در حال بار گذاری
امروز: سه شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۹

اجتماعی > کپي‌کاري‌هاي پر هزينه، براي مردم تفريح و سرگرمي نمي‌شود

گروه فرهنگي: يکي از ارکان سرگرمي و جذب مخاطب در تلويزيون، برنامه‌هايي در قالب مسابقات هستند.

    گروه فرهنگي: يکي از ارکان سرگرمي و جذب مخاطب در تلويزيون، برنامه‌هايي در قالب مسابقات هستند.
     بررسي برخي از اين برنامه‌ها و نگاه منتقدان تلويزيون و سينما نشان مي‌دهد با وجود هزينه زياد و زرق و برق فراوان، بيشتر آنها نتوانسته‌اند به موفقيت چشمگيري برسند. مسابقه‌هاي تلويزيوني، از برنامه‌هاي پرمخاطب براي اين رسانه هستند. در ديگر کشورها هم مسابقات جزو پرمخاطب‌ترين برنامه‌ها هستند تا جايي که برخي از آنها به دليل خلاقيت بسيار، ايجاد سرگرمي و تفريحات هيجان‌انگيز از مرزها عبور کرده‌اند و در ديگر کشورها پخش يا کپي شده‌اند. البته در کشور ما به دليل کپي و تقليد صرف و ناشيانه، برخي مسابقات با مشکل جدي در جذب مخاطب مواجه شده‌اند.
    گفته مي‌شود نخستين مسابقه تلويزيوني spelling bee (هجي کلمات) نام داشته است که در سال1983 از شبکه بي‌بي‌سي پخش شده است. موضوع اين برنامه، هجي کردن واژه‌ها بوده است که به صورت زنده هم پخش مي‌شد. پيش از آن، مسابقات راديويي وجود داشتند و مي‌توان گفت که تلويزيون، اين‌گونه از برنامه را از راديو اقتباس کرده است. مسابقه بعدي که با هدف تبليغاتي روي آنتن رفت Truth or Consequence (حقيقت يا پيامد) بود که  در سال 1941 نخستين اپيزود آن به طور آزمايشي پخش شد.
    در کشور ما هم مسابقات تلويزيوني بسياري روي آنتن رفته است. از قديمي‌ترين و به يادماندني‌ترين اين مسابقات مي‌توان به »مسابقه هفته« با اجراي به يادماندني مرحوم منوچهر نوذري اشاره کرد. برنامه‌اي که در در دهه 70 پنجشنبه شب‌ها از شبکه اول پخش مي‌شد.
    اجراي حرفه‌اي و مسلط منوچهر نوذري و محتواي جذاب و حساب شده آن مسابقه که با توجه به نياز مخاطب در آن سال‌ها طراحي شده بود، همگي باعث شد اين مسابقه به يکي از پربيننده‌ترين‌هاي تلويزيون تبديل شود تا جايي که اين برنامه 8 سال ادامه داشت. البته مسابقات محبوب اين‌چنيني در طول اين سال‌ها کم نبوده‌اند، اما موضوع قابل توجه اين است که هر چه جلوتر مي‌رويم زرق و برق بيشتر و کيفيت و خلاقيت در مسابقات تلويزيوني کمتر مي‌شود.
    در حال حاضر مسابقات گوناگون و متفاوت بسياري از تلويزيون در حال پخش است. اما بسياري از اين مسابقات نتوانسته‌اند حتي يک سوم از استقبالي که در دهه 70 از مسابقات مي‌شد را داشته باشند.
    رابطه اصل نبودن مسابقات و شکست آنها
    وحيد سعيدي منتقد سينما و تلويزيون درباره مسابقات تلويزيوني و عدم موفقيت آنها در جذب و همراهي مخاطبان تلويزيون گفت: نکته‌اي که در اولين مرحله در رابطه با مسابقات تلويزيوني ديده مي‌شود و بيش از هر چيز ديگري به چشم مي‌خورد، »اصل نبودن«اين مسابقات است. يعني نه تنها اورجينال نيستند بلکه کپي نعل به نعل و ناشيانه‌اند.
