلا بيرليکده يئل ده معنوي-روحي (کيشي) باشلانغيج حساب ائديلير و مادي (قادين) باشلانغيج – تورپاغا، سويا عکس جبهه‌ده دورور. جانسيز تورپاغي و سويو دورغونلوق‌دان چيخاردير. محض بو خصوصيتينه گؤره يئل روحلا عيني-لشديريلير. عموميتله، دونيانين معنوي، روحي طرفلري کيشيلرله، مادي، اشياوي طرفلري ايسه قادينلارلا علاقه¬لنديريلير. لاکين اود و هاوا ايشه قاريشماسا مادي، اشياوي اَبدَ جَن دييشمز قالار، سولار جوشوب–داشماز، دالغالانماز .آتالار سؤزونده قئيد ائديلديي کيمي،"يئل اولماسا، سئل اولماز"، "يئل ائلييه‌ني فلک ائلييه بيلمز"، "يئل پوفلويوب شيشيرتدييني گؤيه قالديرار"، "يئل اسمه¬يينجه چؤپ ترپنمز".دونيا خالقلارينين ميف سيستيملرينده هاوا ميفيک زامانين باشلاديغي نقطه‌ده باش الله‌دير. مثلاً، قديم مصرده هاوا گؤيو و يئري مغلوب ائدير، بوتون عالمي اَله آليب جانليلاري يارادير. چين‌ليلرين تصووورون‌ده ايسه گؤيون قاپيلارينين آچيليب-باغلانماسي ايله حيات-اؤلوم حادثه‌لري باش وئرير. مسلمان ميفلرينده عيسي نفسي ايله اؤلولري ديريلدير، اونا مسيح (نفس وئر‌ن) دئييلمه‌سي بونونلا باغلي‌دير. يئل آذربايجان ميفيک تفککورونده يول گؤستر‌ن، بلدچي رولونو دا يئرينه يئتيرير. يئل بابا قالين مئشه‌لرده آزيب منزيليني تاپماق‌دا چتينليک چکن خئييرخاه اينسانلارين قارشي‌سينا چيخير، اونلارا بير يوماق وئرير و يوماغي يئره آتيب، ديغيرلاتماقي طلب ائدير. يئل بابانين پوفلمه‌سي ايله يوماق آچيلير و آزميشلاري منزل باشينا چاتديرير.
    آذربايجان‌ليلارين ان اسکي تصووورلرينه گؤره، يئل بابا خيرمانا گلمه¬ميشدن قاباق اورادان بوغدا، دن گؤتورمزلر. سووورولماميش بوغدا گؤتوره‌نين اوغلو اؤلر.
    خيرمان سووورولان‌دان سونرا ايلک بوغدا گؤتوره‌نين ايسه اوغلو اولار. اولولاريميز دئييرلر کي، "يئل اسديره‌ني سؤيمزلر. چونکي اونون آرخاسيندا باش روح دورور. يئله توپورسه‌ن اؤز اوستونه قاييدار. ائله‌جه ده يئل داغينا زيارت ائديرلر. آداملار اورکلرينده هر هان‌سي بير ديلک توتوب نذير-نياز گتيرير، قوربان کسيرلر. يئل بابا کيمين نذيريني، قوربانيني قبول ائتسه، او آدام خئيير تاپار، آرزوسونا چاتار.
     بير اينانيشدا ايسه دئييلير کي، "يئل چرشنبه‌سي گير‌ن گون سؤيود آغاجينين آلتينا گئديب نيت ائله و يئل باباني چاغير. اگر يئل بابا سنين سسيين ائشيديب سؤيودون بوداقلاريني تورپاغا توخوندورسا ديليين يئرينه يئتر".
    گؤروندويو کيمي، آذربايجان تورکلرينين ميفولوژي دوشونجه‌سينين قايناقلاري اؤز کؤکلري اعتباري ايله تاريخي چوخ درين قاتلارينا باغ‌لانير. اونلارين ايزلريني گئن يادداشين‌دان عادت-عنعنه‌لره، قديم بايراملارا، فولکلور اؤرنکلرينه، کلاسيک ادبياتا، عموميتله، مدنيت فورمالارينا قاتماقلا اونودولماغا قويماميشلار. اولو تورکون اؤولادلاري دونياميزين آلتاي‌دان قارا دنيزه¬دک اوزانان تورپاقلارين‌دا، ميفلرين ديلي ايله دئسک، گوندوغان‌دان باشلاييب گونباتان‌دا بيتن اراضيلرده مسکونلاشاراق کؤكدن گلن معنوي عامللري اؤز يوللاري ايله ياشاتديقلاري کيمي، آذربايجان‌ليلار دا همين معنوي ثروتين بير حيصه‌سينين ياراديجيلاري اولماقلا ياناشي عمومي منبع‌دن گؤتوردوکلريني اؤزونون¬کيلره قاتيب دويغولارينا، ايستکلرينه داياق ائده-ائده بو گونوموزه چاتديرميشلار.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی