در حال بار گذاری
امروز: جمعه ۲۵ آبان ۱۳۹۷

اجتماعی > مشکلات پيش_روي بازگردان خوش بيني و اميد به جامعه

گروه جامعه:اميد چيست؟ بسياري از ما به طور مرتب ديگري را به »اميدواري« تشويق مي‌کنيم، اما اگر به مفهوم آن فکر کنيم براي ما کلمه‌اي گنگ به نظر برسد.

    گروه جامعه:«اميد» چيست؟ بسياري از ما به طور مرتب ديگري را به »اميدواري« تشويق مي‌کنيم، اما اگر به مفهوم آن فکر کنيم براي ما کلمه‌اي گنگ به نظر برسد.
    اين کلمه در بين جريانات سياسي و نام‌هايي که براي خود برمي‌گزينند نيز بسيار استفاده مي‌شود. »فراکسيون اميد«، »هواي تازه با دولت اميد«، »دولت تدبير و اميد« و ... همه سراغ کلمه اميد را مي‌گيرند. سياسيون با بهره گرفتن از کلمه اميد مي‌خواهند به جامعه القاي خوش‌بيني کنند. اما جامعه چه زماني اميدوار مي‌شود؟
     اسحاق جهانگيري، معاون اول رئيس جمهور به تازگي به شرايط کشور اشاره کرده و با خطير عنوان کردن آن گفته: در شرايطي قرار گرفته‌ايم که مديريتي بر آمريکا به عنوان يک قدرت جهاني حاکم شده که فکر مي‌کند بايد با ما وارد نبردي نه از نوع جنگ نظامي بلکه از نوع نرم شود و مي‌خواهد با قدرت نرم خود با کشورمان وارد چالش شود. آن‌ها فکر مي‌کنند که داراي اقتصاد برتر و قدرت رسانه‌اي برتري هستند و مي‌توانند با استفاده از اين قدرت‌ها ايران را زمين‌گير کند و افکار عمومي ملت ما را به نوعي تحت تأثير قرار دهد. معاون اول رئيس جمهور با بيان اينکه به هر مقدار که بتوانيم اعتماد را در داخل کشور ايجاد و کشور را در وضع خوبي اداره کنيم که آمريکايي‌ها احساس کنند شکست خورده‌اند، زمان دوران سختي که در آن قرار داريم کوتاه خواهد شد، اظهار کرد: اگر در زمينه افزايش اميد مردم به آينده به خوبي عمل کنيم، شرايط سخت در همين سال 97 پايان مي‌يابد.
    وي گفت: امروز نيز در شرايطي هستيم که نيازمند مقاوم کردن مردم در مقابل طراحي‌هاي دشمن هستيم تا بتوانيم از اين پيچ خطرناک به خوبي عبور کنيم. ملتي که تعداد بسياري دانشمند و نخبه دارد حتما مي‌تواند کاري کند تا اميد به جامعه بازگردد و مشکلات برطرف شود.
    *افزايش اميد مثل ريختن آب در حوض نيست
     اين اظهارات، اما با واکنش‌هايي نيز رو به رو شده است. عباس عبدي، روزنامه نگار اصلاح طلب در گفتگو با اعتماد مي‌گويد: افزايش اميد در جامعه مانند ريختن آب در حوض نيست که به راحتي بتوان آن را افزايش داد. اميد دو مقوله دارد؛ بخش نخست اميد متعلق به مردم عادي است که کار چنداني از آن‌ها ساخته نيست. اين قشر بايد به انتظار حاکميت و دولت نشسته و ببيند که حاکميت چه برنامه‌اي براي آن‌ها دارد. اگر کار مناسبي از سوي حاکميت يا دولت براي اين قشر انجام شود، آن‌ها اميدوار خواهند شد و اگر عکس اين اتفاق رخ دهد، منجر به نااميدي مي‌شود. عبدي معتقد است: در اين نوع از اميد، حاکميت بايد به نحوي عمل کند که مردم به آن اعتماد پيدا کنند سپس اميدوار شوند. اعتماد عمومي به حاکميت چگونه حاصل مي‌شود؟ پاسخ روشن است. بخشي از اعتماد ناشي از کارايي و بخش ديگر از صداقت حاصل مي‌شود. اين دو رکن اساسي اعتماد است. درکنار برخورد صادقانه، دولت بايد نشان دهد کارايي لازم را دارا بوده و مي‌تواند از موانع و بحران‌هاي موجود عبور کند. اما متاسفانه واقعيت آن است که چنين موضوعي اکنون در حکومت وجود خارجي ندارد. دولتي که نزديک به دو ماه بدون سخنگو است، دولتي که چند وزارتخانه آن با سرپرست اداره مي‌شود، دولتي که در شرايط حساس کنوني سفيرش در کشور مهمي، چون چين مشخص نيست، مردم به چه چيزي بايد اميدوار باشند؟ اگر دولت وظايف مرتبط با خود را به درستي انجام دهد، مردم اميدوار خواهند شد. بنابراين اينکه مدام گفته شود مردم بايد اميد داشته باشند، کافي نيست.
    *با به حاشيه رفتن کار، آينده نگري و خانواده اميد به حاشيه مي‌رود
    مرتضي منشادي، جامعه شناس سياسي مي‌گويد: زندگي اجتماعي حداقل نياز به سه پايه اصلي دارد. اين سه پايه عبارت است از کار، آينده نگري و خانواده. اگر هرکدام از اين پايه‌ها تضعيف شود، يا با مشکل مواجه شود اميد به حاشيه مي‌رود. اينکه ما نسبت به آينده اميد نداشته باشيم يا خوش بين نباشيم خود يک بازتاب غيرمطلوب دارد. مثلا اگر ما نسبت به آينده کاري خودمان چشم انداز مناسبي نداشته باشيم براي ما ايجاد مشکل مي‌شود.
     در ارتباط با خانواده هم اگر آن‌هايي که خانواده دارند يا آن‌هايي که مي‌خواهند تشکيل خانواده دهند دچار مساله باشند چشم انداز مناسبي نسبت به آينده نخواهند داشت؛ بنابراين اگر قرار است که اميد ايجاد شود حداقل بايد در اين سه زمينه برنامه ريزي شود. در غير اينصورت کار به درستي پيش نمي‌رود. اين استاد دانشگاه با بيان آنکه دولت عيان‌ترين بخش زندگي اجتماعي ماست مي‌گويد: از دولت به عنوان يک نهاد انتظار مي‌رود در چارچوب قانون، قانونمندي، روشمندي و ... حرکت کند، يعني وقتي ما با نهاد دولت مواجه مي‌شويم بتوانيم حرکات دولت را پيش بيني کنيم. از سوي ديگر بسياري از روابط اجتماعي بين مردم به هنجارها، ارزش ها، باور‌ها و نهاد‌هاي غيردولتي وابسته است.
    ما بايد جامعه مدني را تقويت کنيم که اين جامعه مدني با تجميع منافع مردم بتواند نقش خود را بازي کند. وقتي جامعه مدني نيست دولت از کجا خواسته‌هاي مردم را بايد متوجه شود؟ نبود تجميع منافع خود باعث سردرگمي تصميم گيران و نهاد‌ها مي‌شود. منشادي همچنين مي‌گويد: جامعه مدني در ايران نتوانسته در مردم اميد ايجاد کند.
    جامعه مدني زماني قدرتمند است که اين نهاد‌هاي مردمي يا NGOها بتوانند فعاليت، نقطه نظرات را بيان و منافع را جمع بندي کنند. دولت نيز بايد بتواند از آن‌ها استفاده کند. جامعه مدني در کشور ما آنقدر قدرتمند و داراي سازمان‌دهي نبوده است. البته من وضعيت را آنقدر تاريک نمي‌بينم که بگوييم نااميدي به صورت کامل حاکم است. اينگونه نيست. اما آن شور و نشاط ناشي از اميد هم خيلي بالا نيست و در حد متوسط و شايد کمتر از متوسط ديده شود. به عنوان مثال وقتي ما به بازار مي‌رويم از يک خريد ساده گرفته تا پيش فروش پرايد براي ما قابل پيش بيني نيست که چه اتفاقي قرار است بيفتد.
    *براي ايجاد اميد حاکميت بايد تغيير رويه دهد
    حسين سراج‌زاده، رئيس انجمن جامعه‌شناسي ايران نيز در ارتباط با اميد و نااميدي مي‌گويد: نااميدي يعني مردم احساس کنند آينده بهتر از حال نيست، اين اتفاق زماني مي‌افتد که خواسته‌هاي جامعه براي مدتي طولاني برآورده نشود. انقلاب 57 با آمال اقتصادي، سياسي و اجتماعي مردم به يک انقلاب بزرگ مردمي تبديل شد. به اين ترتيب بحث اميد و نااميدي مي‌تواند ناشي از پاسخ به اين سوال باشد که چقدر از خواسته‌هاي مردم محقق شده و آن‌ها چقدر اميد دارند که در چارچوب شيوه مديريتي مستقر به اين خواسته‌هايشان دست پيدا مي‌کنند.
    به هر حال هر کدام از اين موارد مي‌تواند موضوعاتي باشد که بر مبناي آن‌ها "اميد به که" و "اميد به چه" مطرح و بررسي شود.
    به گزارش امانت به  نقل از فرارو،اين استاد دانشگاه با بيان آنکه سرمايه اجتماعي مجموعه مديريت جامعه کاهش پيدا کرده است مي‌گويد: ميزان اعتماد بين مردم و مجموعه حاکميت و ميزان ارتباطات مبتني بر هنجار‌هاي قانونمند سياسي و اجتماعي کاهش پيدا کرده است. اين خود کاهش اميد مردم به حل مسائل از سوي حاکميت را در پي دارد. اما براي ايجاد اميد بايد تغيير رويه در دستور کار قرار بگيرد و به مطالبات مردم توجه شود.

نظر خود را بنویسید ...

نظر سنجی