    بسياري از مردم، نسخه اصلي مسابقاتي که از تلويزيون پخش مي‌شود ديده‌اند، به همين دليل وقتي نسخه تقلبي‌ آنها را در شبکه‌هاي تلويزيون خودمان مي‌بينند، نمي‌توانند با آنها ارتباط برقرار کنند. يکي از دلايلي که باعث شده با وجود صرف هزينه‌هاي زيادي که صداوسيما براي ساخت اين مسابقات متقبل مي‌شود، مورد استقبال قرار نگيرند، همين ماجراست. در نظرسنجي‌هايي نيز اين وضعيت مشخص است.
    صرف هزينه‌هاي گزاف دليل بر جذب مخاطب نيست
    اين منتقد، دلايل عدم موفقيت مسابقات تلويزيوني را در دو عامل دانست و گفت: يکي کپي و ديگري عدم تنوع است. مخاطب هر دفعه با يک موقعيت تکراري موجه مي‌شود. اين نکته معضل اصلي مسابقات تلويزيوني است.
    به اعتقاد من، تنها مسابقه تلويزيوني در ميان مسابقات اين رسانه که مي‌توان از آن حمايت کرد »عصر جديد« است. هر چند که اين مسابقه نيز کپي است اما يک رونوشت خوب است و در واقع اصول و قواعد يک مسابقه بين‌المللي در آن رعايت شده است که به درستي چهارچوب‌ها و قواعد يک مسابقه بين‌المللي که در همه کشورها ساخته شده را ايرانيزه‌ کرده است.مشارکت مردمي که در آن شرکت کرده‌اند سبب شده تا مسابقه عصر جديد وضعيت متفاوتي نسبت به بيشتر مسابقه‌هاي تلويزيون داشته باشد. صرف هزينه‌هاي گزاف دليل بر اين نيست که بتوان مخاطب را جذب کرد. براي مثال مسابقه «ايران» يک کپي دسته چندم است که موفق هم نشده و حتي شبکه يک آن را در ساعتي پخش مي‌کند که نه تنها مردم بلکه خود عوامل هم در آن ساعت نمي‌بينند. اين مساله کپي در مورد مسابقه »ايرانيش«، »سيم آخر« و ... هم وجود دارد.
    »هوشيار و بيدار«؛ مسابقه‌اي براي همه سنين
    سعيدي درخصوص ويژگي‌هاي مسابقاتي که در سال‌هاي دور روي آنتن صداوسيما مي‌رفتند و چرايي موفقيتشان گفت: گذشته از مسابقه هفته، يکي از مسابقات جذاب دهه شصت و اويل دهه هفتاد، مسابقه‌اي مخصوص کودکان و نوجوانان بود که اتفاقا افراد بزرگسال را هم جذب کرده بود؛ مسابقه »هوشيار و بيدار« که آقايان عليرضا خمسه و محسن يوسف‌بيک آن را اجرا مي‌کردند.
    اين مسابقه‌ بخش‌هاي نمايشي داشت و برخي از ضرب‌المثل‌ها و نکات آموزشي را از طريق همان نمايش‌ها مطرح مي‌کرد و به اندازه‌اي جذاب بود که به يکي از پربيننده‌ترين مسابقات تلويزيون آن زمان تبديل شد. حتي يکسال هم به عنوان ويژه برنامه نوروز از شبکه يک سيما پخش شد.
    اين محبوبت‌ چند دليل داشت. يکي اينکه در آن زمان، برنامه‌هاي تفريحي کم بود و ديگر اينکه امکان ارتباط از طريق اينترنت و ماهواره وجود نداشت که برنامه‌سازان بتوانند نسخه‌ مسابقه‌هاي ديگر را ببينند و کپي کنند و مردم هم سابقه ذهني از آنها نداشته‌اند. در صورتي که به طور نمونه، تهيه‌کننده‌اي به خارج سفر مي‌کرد و مسابقه‌هاي کشورهاي ديگر را مي‌ديد و چون کسي نديده بود و نمي‌دانست که کپي است، همه با آن ارتباط برقرار مي‌کردند.
    حضور عوامل و مجري‌هاي قوي در مسابقات
    به گفته اين منتقد، «مسابقه هفته» نيز نسخه کاملا اصل نبود اما به خوبي ايرانيزه شده بود. يکي از عوامل محبوبيت اين مسابقه را مي‌توان در شيوه اجراي آن جست‌وجو کرد. منوچهر نوذري با توجه به اينکه برنامه موفق »صبح جمعه با شما« را در راديو داشت و در آن زمان هم اوج محبوبيتش در راديو بود با اين مسابقه تلويزيوني، مردم او را در قامت مجري مشاهده ‌و با وي ارتباط تصويري برقرار ‌کردند. اجراي آقاي نوذري و طنز نابي که ايشان در کلام و اجرا استفاده مي‌کرد موجب شده بود اين برنامه به چشم بيايد.سعيدي از ديگر دلايل مهم و تاثيرگذار موفقيت مسابقات تلويزيوني در دهه 60 و 70 را حضور عوامل و مجري‌هاي قوي و جذاب مي‌داند که در آن زمان در اوج محبوبيتشان بودند.
    راز موفقيت
    به طور حتم مسابقه‌هاي مختلف تلويزيوني در همه جاي دنيا، متناسب با فرهنگ مردمانش فرمول خاص خود را دارند. همچنين ساخت دکورهاي عظيم، غول‌پيکر و پرهزينه در بسياري از موارد و ناموفق بودن کار، ثابت کرده‌ که عامل موفقيت و رمز جذب مخاطب، موارد ديگري غير از دکور است.
    با توجه به دسترسي مردم به ماهواره و اينترنت، کار برنامه‌سازان و طراحان مسابقه تلويزيوني بسيار سخت و مهم شده است. اما چه عاملي براي ساخت يک مسابقه پرطرفدار تعيين‌کننده است و بيشترين تاثير را در موفقيت آن دارد؟
    سعيدي در پاسخ به اين پرسش گفت: اينکه مخاطب بتواند خود را در بطن ماجرا ببيند و درگير آن شود، بزرگترين عاملي است که موجب مي‌شود مردم با آن مسابقه ارتباط بگيرند. به عبارت ديگر بخشي از وجود خود را در آن مسابقه درک کند و بتواند درگير اتقاقات مسابقه شود. هر مسابقه‌اي که بتواند اين عامل را رعايت کند به طور قطع موفق خواهد شد.
    وي افزود: مسابقه »برنده باش« که با استقبال مواجه شد، همين ويژگي‌ها را داشت. يعني چون مجري جذاب و پرطرفداري داشت و ماجراي اطلاعات عمومي در آن مطرح مي‌شد، براي مخاطب حساسيت ايجاد کرده بود و بيننده را در آن موقعيت قرار مي‌داد.
    به گزارش امانت به نقل ازايرناپلاس؛ همين دليل باعث شده بود مخاطب با آن ارتباط بگيرد و گام به گام جلو برود. در مسابقه عصرجديد نيز همين اتفاق افتاده است. به اين معني که مخاطب با بخشي از وجود خود با شرکت‌کنندگان همراه مي‌شود. در مجموع، مسابقه‌اي که بتواند بخشي از احساس مخاطب را درگير کند به طور حتم مخاطب هم مي‌تواند با آن همراه شود. براي مثال، چرا در مسابقه »سيم آخر« اين اتفاق نمي‌افتد؟ چون اين برنامه توانايي آن را ندارد که مخاطب را به محتواي مسابقه متصل کند.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی